Bugün 10 Ekim Dünya Ruh Sağlığı Günü; ruh sağlığının yaşamımızdaki önemini hatırlamak, bu konudaki farkındalığımızı artırmak için güzel bir fırsat. Bu özel gün, her yıl tüm dünyada ruh sağlığına dikkat çekmek ve ruh sağlığı hizmetlerine adil ve eşit bir erişim sağlanması gerektiğini vurgulamak için düzenleniyor. Ruh sağlığı sorunları, toplumun her kesiminden, her yaştan, kadın-erkek demeden, herkesi etkileyebilen ve dünya genelinde oldukça yüksek rakamlarda seyreden bir mesele. Üstelik, yalnızca bireysel bir mesele de değil; toplumları, ülkeleri, kıtaları aşan, hayati bir konu. Dolayısıyla, bu mücadele tek başımıza verilemeyecek kadar büyük.

Dayanışmanın ve empatinin gücüyle, anlayış ve destekle, doğru yönlendirmelerle hem kendimiz hem de sevdiklerimiz için daha güzel bugünler ve yarınlar sunabiliriz. Dünya Ruh Sağlığı Günü, bu konuda bir adım atmak ve iyi hissetmenin yolunu birlikte hareket ederek bulmak için harika bir fırsat. Çünkü; iyi hissetmek, herkesin hakkı.

Bu özel günün bu yılki teması ise “İş Yerinde Ruh Sağlığını Öncelik Haline Getirmek”. İş hayatı, günlük yaşantımızın çok önemli bir parçası; çünkü pek çoğumuz günümüzün büyük bir kısmını işte geçiriyoruz. Dolayısıyla iş yerinde kendimizi iyi hissetmediğimizde bu kötü ruh hali, ev yaşantımıza, özel hayatımıza, sosyal çevremize de yansıyabiliyor. Ve ne yazık ki günümüzdeki aciliyet kültürü, artan iş ve sorumluluklar, zaman sıkıntısı, ekonomik kaygılar, baskı ve beklentiler, iş dünyasının yoğun temposu derken iş yerinde ruh sağlığını korumak her geçen gün daha zor bir hal alıyor.

Durum böyle olunca iş yerinde yaşadığımız zorluklar, stres ve anksiyete, tükenmişliğe ve hatta depresyon gibi daha ciddi ruh sağlığı sorunlarına yol açarak sağlığımızı bozmanın yanı sıra hayatın her alanındaki yaşam kalitemizi de düşürebiliyor. Bu nedenle iş yerinde ruh sağlığını önceliklendirmek, hem çalışanların bireysel çabasıyla hem de iş verenlerin katkılarıyla iyileştirilmesi gereken en önemli konulardan biri.

Dünya Ruh Sağlığı Günü’nün bu yılki temasının “İş Yerinde Ruh Sağlığını Öncelik Haline Getirmek” olması da bireylerin, iş yerlerinin, toplumların ve ülkelerin genel refahına katkı sağlayabilecek önemli bir fırsatı doğurmuş oluyor. Çünkü çalışanların ruh sağlığının iyi olmaması, bireysel olarak zorluklar yaşamalarının yanı sıra iş yerindeki üretkenliği ve verimi de olumsuz etkiliyor. Bu da hem ekonomiye hem toplumsal gelişmelere darbe vuruyor. Fakat, bir çalışanın ruh sağlığı iyi değilken işinde verimli işler ortaya koyabilmesi de imkansıza yakın. Bu yüzden yapılması gereken hem bireylerin hem de işverenlerin ve çalışma şartlarına dair yasa ve politikaların, bireylerin ve toplumların yararına olacak şekilde evriltilmesi. Peki, neler yapılabilir?

İş yerinde ruh sağlığını desteklemenin yolları

İş yerinde ruh sağlığınızı korumak için atabileceğiniz bazı adımlar ve benimseyebileceğiniz birtakım faydalı alışkanlıklar şu şekilde:

Düzenli mola verin: İşlerin aciliyeti, yoğunluğu ne kadar agresif olursa olsun ara vermeden çalışmak, hem bedensel hem zihinsel yorgunluk yaşamanıza neden olur, üstelik üzerinde çalıştığınız işten alacağınız verimi de düşürür. Gün içinde kısa ama sık molalar vermeyi ihmal etmeyin.

Destek isteyin: Özellikle mükemmeliyetçi bir yapınız varsa herhangi bir işi bir başkasının yapmasını istemiyor olabilirsiniz. Ancak, iş yerinde ekip ruhuna sahip olabilmek çok önemli. Çalışma arkadaşlarınıza güvenmeyi öğrenin ve görev ve sorumlulukları paylaşın. Her şeyi tek başınıza yapmaya çalıştığınızda hem ruh sağlığınıza zarar verir hem de bir süre sonra işinizden yeterince tatmin duymamaya başlarsınız.

Hayır demeyi öğrenin: Eğer hayır diyemeyen bir yapınız varsa, size verilen görev ve sorumluluklar, muhtemelen yapabileceğinizden ve yapmanız gerekenden çok daha fazladır. Başkaları sizden asıl işiniz olmayan veya size ait olmayan görevler istediğinde -nadiren ve gerçekten önemli olmadıkça- onlara hayır demeyi öğrenin ve kendi işlerini yapmaları için teşvik edin. Kişisel sınırlarınızı çizip korumak bu noktada çok önemli.

Rahatlama teknikleri geliştirin: İş yerinde sizi rahatlatacak, kısa sürede daha iyi hissetmenizi sağlayacak teknikler geliştirmeyi deneyin. Nefes egzersizleri, mindfulness pratikleri ya da birkaç dakika açık havada yürüme, stres seviyenizi kontrol etmenize yardımcı olabilir.

Durumunuzu paylaşın: Eğer sizin açınızdan bir şeyler yolunda gitmiyorsa, işlerinizi yetiştiremiyorsanız, ekip arkadaşlarınızla sorunlar yaşıyorsanız, görev ve sorumluluklarınızın çok fazla olduğunu ve bu nedenle tamamlayamadığınızı düşünüyorsanız, tüm bunları üstlerinize bildirip birlikte çözüm bulmayı isteyin.

Bireysel çabaların yanı sıra işverenlerin de bu konuda özenle yaklaşması şart. Eğer bir işverenseniz:

• Çalışanlarınızın kendilerini güvende ve değerli hissetmeleri için destek programları sunun.
• Düzenli geribildirimler alın ve geribildirimler verin.
• Stres yönetimi, tükenmişlik sendromu, depresyon, psikolojik dayanıklılık, meditasyon teknikleri, nefes egzersizleri gibi konularda düzenli olarak eğitimler organize edin ve çalışanlarınızı katılmaya teşvik edin.
• Adil ve eşit iş yükü dağılımı yapın.
• Çalışma saatlerini gözden geçirin, çalışanlarınızın iş-yaşam dengesini daha kolay kurabilmeleri için esneklik sağlayın.

Son olarak verimli bir iş hayatı, hem ekonomilerin hem de toplumların kalkınması için oldukça kritik faktörlerden biri. İş yerinde ruh sağlığını korumak, hem bireylerin hem de işverenlerin ortak sorumluluğunda olsa da ülke politikalarının da bu konuda iyileştirmeye yönelik adımlar atmaları önemli. Bu konuda daha fazla bilgi sahibi olmak ve iş yerinde ruh sağlığını korumak üzerine farklı içerikler okumak istiyorsanız aşağıdaki yazılarımıza da mutlaka göz atın:

• İşinizde amaç duygunuzu kaybettiğinizi hissediyorsanız ne yapabilirsiniz?
• İş arkadaşları neden önemli ve hayatımızı nasıl etkiliyor?
• Haftada 4 gün çalışma modeli: Dünyadan ve Türkiye’den örnekler
• Çalışan sağlığına yönelik geliştirilen wellness odaklı programlar, beklentileri karşılıyor mu?
• Danimarkalılardan iş yerindeki mutluluğun sırrını öğrenelim: Arbejdsglæde