Arkadaşlarla buluşmak, bazen yalnızca nerede yemek yiyeceğinize karar vermekten çok daha fazlasını gerektirir. Restoranın konumunu bulmak, hangi toplu taşıma hattına binileceğini kontrol etmek, buluşma saatine yetişmek ve grubun yanlış sokaktan ilerlediğini fark edip herkesi doğru yöne yönlendirmek… Bütün bu küçük ayrıntıları genellikle bir kişi üstlenir.
Her arkadaş grubunda, planların sorunsuz ilerlemesini sağlayan böyle biri vardır. Psikoloji alanında bu kişi için kullanılan tanımlardan biri de “navigasyon arkadaşı”dır (navigation friend).
Navigasyon arkadaşını, grubun görünmez yol göstericisi olarak düşünebilirsiniz. Herkes buluşma noktasını bulmaya çalışırken o çoktan konumu paylaşmış, ulaşım seçeneklerini karşılaştırmış ve en uygun rotayı belirlemiştir. Metrodan hangi durakta inileceğini, mekânın hangi sokakta kaldığını veya sahile ulaşmak için hangi yolu takip etmek gerektiğini bilen de genellikle odur. Grubun geri kalanı nereye gideceğini düşünmeden sohbetine devam ederken navigasyon arkadaşı bir sonraki adımı çoktan planlamıştır.
Psikologların bu sosyal rolü açıklarken dikkat çektiği noktalardan biri, navigasyon arkadaşının grubun ortak hareketini zihninde sürekli takip etmesidir. Herkesin nerede olduğunu, nereye ulaşması gerektiğini ve yolculuğun nasıl ilerleyeceğini düşünürken diğerlerinin planın tadını çıkarmasını sağlar.
Üstelik bu kişinin üstlendiği sorumluluk çoğu zaman fark edilmez. Çünkü her şey yolunda ilerlediğinde kimse rotayı kimin belirlediğini, rezervasyona yetişmek için ne zaman yola çıkılması gerektiğini veya yanlış bir dönüşün nasıl fark edildiğini düşünmez. Navigasyon arkadaşının başarısı da biraz burada gizlidir: İşini o kadar doğal yapar ki varlığı kolayca gözden kaçar.
Peki, arkadaş grubunuzdaki navigasyon sorumlusu kim? Bu rolü üstlenen kişilerin belirgin özellikleri neler ve onların emeğini nasıl daha fazla takdir edebilirsiniz?
Navigasyon arkadaşı kimdir?
Navigasyon arkadaşı denildiğinde akla ilk olarak yön duygusu güçlü, harita kullanmayı iyi bilen biri gelebilir. Oysa bu rolü üstlenmek için mutlaka gelişmiş bir yön duygusuna sahip olmak ya da grubun en planlı kişisi olmak gerekmez.
Aslında navigasyon arkadaşını diğerlerinden ayıran temel özellik, kontrolü elinde tutma isteğinden çok önceden düşünme alışkanlığıdır. Bu kişiler, her ayrıntıyı kendi istedikleri şekilde yönetmeye çalışan veya arkadaşlarına sürekli ne yapmaları gerektiğini söyleyen kişiler değildir. Daha çok belirsiz durumları öngörebilen ve karmaşık görünen planları herkes için kolaylaştırabilen bir yaklaşım sergilerler.
Bu özellik, bazen herkes buluşma adresini beklerken konumu çoktan paylaşmakla, bazen de gidilecek mekânın çevresindeki ulaşım seçeneklerini önceden araştırmakla kendini gösterir. Arkadaş grubuyla bir konsere giderken kapıların açılma saatini kontrol etmek, kalabalık bir şehirde buluşma noktasını kolay bulunabilecek bir yerden seçmek veya dönüşte son vapuru kaçırmamak için saati takip etmek de bu rolün bir parçasıdır.
Kısacası navigasyon arkadaşı, henüz kimse bir aksilik yaşandığını fark etmeden olası sorunları hesaba katan kişidir. Grubun geri kalanı spontane kararlar almaktan keyif alırken o, bu spontane planların gerçekten hayata geçebilmesi için gereken ayrıntıları düşünür.
Navigasyon arkadaşına sahip olmanın avantajları
Arkadaş grubunda her zaman yolu bilen birinin olması, diğerleri için oldukça konforlu bir durumdur. Nereye gidileceğini, hangi ulaşım aracının kullanılacağını veya buluşma yerine ne kadar sürede ulaşılacağını sürekli düşünmek zorunda kalmazsınız.
Navigasyon sorumluluğunu bir kişinin üstlenmesi, grubun diğer üyelerinin zihinsel yükünü azaltır. Böylece herkes yol boyunca haritaya bakmak yerine sohbetine odaklanabilir, çevresini keşfedebilir veya plansız bir kahve molasının keyfini çıkarabilir. Başka bir deyişle, bir kişinin üstlendiği organizasyon sorumluluğu, diğerlerinin birlikte geçirdikleri zamana daha fazla odaklanmasını sağlar.
Ancak bu rahatlığın diğer tarafında navigasyon arkadaşının üstlendiği görünmeyen bir sorumluluk bulunur. Doğru durakta inilip inilmediğini kontrol etmek, grubun geride kalan bir üyesini beklemek, rezervasyon saatine yetişmek için ne zaman hareket edilmesi gerektiğini hesaplamak ve beklenmedik bir değişiklik olduğunda alternatif bir rota bulmak… Bunların her biri küçük görünse de bir araya geldiklerinde ciddi bir zihinsel yük oluşturabilir.
Üstelik bir kişi bu görevleri düzenli olarak üstlendiğinde, grup üyeleri zamanla bütün organizasyonun kendiliğinden ilerlediğini düşünmeye başlayabilir. Oysa planların sorunsuz işlemesinin arkasında çoğu zaman aynı kişinin dikkati ve çabası vardır.
Psikoloji alanındaki değerlendirmeler, bir konuda başarılı ve güvenilir bulunan kişilerin zamanla daha fazla sorumluluk üstlenebildiğine işaret ediyor. Başlangıçta gönüllü olarak yapılan bir yardım, bir süre sonra grubun doğal beklentisine dönüşebiliyor. Navigasyon arkadaşının her buluşmada rotayı belirlemesi, ulaşımı organize etmesi ve olası aksilikleri çözmesi de bu durumun bir örneği.
Bu sorumluluğun sürekli aynı kişide kalması, zaman içinde kırgınlık ve tükenmişlik hissi yaratabilir. Çünkü bir noktadan sonra kişi yalnızca kendi planlarını değil, bütün grubun hareketlerini ve ihtiyaçlarını takip etmek zorunda hissedebilir.
Navigasyon arkadaşınıza değer verdiğinizi nasıl gösterebilirsiniz?
Navigasyon arkadaşının emeğini fark etmek için büyük jestlere ihtiyaç yok. Öncelikle, grubun bir araya gelmesini ve planların sorunsuz ilerlemesini sağlayan küçük ayrıntıların da bir emek gerektirdiğini kabul etmek önemli.
Görünmeyen emek, çoğu zaman ancak ortadan kalktığında fark edilir. Bu nedenle navigasyon arkadaşınıza teşekkür etmek, hazırladığı planların işinizi ne kadar kolaylaştırdığını dile getirmek ve çabasını takdir etmek iyi bir başlangıç olabilir. Üstelik yön bulma veya organizasyon konusunda başarılı olması, her buluşmada bütün sorumluluğu üstlenmek istediği anlamına gelmez.
Daha da önemlisi, sorumluluğu karşı tarafın hatırlatmasını beklemeden paylaşmak. Bir sonraki buluşmada restoran rezervasyonunu siz yapabilir, gidilecek mekânın ulaşım seçeneklerini araştırabilir veya dönüş yolunu önceden planlayabilirsiniz. Hatta bu kez haritayı açıp arkadaşlarınıza hangi yöne gitmeleri gerektiğini siz söyleyebilirsiniz.
Arkadaşlarla geçirilen keyifli zamanların kendiliğinden ortaya çıktığını düşünmek kolaydır. Ancak çoğu buluşmanın arkasında planlama, koordinasyon ve başkalarının ihtiyaçlarını önceden hesaba katma çabası bulunur. Eğer bu ayrıntılarla siz ilgilenmiyorsanız, muhtemelen arkadaş grubunuzdan biri sizin yerinize düşünüyor demektir.
Bir sonraki buluşmanızda herkesin doğru saatte doğru yerde olmasını sağlayan kişiyi fark etmeyi deneyin. Ona yalnızca teşekkür etmekle kalmayın, bir sonraki planın sorumluluğunu da paylaşın. Çünkü her arkadaş grubunun navigasyon sorumlusuna ihtiyacı olabilir ama hiç kimse her seferinde yolu göstermek zorunda değil. Bu kez haritayı kapatıp yolculuğun keyfini çıkarma sırası onda olsun.
Kaynak: popsugar
İlginizi çekebilir: Flört dünyasının yeni yaklaşımı: Herkese şans vermek yerine doğru kişiyi seçmek