Kadınların her ay regl döneminden hemen önce bazı psikolojik ve fiziksel semptomlar gösterdiği yaygın olarak bilinen bir durumdur. PMS adı verilen bu durumun nedeninin genel olarak, üreme hormonlarındaki dalgalanmalardan kaynaklanan aşırı duygular olduğu düşünülür ve çoğu kadının bundan etkilendiği varsayılır.
Bu varsayım o kadar yaygın ki herhangi bir şeye tepki gösteren bir kadına “Özel gününde misin?” diye sormak artık bir kalıp haline gelmiş durumda. Ancak burada sorunlu bir durum var: Bir kadın ‘özel gününde’ olmadan da bir şeylere sinirlenebilir. Tıpkı erkeklerde olduğu gibi…
Robyn Stein DeLuca uzun süredir PMS üzerinde çalışan bir psikolog. DeLuca, PMS semptomlarının var olduğunu reddetmemekle birlikte bunun büyük oranda bir mit olduğunu savunuyor. Buna göre; PMS medya ve basın aracılığıyla gündelik kültüre o kadar yerleşmiş ki, kadınlar bunu öyle hissetmedikleri zamanlarda dahi kanıksamış durumdalar. Öte yandan araştırmalara göre; bir kadın herkeste PMS olduğuna ne kadar çok inanırsa, kendisi de yaşayabiliyor.
DeLuca, PMS mitinin varlığını sürdürmesinin bir diğer nedeninin de kadına özgü rollerin sınırları olduğunu ifade ediyor:
“Feminist psikologlar PMS etiketinin, kadınların normalde bir kadına yakışmadığı var sayılacak duyguları ifade etmelerini sağladığını öne sürüyorlar. Evrensel anlamda iyi bir kadın, mutlu, sevecen, diğer insanlarla ilgilenen ve bu rolden haz duyan bir insandır. Fakat PMS, iyi kadın etiketini de kaybetmeden kızgınlık, şikayet etme, sinirlilik için bir izin kağıdı haline geldi. Bir kadının doğasındaki değişkenlerin, onu sinirli yapmada hormonlarından daha etkili olduğunu biliyoruz. Ama o siniri hormonlara yorduğunda sorumluluk veya eleştiriden kaçmış oluyor. Ve böyleyken işlevsel gözükse de kadınların duygularını boşa çıkarmaya yarıyor.”
İlginizi çekebilir: Menstrual döngü bilgeliği
DeLuca’ya göre; kadınların üreme sürecini tedavi gerektiren bir rahatsızlık olarak kavramsallaştırmanın tıbbi alanı uzun bir geçmişe sahip. Ve bu gereğinden fazla sezaryen doğumlar, rahmin alınması, hormon tedavilerini de kapsayarak fazlasıyla geri dönüyor. Bir başka ifadeyle kadınların sağlıklarını düzeltmektense onlara zarar veriyor. İkinci olarak, PMS miti kadınları mantıksız ve aşırı duygusal olarak kalıplaştırabiliyor. Bu ise iş gücünde hayli aşama kaydeden kadınların yetilerini sorgulatıyor ve iş dünyasında yüksek kademelere gelmelerini engelleyebiliyor. Oysa kadınlar ve erkekleri 4-6 ay arası takip eden bir çalışmaya göre, her 2 cinsin de deneyimlediği duygu sallantılarının sayısı ve ağırlığı arasında bir fark yok.
İlginizi çekebilir: Regl döneminde doğru beslenme ve egzersiz
Tüm bunlar göz önüne alındığında PMS’in biraz mitselleştirildiğini düşünmek pek yanlış olmayan bir çıkarım. Bir başka ifadeyle kadınların PMS semptomlarını yaşadığı bir gerçek, ancak bu aynı zamanda onları pek çok alanda engelleyen ve dışlanmalarına neden olan bir mit. DeLuca’nın PMS ile ilgili araştırmalarının devamını aşağıdaki videodan izleyebilirsiniz.
İlginizi çekebilir: Regl dönemi ile ilgili açıklığa kavuşan 5 söylenti