Son yıllarda sağlık takıntısı hız kesmeden artıyor ve bu durum beslenme alışkanlıklarında kendisini gösteriyor. Pek çok insan, yeme ve kilo konularında aşırı kontrollü ve kısıtlayıcı davranarak sağlık takıntısını gözle görünür hale getiriyor. Bu insanlar anne olunca da ortaya bu profili tanımlayan badem anne kavramı çıkıyor. Bu yazımızda, badem anneliğin ne olduğunu sizler için kaleme aldık.
Badem anne olmak ne demek?
İngilizce’de ‘’almond mom’’ olarak bilinen badem anne kavramı, çocuklarına aşırı katı diyetler uygulatan kilo takıntısına sahip anneleri tanımlıyor. Bu kavram, The Real Housewives of Beverly Hills’in 2013’teki bir bölümüne dayanıyor; bu bölümde Gigi Hadid annesi Yolanda Hadid’e güçsüz hissettiğini söylüyor ve annesinden ağzına birkaç tane badem atma önerisini alıyor. Yolanda Hadid’in bu önerisi hafızalara kazınıyor ve almond mom kavramını geliştiriyor.
Badem anneler, sağlıksız gıda inançlarına sahip olup çocuklarının beslenme düzeni üzerinde aşırı kontrolcü bir tavır sergiliyorlar. Bu anneler, çocuklarının düşük kalorili öğünler tüketmelerini önemseyerek kısıtlayıcı beslenme alışkanlıklarını savunuyorlar. Bir badem anne ile büyüyen çocuklar, zaman içinde kilo alma korkusu geliştirebiliyor.
Bu anne profili, isminden de anlaşılabileceği üzere ‘’Biraz badem yiyip açlığını dindirebilirsin.’’ gibi sağlıksız önerilerde bulunuyor. Badem anneler, yemeği beslenmeden ziyade disiplin ve kontrol meselesi haline getiriyorlar. Bu anneler, çocuklarının sağlıklı olmalarını amaçlasa da kısıtlayıcı yöntemlerle aşırı strese, suçluluk duygusuna ve sağlıksız yeme davranışlarına yol açabiliyor.
Badem anne profiline sahip ebeveynler, aşağıdaki ifadeleri çok sık kullanarak kendilerini belli ediyor:
- Yemeğini yedikten sonra oturursan yediklerin yağa dönüşür.
- Gerçekten aç mısın yoksa canın mı sıkılıyor?
- Sen kilo mu aldın?
- Ekmek yersen şişmanlarsın.
- Bu kadar geç saatte yemek yenmez.
- Biraz daha dikkat etsen aslında çok güzel bir vücudun var.
Badem anne ile büyümek çocukları nasıl etkiliyor?
Bir badem anne ile büyümek, çocukların bedensel ve zihinsel olarak yorulmasına yol açabiliyor. Bazı çocuklar için yemek ihtiyaç olmaktan çıkarak stresli bir meseleye dönüşebiliyor. Bu çocuklar, yetişkin oldukları zaman suçluluk hissiyle yemek yiyorlar ve kendilerini tüketim konusunda aşırı kısıtlayabiliyorlar ya da kontrolü kaybedebiliyorlar.
Yemek yemeyle ilişkinin bozulmasına ek olarak, bu annelik türü beden algısında hassasiyet de yaratabiliyor. Çocuklar, her aynaya baktıklarında vücutlarını eleştirebiliyorlar ve bedenleriyle barışmakta zorluk çekebiliyorlar. Bu durum, yeterince iyi olmama duygusunu da besleyebiliyor.
Bazı çocuklar, badem annelik sonucunda duygular ve yeme eylemi arasında bir bağ kurabiliyor. Bu doğrultuda, duygusal açlık deneyimlenebiliyor ve açlık sinyali yanlış yorumlanabiliyor.
Badem annelik, çocukların bedenlerini izlenmesi gereken bir proje olarak algılamasına da sebep olabiliyor. Bu etki, yetişkinlik döneminde aşırı derecede sağlıkla ilgili kaygıların geliştirilmesini tetikleyebiliyor.
Badem anneyle büyüyenler iyileşmek için ne yapabilir?
Badem anne etkisinden kurtulmak için sadece yeme düzenini şekillendirmek yeterli olmuyor. Bu ebeveynlik türüne karşı beden-zihin-alışkanlıklar arasındaki ilişkinin yeniden kurulması gerekiyor. Aşağıdaki stratejiler, bu ilişkiyi sağlıklı bir şekilde tekrardan inşa etmeyi destekliyor:
- İçselleşmiş sesin farkına varmak: İlk önce, ebeveynden öğrenilmiş iç sesin farkına varmak gerekiyor. Bu ses, genellikle kafanın içinde ‘’Şunu yeme.’’, ‘’Çok yedin.’’ ve ‘’Dikkatli beslen.’’ gibi ifadeleri tekrarlıyor. Bu sesin gerçek değil de öğrenilmiş olduğunu algılamak, iyileşme sürecini başlatıyor.
- Yiyecekleri etiketlemekten vazgeçmek: Gıdaları sağlıklı ve zararlı olarak etiketlemeyi aşmak da büyük önem taşıyor. Nötr bir besin dili geliştirmek ve yasak listesini yumuşatmak kritik bir rol oynuyor.
- Açlık ve tokluk sinyallerini yeniden öğrenmek: Badem annelerin dayattığı katı kurallar açlık ve tokluk sinyallerini bastırabiliyor. Bu nedenle, ‘’Ne zaman gerçekten açım?’’ ve ‘’Ne zaman duygusal yiyorum?’’ gibi soruları benliği yargılamadan cevaplamak gerekiyor.
- Bedenle ilişkiyi yumuşatmak: Beden hakkında sürekli yorum yapmamak ve aynada vücudu kontrol etmeyi azaltmak iyileşmeyi destekleyebiliyor.
- Tetikleyicileri fark etmek: Aile sofraları ve sosyal medya içerikleri gibi faktörler, badem anne ile geçirilen çocukluk dönemindeki refleksleri tetikleyebiliyor. Bu tetikleyicileri tanımak ve kabul etmek, bireye kontrol hissiyatı kazandırabiliyor.
Badem anneliğin etkilerinden kurtulmak için yeme eylemiyle kurulan zihinsel ilişkiyi yeniden kurgulamak ön plana çıkıyor. Ebeveynlerin de çocuklarının bedensel sinyallerine güvenmeleri ve gıdaları suçluluk faktörü olarak hissettirmemeleri önem taşıyor.
İlginizi çekebilir: Yoğun ebeveynlik çocuklar için faydalı mı zararlı mı?