Son yıllarda bedensel, ruhsal ve zihinsel sağlık üzerine edindiğimiz farkındalık artarken hem yaşam alışkanlıklarımız hem sosyal aktivitelerimiz buna göre şekilleniyor. Bilgi edinerek vakit geçirmenin en eğlenceli yolu olan belgeseller de benzer şekilde sağlık alanındaki yeni yapımlarla öne çıkıyor. Tam da bu nedenle, gerek dijital platformlarda gerek bağımsız olarak yayınlanan sağlık belgeselleri arasından seçim yapmak giderek zorlaşıyor. Akşam yemeklerinin ve hafta sonu film etkinliklerinin en yakın eşlikçisi Netflix ise sağlık temalı zengin belgesel seçkisiyle öne çıkıyor. Bedenimizi daha yakından anlamamızı sağlarken gezegen üzerine çarpıcı gerçekler açığa çıkaran en iyi sağlık belgeselleri ile karşınızdayız.

The Game Changers – IMDb: 7.9

Yıl: 2018

Kas geliştirmek için hayvansal proteinin şart olduğu algısını yıkmak için ortaya çıkan “The Game Changers”, bu konuyu özellikle sporcu genç erkekler üzerinden ele alıyor. Arnold Schwarzenegger, Lewis Hamilton ve Novak Djokovic gibi spor dünyasının yıldız isimlerine yer vererek, fit bedenlerin bitki bazlı beslenme biçimiyle mümkün olduğunu gösteriyor. Spor salonlarındaki yaygın protein tozu ve et odaklı beslenme biçimine karşıt fikriyle öne çıkarken, bedensel performans ve dayanıklılık üzerine var olan klişeleri tek tek yıkıyor. Bitkilerin içindeki zengin besin değerine odaklanarak, kas kütlesi artırımının arkasında yatan mantığı bilimsel olarak açıklıyor.

What The Health – IMDb: 7.2

Yıl: 2017

Netflix’in çok tartışılan yapımlarından olan “What The Health”, buzdolaplarında yer alan en sıradan gıdaya bile şüpheyle yaklaşılmasına neden oluyor. İşlenmiş et ürünlerinin ve hayvansal proteinin kalp hastalıkları, kanser ve Tip-2 diyabete giden yolda tetikleyici olduğunu öne sürerken bunu bir dizi bilimsel gerçekle kanıtlıyor. Sağlıklı olduğu düşüncesiyle toplumda en çok tüketilen besinleri, sert bir dille masaya yatırarak derinlikli şekilde inceliyor. Yaygın besin kaynaklarına duyulan güveni sarsmanın yanı sıra gıda, ilaç ve sporcu beslenmesi endüstrilerini de ağır şekilde eleştiriyor. Hatta savunduğu kanılar arasında yumurta yemenin, en az sigara içmek kadar kötü olduğu düşüncesi bile var. 

The Mind, Explained (Zihnin Açıklaması) – IMDb: 7.9

Yıl: 2019-2021

Mini bir belgesel serisi olarak yayınlanan “The Mind, Explained”, insan beyninin karmaşık ve gizemli kıvrımlarını derinlemesine araştıran bir yapım. Anlaşılması en zor konuları eğlenceli animasyon teknikleriyle basit hale getiren bu seri, insan beyninin en temel çalışma prensiplerini irdeliyor. “Hafıza nasıl çalışır”, “Anksiyete vücudu nasıl ele geçirir” ve “Düşüncemiz neden bize ihanet eder” gibi sansasyonel başlıklar altına başlayan sorgulama, hap bilgi şeklinde izleyiciye sunuluyor. Zihinsel sağlığı iyileştirmek ve beyni daha yakından tanımak isteyenler için izlemesi ve anlaşılması kolay, bir veri kaynağına dönüşüyor.

Rotten (Gıda Suçları) – IMDb: 7.2

Yıl: 2018-2019

Bir diğer Netflix mini serisi olan “Rotten”, sağlıklı olduğu algısıyla tüketilen ama hiç de öyle olmayan gıdaların barındırdığı tehlikeye dikkat çekiyor. En sıradan veya rafine sofralarda bile bulunan sarımsak, şişe suyu, avokado gibi ürünlerin aslında görünen ölçüde etik ve faydalı olduğunu savunmuyor. Aksine bu tür ürünlerin masaya gelmesi için gereken işçi sömürülerini, küresel ekonomi eşitsizliğini ve tarım kartellerini irdeliyor. Arka planda yatan kirli politikaları açığa çıkararak sıradan gıdalara dair farkındalık kazandırmayı amaçlıyor.

Take Your Pills – IMDb: 6.3

Yıl: 2018

Rekabetçi ekonomi dünyasında ayakta kalma zorunluluğunu merkeze alan “Take Your Pills”, günümüz modern toplumundaki odaklanma ve çoklu görev tanımlarını inceliyor. Her şeye adeta koşuşarak yetişmeye çalışan ve buna rağmen hep zamanın gerisinde kalan bir adrenalin nesline odaklanıyor. Dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu gibi tanıların normalleştirilmesiyle birlikte reçete edilen ilaçların insan zihninde ve davranışlarında yaşanan değişimi gözler önüne seriyor. “İyileşme” amacıyla kullanılan ilaçların, uzun süreli psikolojik ve fiziksel etkilerini sorgularken, modern insanın başarı tutkusu üzerine de tartışmalı bir yorum yapıyor.

Seaspiracy (Denizlerdeki Komplo) – IMDb: 8.1

Yıl: 2021

Sağlıklı beslenmenin parlayan yıldızı olan deniz ürünlerinin, aslında hiç de düşünüldüğü gibi faydalı olmadığını söyleyen “Seaspiracy”, su kaynakları üzerine çarpıcı gerçekleri gün yüzüne çıkarıyor. Balık ve deniz ürünü odaklı beslenme alışkanlıklarının, sürdürülebilir kaynaklar ve ekosistem üzerinde yarattığı aşırı baskıyı ve tehlikede olan yaşam türlerini mercek altına alıyor. Okyanusları kaplayan plastiklerin ise sofraya gelen deniz ürünlerindeki besin değerini düşürerek, insan sağlığında yarattığı riskleri sorguluyor.

Unwell (İyileşme Sektörü) – IMDb: 6.5

Yıl: 2020

Sağlıklı yaşam ve wellness trendlerinin, ne büyük bir hızla trilyon dolarlık bir endüstriye dönüştüğünü açığa çıkaran “Unwell”, tartışmalı Netflix belgesel serileri arasında. Arı zehri terapisinden uçucu yağ kullanımına ve anne sütü geliştirmesinden aralıklı oruca uzanan oldukça geniş bir çerçevede, wellness ekosisteminin dürüst ve etik yanını araştırıyor. Milyonlarca kişinin yaşam biçimine yön veren bu yapıların, aslında başarılı bir reklam stratejisinden ileri gitmediğini söyleyerek, bilinen tüm doğruları yıkma cesareti gösteriyor. Ancak işin diğer tarafını dengeli şekilde gösterdiğinden genel olarak tarafsız bir savunma yapıyor.

Diagnosis (Tanı) – IMDb: 7.6

Yıl: 2019

Yale Üniversitesi öğretim üyesi ve New York Times köşe yazarı Dr. Lisa Sanders’ın çalışmalarından beslenen Diagnosis, tıp dünyasındaki gizemli ve nadir hastalıklara odaklanıyor. Yıllardır teşhis alamayan hastalıklar sebebiyle tedavi olamayan hastaların semptomlarını, en geniş kitle kaynak yöntemi olan internet üzerinden çözmeye çalışıyor. Benzer semptomları olan fakat ne hastalığı olduğunu bilmeyen insanları küresel bir dayanışmayla bir araya getirerek, tıp dünyasının tıkandığı noktaya çözüm üretmeye çalışıyor. Hem empati duygusu geliştirme, hem yalnız hissetmeme anlamında ilham almak için de oldukça umut dolu bir kaynağa dönüşüyor.

İlginizi çekebilir: Nisan ayında Netflix’te neler var?