Yaz mevsimi yaklaşırken göz alıcı bir ten rengine ulaşmak için bronzlaşmanın hayalini mi kuruyorsunuz? Bronzlaşma cilde farklı ve çekici bir görünüm kazandırsa da uzmanlar bronzlaşmanın faydadan çok zarar verdiğini söylüyor. Bu yazımızda, bronzlaşmanın cilde verdiği zararları sizler için kaleme aldık.
Farklı güneş ışınlarının etkileri
Güneş, UVA, UVB ve UVC ışınları olmak üzere üç tür ultraviyole radyasyon yayıyor. UVA ışınlarına maruziyet, cildi bronzlaştırırken aynı zamanda cildin yaşlanmasına sebep oluyor. UVB ışınları da cildin yanmasına ve cilt kanseri riskinin artmasına yol açabiliyor. UVC ışınları ise Dünya’nın atmosferini geçemiyor. Bu nedenle, dışarıda vakit geçirildiğinde UVA ve UVB ışınlarına doğal olarak maruz kalınıyor.
Ten rengini koyulaştırmak için tercih edilen solaryum cihazları da yapay UVA ışınları yayıyor. Bu cihazlar, daha az yanma riskiyle cilde daha koyu bir görünüm kazandırıyor. Bir diğer yandan, solaryum kullanımı da cilt kanseri riskini artırabiliyor.
Yanık, erken yaşlanma ve cilt kanserinden korunmak için güneş ışınlarına aşırı derecede maruz kalmamak gerekiyor. Orta düzeyde güneş ışığı alındığı zaman kemik sağlığı için çok önemli olan D vitaminiyaşlanma nin üretimi desteklenebiliyor. Uzmanlar, genellikle günde 20 dakika korumalı bir biçimde güneşe çıkmayı öneriyor.
Bronzlaşma ve arkasındaki bilimsel gerçekler
Bronzlaştığınız zaman cildinizin güzel gözüktüğünü düşünebilirsiniz fakat koyu cilt aslında bir savunma mekanizması olarak kendisini gösteriyor. Vücut, güneşin ultraviyole ışınlarından kaynaklanan DNA hasarına karşı cildin koyulaşmasını bir savunma mekanizması olarak kullanıyor.
UV ışınları cilde nüfuz ettiği zaman, cilt hücrelerinin DNA’sında mutasyonlar gerçekleşiyor. Cilt de bu mutasyonlara yanıt olarak daha fazla melanin üretiyor. Melanin, güneş ışınlarının emilimini ve yayılımını artırarak cildi koruyan cilt pigmenti olarak tanımlanıyor. Melanin üretimiyle de bronzlaşma yani cildin koyulaşması açığa çıkıyor.
Uzmanlar, kısa vadede bronzlaşmanın cilt bariyerini zayıflattığını ve yoğun kuruluğa sebep olduğunu belirtiyor. Ayrıca, güneş ışınlarına korumasız bir şekilde maruziyet hassasiyet ve iltihaplanmaya da yol açabiliyor.
UV ışınları, aynı zamanda melanini üreten melanosit hücrelerini uyararak melazmayı kötüleştirebiliyor. Melazma, aşırı melanin üretimiyle yüzde kahverengi lekelerin çıktığı yaygın bir cilt rahatsızlığı olarak biliniyor.
Güneş ışığına yıllar boyunca maruz kalmak, kolajen yıkımına sebep olarak erken yaşlanmayı ve cilt elastikiyetinin azalmasını beraberinde getirebiliyor. Kısacası, güneş ışınları cildin esneme ve orijinal şekline geri dönme yeteneğini azaltabiliyor.
Uzmanlar, hem güneşten hem de solaryumdan kaynaklanan UV hasarının hemen başladığını vurguluyor. Güneş ışınlarına korumasız maruz kalmak 15 dakika içinde bile etkisini gösterebiliyor. Bu doğrultuda, her bronzlaşmanın cilt kanseri ihtimalini artırdığını söyleyebiliriz.
Cildinizi UV ışınlarından nasıl koruyabilirsiniz?
Aşağıdaki pratikleri uygulayarak cildinizi güneş ışınlarının zararlarından etkili bir şekilde koruyabilirsiniz:
- Güneşin en yoğun olduğu saatlerden kaçının: Güneş ışınları, 10.00-16.00 saatleri arasında fazlasıyla güçlü. Bu yüzden, bu aralıkta doğrudan güneş ışığına maruz kalmamalısınız. UV yoğunluğunun daha düşük olduğu sabahın erken saatlerinde ve akşamüzeri dışarıda vakit geçirebilirsiniz.
- Tekrar tekrar güneş kremi sürün: Hem güneşli hem de yağmurlu havalarda geniş spektrumlu bir güneş kremi kullanmalısınız. Uzmanlar, en iyi güneş kreminin sürekli kullanacağınız krem olduğunu vurguluyor. UVB ışınlarının yaklaşık %97’si 30 veya daha yüksek güneş koruma faktörlü kremler tarafından engellenebiliyor. Her iki saatte bir güneş kreminizi yenileyebilirsiniz. Bir diğer yandan, güneş kremlerinin UVB radyasyonunun %100’ünü engellemediğini bilmelisiniz.
- Kullandığınız güneş kreminin türüne dikkat edin: Hem mineral hem de kimyasal güneş kremleri UV ışınlarına karşı koruma sunuyor. Uzmanlar, genellikle mineral kremleri öneriyor çünkü bunlar ışınları cildin yüzeyinden yansıtan ve dağıtan fiziksel bir bariyer oluşturuyor.
- Koruyucu giysiler giyin: UV ışınlarından korunmak için kreme ek olarak kendiniz de fiziksel bir bariyer oluşturabilirsiniz. Güneşe çıkacağınız zaman korumalı giysiler giyebilirsiniz ve şapkayla güneş gözlüğü takabilirsiniz. Kumaşı güneş ışığının geçmesine izin veren kıyafetlerin yeteri kadar koruyucu olmadığını belirtebiliriz.
Bronzlaşma aracılığıyla cildinize sağlıklı bir ışıltı kazandırıyormuş gibi hissetseniz de bunun doğru olmadığını kabul etmelisiniz. Gerçekten sağlıklı olan ışıltının cildinizi uzun vadede hasarsız tuttuğunuzda ortaya çıkacağının farkına varmalısınız.
İlginizi çekebilir: Cilt kanseri hakkında bilinmesi gerekenler: Belirtiler, tanı ve korunma yolları