Freelance çalışanların sayısı tüm dünyada gün geçtikçe artıyor. Gelecek projeksiyonlarına bakılırsa bu sayı artmaya da devam edecek. Örneğin 2019’un başında ABD’de 62 milyon freelance çalışan olduğu biliyor. Bu sayı son iki yıl içinde 5 milyon arttı. Tahminler, 2028 yılında yani 10 yıldan kısa bir süre içinde 90 milyona ulaşacağı şekilde.
Freelance çalışan sayısındaki artışın altında hem çalışan hem de işveren açısından birçok neden yatıyor. Çalışanlar daha serbest koşulları, sevdikleri işi istedikleri şekilde zamanlayarak yapmayı önceliklendirirken, işverenlere ise daha az vergi yükü ve daha esnek iş yapma modelleri cazip geliyor.
Elbette tablo her zaman bu kadar parlak değil. Freelance çalışmanın da kendi içinde zorlukları, çetin sınavları var. Tasarımcı Begüm Bahçecik de freelance olmayı tercih edenlerden. Yaptığı işi “Markalar için kurumsal kimlik tasarlama” şeklinde tanımlayan Begüm Bahçecik, çevresinden aldığı tepkileri şöyle özetliyor: “Freelance çalışmaya başladığımda en çok duyduğum şey şuydu: Şöyle bir işimiz olamadı. Keşke biz de senin gibi çalışabilsek.”
Freelance çalışmanın zorlukları
Freelance çalışmanın çok keyifli olduğunu ancak arka planda bu kadar da rahat bir ortam olmadığını söyleyen Begüm Bahçecik, freelance çalışmanın zorluklarını şöyle sıralıyor:
İş yükü ve zamanlama
Bir freelance tasarımcı ilk çalışmaya başladığında iş yükü ve zamanlama sorunuyla karşılaşır. Başlarda herkes hatalar yapabiliyor ancak tecrübe edindikçe hangi iş yükünü, ne kadar sürede gerçekleştirebildiğinizi müşteriye aktarmak gerekiyor.
Bütçeleme
İkinci zorluk ise bu iş yükü ve zamanlamadan doğan işe bir paha biçmek. Hem kendim hem de yeni başlayan diğer insanlardan en çok duyduğum şey “Begüm biz bu işi ne kadara yapmalıyız?” sorusu. Bu sorunun cevabını bulabileceğiniz bir kaynak yok. Buna kendiniz karar vermelisiniz. İlk başlarda olması gerekenden daha uygun fiyata iş yapmaya yönelebilirsiniz. Ama zaman ve tecrübeyle bunların hepsini bir dengeye oturtmak mümkün.
Müşteri yönetimi
Bir proje aldığınızda müşteriye nasıl davranmanız gerektiğini, işler yolunda gittiğinde veya gitmediğinde bunu nasıl aktarabileceğinizi zamanla öğreniyorsunuz. Müşterilerden de çok fazla şey öğreniyorsunuz. Tüm bunları yönetmek zaman ve çaba istiyor. Sabırlı olmak gerekiyor.
Motivasyon
İyi bir şey de yapsanız, kötü bir şey de yapsanız sizi motive edecek kimse yok. Freelance çalışıyorsanız kendinizi motive etmeniz gerekiyor. Bu aynı zamanda stresle kendi başınıza nasıl mücadele etmeniz gerektiğini gözlemleme fırsatı sunuyor.
Üretim
Bir ekip çalışmasında nasıl birbirinizi motive ediyorsanız veya rekabet edebiliyorsanız, freelance çalışırken bunu kendi kendinize bir şekilde sağlayabilmelisiniz. Daha iyisini yapmak, “Daha farklı nasıl yapabilirim?” diye düşünerek kendinize alanlar açmalısınız.
Ben neden freelance çalışıyorum?
Peki bu kadar zorluğa rağmen neden tüm dünyada gün geçtikçe freelance çalışanların sayısı artıyor? Neden insanlar freelance çalışmaya yöneliyor? Begüm Bahçecik neden freelance çalıştığı sorusuna şöyle yanıt veriyor:
“Kreatif olmak her zaman aynı akışta veya aynı sürede gerçekleşmiyor. Çok iyi çalıştığım ve çok takıldığım, ilham aradığım zamanlar arasında kendime bir alan açabildiğim için freelance çalışmayı seviyorum. Bu beni daha verimli olmaya itiyor. İkinci olarak da müşterilerimi, markaları detaylı bir şekilde inceleyebilmek farklı bir bakış açısı katabiliyor. Onlarla vakit geçirebiliyorum.”
Begüm Bahçecik’in freelance çalışmak isteyenlere önerilerinin başında ise sabırlı olmak geliyor, “öncelik para değil, bir şeyleri öğrenebilme ve bağlantı kurmak olmalı” diyor. Begüm’ün altın değerindeki bir diğer önerisi ise freelance çalışmaya yakın çevreden başlamak. Begüm bunu şöyle detaylandırıyor:
“Ödeme, sözleşme, kendi haklarınız ve müşterinin haklarını koruma gibi konulara ileride daha fazla kafa yoracağınız için ilk başlarda ödeme alabileceğiniz, projelendirebileceğiniz işlere girmenizi tavsiye ederim.”