Baharatlar, bitkiler, sebzeler ve meyveler içeriğinde çok çeşitli fitokimyasallar barındırıyor ve bu sayede sayısız antioksidan fayda sunuyor, inflamasyonu azaltıyor. Fitokimyasalların sağlık açısından nasıl bir görev gördüğü ve ne kadar faydalı olduğu sorusunun yanıtı hala araştırılmaya devam ediyor.
Standart tıbbi tedaviler ise sebep oldukları yan etkiler sebebiyle hastaları farklı çözümlere itiyor. Söz konusu psikolojik veya psikiyatrik tedavi olduğunda, ciddi yan etkileri olan ilaçlar zaman zaman hastaları ilaç tedavisinden uzaklaştırıyor veya başka çözümler aramaya itiyor. Bu çözümlerden biri de bitkiler. Ancak bitkileri veya baharatları tedavi amaçlı kullanırken dikkatli olmakta ve her zaman doktorunuza danışmakta fayda var.
İlgili yazı: Mucize bitki zerdeçalla her gün 1 tarif
Sağlık açısından faydaları gün geçtikçe yayılan baharatlardan biri zerdeçal sarısı. Kürkümin de denilen bu bitkinin psikiyatrideki faydalarıyla ilgili şimdilik pek fazla çalışma yok. Ancak zerdeçal sarısının, çeperinde çok fazla protein barındırdığı için merkezi sinir sistemi tarafından çok iyi absorbe edilemediği biliniyor. Bu yüzden konuya şüpheci yaklaşmakta fayda var. Yine de zerdeçal sarısının depresyon tedavisinde kullanılabileceğini söyleyenler mevcut.
Peki zerdeçal sarısı nedir? Zerdeçalın yüzde 2’si ile 5’i kadarlık bir kısmını oluşturan zerdeçal sarısının tıp dünyasının bu kadar ilgisini çekmesinin özel bir nedeni var; o da anti-inflamatuar etkileri. Zerdeçal sarısının oksidatif stresi azalttığı, bağışıklık sistemini destekleyen bir inhibitör gibi çalıştığı ve nöronlar üzerinde olumlu etkileri olduğu, depresyon ve anksiyete nedeniyle kullanılamayan bölgelerdeki stresi düzenlediği, serotonin ve dopamin aktivitesi üzerinde olumlu etkileri olduğu biliniyor.
Peki merkezi sinir sistemi tarafından gerçek anlamda absorbe edilemiyorsa, depresyon tedavisinde nasıl bir yardımı dokunabiliyor? Bu sorunun yanıtı, aslında bir başka bilgide gizli. Depresyon, hem merkezi sinir sistemi hem de sistemik inflamasyonu ilgilendiren bir hastalık. Bu nedenle anti-inflamatuar ajan olarak görev yapan kimyasalların, anti-depresif etkileri olabiliyor. Bu aynı, bazı bilim insanlarının probiyotiklerin bağışıklık sistemi üzerindeki olumlu etkileri sayesinde depresyon ve anksiyete üzerinde olumlu etkileri olduğu düşüncesine benziyor.
İlgili yazı: Zihninizin psişik gücünü artıran en güçlü bitkiler
Zerdeçal sarısının, diğer alternatif-tıp fitokimyasalları arasından sıyrılan bir başka özelliği de yıllardır ülser gibi bazı oto-immün hastalıkların tedavisinde kullanılıyor olması ve sağladığı birçok faydanın yanında çok düşük yan etkiler barındırması.
Zerdeçal sarısının depresyon tedavisinde kullanılması konusunda 2013 yılında yapılan pilot bir çalışmada 8-12 haftalık deneme sürelerinin sonunda ilginç infalamatuar etkiler olduğu tespit edilmiş. Buna göre depresyonla ilişili TDFalfa, interleukin 1B ve C reaktif proteinlerinin zerdeçal sarısı alımıyla birlikte azaldığı gözlemlenmiş. Tıbbi kontrol altında yapılan bu deneylerde, zerdeçal sarısının en çok görülen yan etkisi ise sindirim şikayetleri. Ancak zerdeçal sarısıyla ilgili tüm bu deneylerin tek başına değil, psikoterapi ve standart tıbbi prosedürlerle birlikte uygulandığını hatırlatmak gerekiyor.
Kaynaklar:
Lifeeztension
Psychology Today