Cilt bakım ve güzellik ürünleri arasında seçim yaparken gördüğünüz “temiz”, “doğal” veya “organik” benzeri etiketlerin ne kadar doğru olduğunu merak ettiniz mi? Günümüzde her yerde karşımıza çıkan bu tür ibareler, ne yazık ki kullanılan ürünlerin gerçekten cildimize iyi geldiğini ya da güvenli olduğunu göstermiyor. Aksine fazlasıyla kullanıldığı için bir yerde anlamını kaybeden bu etiketler, genellikle pazarlama stratejisi olmanın ötesine geçmiyor. Üstelik sağlıklı olduğu kanısıyla bakım rutinlerine eklenen ürünler, uzun vadede yeni cilt problemlerine yol açarak bütüncül sağlığı olumsuz etkileyebiliyor. Bu nedenle kozmetik reyonları arasında dolaşırken neyin iyi, neyin kötü olduğunu anlamak, tam bir dedektiflik işine dönüşebiliyor. 

O halde gelin, cilt bakım ve güzellik dünyasının şifrelerini çözmenize yardımcı olacak ipuçlarını açıklamaya başlayalım!

Kozmetik ürünlerde içerik listesi okuma

Güzellik ürünlerindeki en büyük tehlike, içerik listesinin net anlaşılmaması ve etiketlerin esas bileşenlerin önüne geçmesidir. Örneğin; “bitkisel”, “organik” veya “saf” gibi terimlerin ambalajda kullanımında net bir kısıtlama yoktur. Yani içeriğinde %1 bitki özü içeren ürünle %100 içeren ürün, benzer ambalajları kullanabilir. Bu durum, ürün paketlerinde yer alan ibarelere kanmadan önce içeriği okuyup anlamanızı gerektirir. 

INCI (International Nomenclature of Cosmetic Ingredients) olarak adlandırılan içerik listesi, dikkat etmeniz gereken esas etikettir. Uluslararası standartlara göre düzenlenen bu etiket, ürün içeriğindeki bileşenleri en doğru haliyle gösterir. Fakat bu etiket, ürünün ön yüzünde ve büyük puntolarla değil de arka tarafında ve küçük harflerle işlenir. Bu nedenle bir ürünü sepete eklemeden önce size yol gösterecek INCI listesini incelemeniz, her zaman cildinize ve güzelliğinize yapacağınız en iyi yatırım olabilir.

Cilt sağlığı için uzak durmanız gereken içerikler

INCI listelerinin çoğunda içerik sıralaması, en yüksek oranlı olandan en az oranlı olana doğru yapılır. Bu da ürün reklamı ile içeriği arasındaki şeffaflığı ölçmek için size önemli bir ipucu sağlar. Bununla birlikte, bazı durumlarda “aktif” ve “aktif olmayan” bileşen sınıflandırması kullanılır ya da bileşenler alfabetik olarak sıralanır. Bu durumda içerik oranlarını anlamanız zorlaşabilir. Yine de INCI listelerini kontrol ederken tetikte olmanız gereken bazı riskli bileşenler vardır:

• Parabenler (Methyl, Ethyl, Propyl, Butyl): Kozmetik ürünlerdeki raf ömrünü uzatan bu maddeler, yüksek miktarda koruyucu barındırır ve endokrin sistemi üzerinde olumsuz etki yaratarak hormonal dengeleri bozabilir.
• Ftalatlar (Phthalates): Kozmetik ürünlerdeki kokunun kalıcılığını artırmak için kullanılan bu maddeler, plastik benzeri kimyasallardır ve hormon sistemi üzerinde olumsuz etki bırakabilir. Özellikle üreme sistemi ve gelişimsel süreçler üzerinde risk oluşturabilir.
• Sentetik parfümler (Fragrance/Parfum): Yüzlerce kimyasal karışımını tek satırda toplayan bu maddeler, çeşitli cilt alerjilerinden astıma kadar sayısız reaksiyonu tetikleyebilir.
• Sülfatlar (SLS/SLES): Köpürme özellikli bu maddeler, ciltteki doğal yağ bariyerlerini aşındırarak irritasyon, tahriş, kuruluk gibi sorunların şiddetini artırabilir.
• Formaldehit ve türevleri (DMDM Hydantoin, Imidazolidinyl Urea): Koruyucu olarak kullanılan bu kimyasallar alerjik reaksiyonlar ve cilt tahrişi gibi sorunlarla ilişkilendirilse de bazı durumlarda özellikle solunum yollarına hasar verebilir.
• Triklosanlar: Genellikle antibakteriyel ürünlerde kullanılan bu koruyucu madde, bazı ülkelerde kullanımı sınırlandırılan ve vücut sağlığını etkileme riski olan bir kimyasaldır.

Hangi logolara güvenmelisiniz?

Bir INCI listesi okurken altın kural sıralamadır. Genellikle listede sıralanan ilk 5 içerik ürünün %80 ila %90’ını oluşturur. Bu nedenle eğer ürün etiketinde sunulanların gerçek olup olmadığını kontrol etmek isterseniz bakacağınız ilk yer burası olmalı. Koruyucu ve boya gibi kimyasallar ise bu kuralın dışında kalabilir. Yani listede sıra kimyasallara geldiğinde %1 kuralına göre karmaşık sıralama yapılabilir. Ancak her karmaşık isim zararlı değildir. Mesela E vitamini ve C vitamini gibi bileşenler “Ascorbic Acid” ve “Tocopherol” gibi isimlerle anılabilir.

Bu listeyi genel olarak okuduktan sonra bazı logolara dikkat ederek ürünün güvenilirliğini kendi başınıza analiz edebilirsiniz:

• EWG Verified: Sıkı sağlık kriterlerinin ve şeffaflığın karşılandığını gösterir.
• COSMOS / Ecocert: Organik ve doğal içerik standartlarına uyumluluğu belgeler.
• Leaping Bunny / PETA: Hayvanlar üzerinde test edilmediğini kanıtlar.

Güzellik ve bakım rutinlerinizi gerçek anlamda doğal, organik ve sağlıklı hale getirmek için bu uyarılara dikkat ettikten sonra şu pratik adımları uygulayabilirsiniz:

• Az ve öz içerikli formüllere yönelin çünkü ürün içeriği ne kadar basitse o kadar doğal ve sağlıklıdır.
• Kokusuz ürünler kullanın çünkü birçok üründeki hoş kokuların uzun süre korunması yoğun kimyasal içerikle doğru orantılıdır.
• Think Dirty ve EWG’ Healthy Living gibi ürün barkodlarını taratarak riskli içerikleri kontrol etmenizi sağlayan uygulamalardan faydalanın.
• Ürün ambalajındaki son kullanma tarihi ve saklama kriterleri gibi uyarıları göz önünde bulundurmadan satın alım yapmayın. Çünkü tarihi geçmiş veya doğru koşullarda saklanmamış ürünler de cilt sağlığı açısından risk taşır.

Kaynak: healthline, medicalnewstoday, vogue

İlginizi çekebilir: Uzman onaylı 7 yöntemle cildinizi sıkılaştırın