İlk cemrenin mart ayında düşmesiyle birlikte doğanın girdiği hızlı uyanış süreci, bu ay iyiden iyiye hissediliyor. Yoğun kent yaşamında bile günlerin daha erken aydınlanması, sokakların kuş sesleriyle dolması ve herkesin yüzünde gülücükler açması bize baharın kesin olarak geldiğini hatırlatıyor. Ancak ne yazık ki herkes için bu adaptasyon dönemini tam bir kabullenmeyle karşılamak mümkün olmuyor. Kimilerimiz içinde bir şeylerin uyanmaya başladığını hissetse de mod ve beden olarak bu sürece aynı hızla geçiş yapamıyor. Haliyle gün içinde ansızın gelen esneme ve uyku halini üzerimizden atıp silkelenmek için bedene ufak bir yönlendirme yapmamız gerekiyor.
Neyse ki günlük hayata kolayca adapte edilen bazı basit adımlar, hem biyolojik ve hormonal dengeleri yeniden kurmamıza hem de ruhen ve bedenen kış uykusundan uyanmamıza yardımcı oluyor. Siz de bahar yorgunluğu olarak bilinen bu durumdan kurtulmak için aşağıdaki yöntemleri uygulayabilirsiniz:
1. Uyku-uyanıklık saatlerini yeniden düzenleyin
Bahar yorgunluğun temel nedeni, bedenin iç dengelerinin, ısınan havalara ve uzayan günlere alışamamasıdır. Bunun en belirgin göstergesi uyku hormonu üzerindedir. Kış aylarında daha fazla melatonin yani uyku hormonu üreten vücudu bu döngüden kurtarmak, uyku-uyanıklık sürelerinde yapılacak basit düzenlemelerle mümkündür. Sirkadiyen ritmin günün değişen ışıklanma sürelerine adaptasyonunu hızlandırmak için sabah güne erken başlamanız ve geceleri yumuşak sarı ışık kullanmanız yeterli olabilir.
Güne başlarken taze bahar güneşinden daha çok faydalanmak için evde perdeleri açabilir ve kısa yürüyüşler yapabilirsiniz. Böylece beynin melatonin üretimi durur ve vücut güne daha çabuk uyanır. Akşam saatlerinde ise hormon üretimini artırmak için beyaz ışık ve mavi ekran ışığı azaltabilir, bunlar yerine kademeli sarı ışık sistemlerine geçebilir ve yatmadan önceki ekran sürenizi kısabilirsiniz.2. Kış sebzeleriyle vedalaşın
Doğada mevsime göre yetişen meyve sebzeler, sağlıklı ve sürdürülebilir beslenme planı geliştirmeye dair harika birer ipucu verir. Her biri insan bedeninin sezonsal gereksinimini karşılayan mevsim sebzeleri, vücudun doğal şifa kaynağıdır ve bahar yorgunluğu gibi dönemsel problemlere epey iyi gelebilir. Kış sebzeleri, genellikle vücut ısısını koruma ve tatlandırma amacıyla karbonhidrat ve yağ ile tatlandırılır.
Bahar aylarında bu tür gıdalar tüketmek hem sindirim sistemini yorar hem de bedende uyku hali yapabilir. Bunların yerine enginar, kuşkonmaz, bakla gibi bahar ayı sebzeleri ile beslenmek ise bedenin doğadan destek alarak uyanmasına yardımcı olur. Sezonun bol antioksidan ve C vitamini deposu meyveleri de dehidrasyon riskini engelleyerek günü çok daha hafif ve enerjik geçirmenizi sağlar.
3. Bedeninize nazik davranın
Bahar aylarında dışarıda canlanan dünya, beyindeki mutluluk hormonu olan serotonini tetikler. Fakat kıştan kalma melatonin yoğunluğu iç dengeleri bozabilir. Bedenin bu sürece bitkin düşmeden geçiş yapması, nazik bedensel pratiklerin tekrarına bağlıdır. Birçoğumuz yaza hazırlık telaşıyla bir anda uyku halinden ağır kardiyo antrenmanlarına başlaması, aslında bedenin en son ihtiyacı olan şeydir. Çünkü vücudu stres altında bırakarak çeşitli hormonların baskılanmasına yol açabilir.
Bunun yerine aktif dinlenme prensibini benimsemek bedensel adaptasyon için en iyisidir. Ormanda, parkta veya deniz kenarında yapacağınız orta tempolu yürüyüşler fazla yorucu kardiyo egzersizlerine kıyasla çok daha sağlıklıdır. Çünkü hücrelerdeki oksijenlenme kapasitesini artırarak dokulara gereksinim duydukları enerjiyi sağlar ve ileriki aylarda dilerseniz daha yüksek tempolu egzersiz planları geliştirmenizi kolaylaştırır. Bu süreçte çimlere basarak vücutta biriken statik elektriği atmak da bahar yorgunluğundan kurtulmak için harika bir yöntemdir.
4. Dolaşım sisteminizi canlandırın
Bahar aylarında bedende gözlenen uyuşukluğun ardında basit biyolojik süreçler saklıdır. Havaların ısınması, kan damarlarını genişletir ve tansiyonu hafifçe düşürür. Bu da gün boyu gelen esneme ve uyku halinin bir diğer nedenidir. Bedeni bu periyodik krizden çıkarmak için onu soğuk suyla uyandırmak, oldukça etkili bir yöntemdir. Duş suyu sıcaklığını sadece 30 ila 60 saniye kadar ılıktan soğuğa çevirmek, dolaşım sistemini uyararak dokulara uyanma sinyali gönderir. Sıcak ve soğuk suyun ani değişimi sayesinde kan damarları kasılıp gevşeyerek hızlı kan pompalamaya başlar. Bir nevi damar jimnastiği olarak değerlendirilen soğuk duş yöntemini düzenli uyguladığınızda, hem beyninize taze kan pompalanır hem de stresi önleyen endorfin salınımında artış olur. Böylece gün içinde zihinsel berraklık kazanma gücü artarken fiziksel aktivitelerdeki hareket de pekişir.
5. Zihinsel bahar temizliği yapın
Nasıl ki evleri yeni mevsime hazırlamak için bahar temizliği gerekliyse, zihin için de aynı şey geçerlidir. Tüm bedensel süreçlerin yanı sıra zihindeki değişimi yönetmek için yapacağınız detoks, kışın yorgunluğunu her anlamda üzerinizden atmanıza yardımcı olur. Genellikle içe kapanık, yalnız ve durgun geçirilen kış aylarından çıkarken zihindeki birikmiş yükü boşaltmak çok önemlidir. Bu süreci fazlalıklardan kurtulmak için bir fırsat olarak değerlendirdiğiniz zaman size kötü gelen alışkanlıklardan, düşünce yapılarından ve stresten de aynı hızla kurtulursunuz.
Zihindeki bu yoğun yükten boşalan yeri ise size enerji ve keyif verecek yeni şeylerle doldurabilirsiniz. Havalar güzelleşti diye bir anda üzerinizde dışarı çıkma baskısı yaratmadan önce düşüncelerinizi kağıda dökebilir, kitap okuyabilir ve öz şefkat pratikleri yapabilirsiniz. Emin olun ki; hazır olmadan acelece atıldığınız hızlı aktivitelerdense bu tür sakin fakat ruhu canlanmaya iten eylemler, size çok daha iyi gelecektir.
Kaynak: mindbodygreen, healthline
İlginizi çekebilir: İstanbul’dan kısa bir tatil için gidilebilecek yerler