Mandala, Budizm ve Hinduizm’de ruhsal ve törensel açıdan Evren’i sembolize ya da temsil eden kompozisyonlara verilen isimdir. Sanskritçe’de daire, çevre (circle) anlamına gelmektedir. Bir mandala, üçgen ya da dörtgen ağırlıklı olarak da çalışılabilir; dolayısıyla buradaki daire şekli ile belirtilen; kompozisyonun eş merkezden, konsantrik olarak yayılan anlamında kullanımıdır.

Mandaladaki çember kavramı, hayatın her alanında karşımıza çıkan bir olgu olarak görülebilir. Dünya, Güneş, Ay ve hatta arkadaş, aile veya toplum çevreleri… Mandalalar eş merkezden yayılan ve sonu olmayan bir yaşam döngüsünü sembolize etmektedir. Bireysel meditasyon ve evren ile bütünleşebilme amaçlı mandala çalışmaları yapılmaktadır. İnsan kendini hangi din, mezhep ya da kategoriye ait hissederse hissetsin, mandala yaratma mentalitesi ardında, bireysel bir anlam ve ruhsal bir durum söz konusudur. Kişinin ya da toplulukların hayata karşı duruşu, hikayesi, kararları gibi. temalar, mandalalar içinde işlenebilmektedir.

Mandala çizmek derin bir konsantrasyon ile yapıldığından iç huzurumuzu arttırmakta ve zihnimizi sakinleştirmektedir. Dolayısıyla hayatın koşturmacalı, hızlı ve stresli ritmi, mandala ile uğraşırken yavaşlamakta ve şekiller adeta tılsımlı birer çizim haline dönüşmektedirler. Ayrıca mandala çizmek ve boyamak, çocuk eğitiminde de severek tercih edilen bir konsantrasyon ve dikkat toplama yöntemi olarak kabul görmektedir.

Mandalayı nasıl kullanırız?

Mandalanın birçok kullanım amacı bulunmaktadır. Bir mandalanın yaratılış maksadı görsel olarak ilgi çekerek, aklı ve tahrik edici düşünceleri hipnoz eder gibi içine çekmektir. Bu şekilde, mandalayı çalışan, inceleyen için yüksek seviyede bir bilinç ve farkındalık yaratılması amaçlanmaktadır. Mandala, meşgul olan zihnimizin akışını bir süreliğine de olsa yaratıcılık üzerinden rahatlatmak ve basitçe bilgi ve anlam kazandırmak için uygulanan bir meditasyon formu olarak kullanılmaktadır.

Mandalalar aynı zamanda hayatımızın gelişen süreçlerini de sembolize etmektedir. Oluşumuz, kişiliğimiz, yaşamımız ya da çevremizin değişim potansiyelinin her zaman mümkün olduğu düşünülerek; mandalalar farklılaştırılarak büyütülebilmektedir.

Mandalayı meditasyon amaçlı kullanmadan önce seçilecek olan şeklin anlamını araştırmış olmak ya da hangi amaçla mandalayı yapmak istediğinize karar vermek önemli olabilir. Niyet belirlendikten sonra, odaklanmaya başlayabilirsiniz. Oluşunuzu ve zihninizi, mandaladaki kompozisyon içinde dolaştırmaya ve eritmeye müsade edin. Bırakın zihniniz, kompozisyon içinde yürüsün. Eğer aklınız, günlük ve olağan işlere takılırsa; dikkatinizi yeniden mandalanın güzelliğine verin ve nefes alışverişleri ile yeniden odaklanmaya çalışın.

Mandalayı nasıl oluştururuz?

İnternet üzerindeki birçok web sayfası, çeşitli ve farklı şekiller ve anlamlardaki mandalaları ücretsiz olarak da sunmaktadır. Bunun yanında kendiniz de şeklin ortasından başlayarak, niyetinize yönelik bireysel tasarımlarınızı oluşturabilirsiniz. Çizim sırasında müzik dinleyerek, aktivitenin meditatif kısmına daha da etkili bir şekilde kanalize olabilirsiniz. Şekilleri, içgüdüsel olarak renklendirmeniz tavsiye edilmektedir. Renklendirme işlemi de, şeklin ortasından başlayarak dış hatlara doğru bir hareket izlemektedir. Tercih edilen renklerin sembolik olarak ifade ettiği bazı genel psikolojik tanımlamalar da bulunmaktadır.

Mandala oluşturulması faaliyeti sırasında aşağıdaki gibi bir yol takip edilebilir:
• Boş bir sayfa, çizim ve renkli boya kalemlerimizi hazırlıyoruz ve dinlendirici bir müzik ayarlıyoruz.
• Çalışmaya başlamadan önce niyetimizi belirliyoruz. Amacınız üzerinde düşünerek; o hedefe ulaştığınızda yaşayacağınız duyguları hissetmeye çalışın.
• Akıl ve vücut dengenizin hazır olduğunu hissettiğinizde, şekil içinde kullanacağınız renkleri belirleyin. Bunun için yukarıdaki renk kategorilerden de yardım alabilirsiniz.
• Çizimeye ya da boyamaya başlarken, tekrar amacınıza odaklanın ve niyetinizi tekrarlayarak etkinliğin içinde akmaya çalışın ve bırakın çizim sizi başta belirlediğiniz niyetinize doğru yönlendirsin. Eğer çizim sırasında dikkatiniz dağılırsa, çizime ara verin. Kendinize zaman tanıyın, derin nefes alın ve baştaki enerjinizin yeniden sizi yakalamasını bekleyin.
• Mandalalar güç kullanmadan, neşe ve yaratıcılık ile yapılması gereken meditatif aktivitelerdir. Dolayısıyla mandalanızı geliştirmeye yönelik her türlü ön yargıyı bir kenara bırakın ve sadece “o an” içinde kalmaya ve hedefinize odaklanmaya çalışın.
• Mandalanızı bitirdikten sonra, mandalayı yaparken belirlediğiniz amacınızı ve hissettiğiniz enerjiyi de düşünerek eserinizi görebileceğiniz bir yere koyun. Örneğin buzdolabı üzerine, bilgisayar ya da cep telefonu ekranlarındaki masaüstünüze koyun. Bu şekilde amacınıza odaklanarak hazırlamış olduğunuz eserinizin, hayatınıza ışık katmaya çalışmasına izin vermiş olacaksınız.

Mandala ile tasarım nasıl yapılır?

Mandala kompozisyonlarını meditatif amaçlar haricinde; görsel olarak estetik olmasından ötürü, günlük yaşamınızda kullandığınız nesneler üzerinde ya da örneğin cildiniz üzerinde dövme olarak da uygulamayı tercih edebilirsiniz. İnternetten derlemiş olduğum farklı tasarım alternatifleri yukarıdaki görselde incelenebilir.