İklim sorunlarıyla karşı karşıya bir dünyada, öğrencilere çevre ve sürdürülebilirlik bilinci aşılamanın önemi her geçen gün artıyor. Doğal kaynakların hızla tükenmesi ve biyolojik çeşitlilikteki kayıp, mevcut eğitim sistemlerinin doğal şartlara göre güncellenmesini zorunlu kılıyor. Bu noktada devreye giren yeşil eğitim kavramı, öğrencilere çevresel farkındalık kazandırmanın ötesine geçerek ekolojik sorumluluk bilinciyle hareket eden nesiller yetiştirmeyi hedefliyor. Peki, çevre ve sürdürülebilirlik ile iç içe geçen bu yaklaşım, tam olarak neyi kapsıyor ve neden bu kadar önem taşıyor?

Yeşil eğitim nedir?

Yeşil eğitim, “çevre eğitimi” veya “sürdürülebilir eğitim” gibi terimlerle ifade edilen bir kavramdır ve eğitim yoluyla çevresel farkındalığı artırmayı hedefler. Yeşil eğitimin temelinde sürdürülebilir bir dünya için gerekli bilgi ve becerilere sahip, sorumlu liderler oluşturma ideolojisi yatar. Öğrencileri bir dizi teorik ve uygulamalı teknik ile sorumluluk almaya teşvik eden yeşil eğitim, iklim kriziyle mücadelede küresel bir yaklaşım benimser. Bu nedenle hükümetler, hükümetler arası kuruluşlar, sivil toplum örgütleri, vakıflar ve akademiler gibi çok çeşitli paydaşların yer aldığı bir platformun parçasıdır. 

Her öğrenciyi iklimle mücadele ve sürdürülebilirlik konusunda geleceğe hazırlayan yeşil eğitim, sadece bilgi öğretmekle sınırlı değildir. Bireyleri aynı zamanda doğal çevreyle gerçek bağ kurmaya davet ederek etik ve sorumlu davranışı destekler. 

Yeşil eğitim nasıl sağlanır?

Yeşil eğitim, bir dizi farklı uygulama ve stratejinin bütüncül şekilde ele alınmasıyla sağlanır. Teorik ve uygulamalı çok çeşitli projeleri kapsayan bu eğitim sisteminin temelini şu ilkeler oluşturur:

Yeşil okul

Yeşil eğitim öncelikle sürdürülebilir zemine sahip okul yapılarıyla başlar. Yenilenebilir enerji kullanımı, atık yönetimi, su tasarrufu ve enerji verimi gibi ilkelere sahip okul kampüsleri, eğitimdeki karbon ayak izini düşürmeye yardımcıdır. Bu alanlar öğrencilerin doğrudan modern sürdürülebilir alanlara temas ederek bilinçlenmesine destek olur.

Yeşil müfredat

Yeşil eğitimin bir diğer kolu, doğa bilimleri ve iklim sorunları gibi konulara yer veren yeşil müfredattır. Sürdürülebilirlik ve çevre bilinci kavramını daha kapsamlı şekilde ele alan yeşil müfredat, disiplinlerarası bir yaklaşımdır. Matematik, sanat, tarih gibi derslerin yanı sıra ekolojik gezileri ve çevre temalı projeleri kapsar.

Yeşil eğitmen

Yeşil eğitimi yaygınlaştırmak için çevresel farkındalığı ve bilgi birikimi yüksek eğitmenlere gereksinim vardır. Doğa temelli projeler ve saha çalışmaları düzenleyen bu eğitmenler, öğrencilerin çevre dostu alışkanlıklar kazanmasına doğrudan katkı sağlarlar.

Yeşil toplum

Yeşil eğitimin son aşamasını toplum oluşturur. Nitekim okulda edinilen farkındalığın kalıcı bir yaşam biçimine dönüşmesi için aynı prensiplerin toplum tarafından da benimsenmesi gerekir. Bu süreç yeşil eğitim paydaşlarının ortak katılımı, toplumdaki yeşil kariyerlerin yaygınlaşması ve velilere yönelik projeler gibi farklı alt aşamalar içerir.

Yeşil eğitimin faydaları

Yeşil eğitim, öğrencilerin sınıf duvarlarını aşarak gerçek dünya sorunlarıyla ilgilenmesi için önemli fırsatlar sunar. Bu tip bir yaklaşım, hem farkındalığın artması ve çevre sorunlarına karşı gerekli önlemlerin alınması gibi avantajlara ek olarak şu gibi faydalar sağlar:

1. Yaratıcı düşünme becerilerini güçlendirir.

Yeşil eğitim, öğrencilerin karmaşık çevre sorunlarının nedenlerini ve sonuçlarını araştırarak kendi karar verme mekanizmalarını geliştirmelerini destekler. Kritik sorunlarla yüzleşen öğrenciler yaratıcı düşünme biçimleri benimseyerek dünya problemlerini çözen, sorumluluk sahibi karar vericilere dönüşürler.

2. Akademik başarıyı artırır.

Yeşil eğitim akademik başarı üzerinde olumlu etkiye sahiptir. Fen, matematik, biyoloji, sosyal bilimler gibi çok temelli bir eğitim sistemi sunan bu yaklaşım sayesinde öğrenciler ders konularını daha geniş açıdan ele almayı öğrenirler. Yeşil eğitimdeki uygulamalı teknikler ise teorik derslerde işlenen bilgilerin anlaşılmasına ve kalıcı olmasına yardımcıdır. Bir çocuğun çevresi teknolojiden uzaklaşarak doğal alanlara yaklaştıkça bilişsel kapasite hızla gelişmeye başlar ve genel başarı oranı artar.

3. Fiziksel ve zihinsel sağlığı iyileştirir.

Yeşil eğitim doğa ile iç içe bir eğitim planı sunar. Doğal çevre, modern yaşam biçiminin neden olduğu stres, depresyon ve dikkat dağınıklığı gibi sorunların azaltılmasında etkilidir. Doğaya temas ederek stres atan nesiller, açık alanda daha fazla vakit geçirerek aktif yaşam biçimi benimserler. Genel olarak sağlıklı yaşam alışkanlıklarının kalıcılığını artıran bu tür uygulamalar, obezite ve uyku problemleri gibi sağlık sorunlarının önlenmesine de yardımcıdır. 

4. Liderlik vasıflarını geliştirir.

Yeşil eğitim, çevre projeleriyle aktif olarak ilgilenen nesiller yetiştirerek toplumsal ve ekonomik kalkınmaya destek olur. 21. yüzyıl ihtiyaçlarını karşılamak üzere yetiştirilen bu nesiller sorgulama, araştırma, analiz etme, yorumlama ve akıl yürütme gibi konularda çağın gerektirdiği donanımlara sahiptir. Bu da onların iş birliği içinde çalışan, eleştirel düşünen ve eylemlerini gerçek dünya sorunlarıyla eşleştiren başarılı liderler olarak gelişimini destekler.

5. Yeni kariyer fırsatları sunar.

Yeşil eğitim, geleceğin odak konularından olan yeşil ekonomi ve sürdürülebilirlik kavramlarıyla yakından ilişkilidir. Aynı zamanda birçok iş kolu ve hizmeti kapsar. Bu tür iş modellerine olan talep her geçen gün arttığından, yeşil eğitim alarak yetişen nesillerin gelecekte aranan uzmanlar olma potansiyeli yüksektir. Bireyleri pek çok beceri, bilgi ve değer ile donatan eğitimin çok çeşitli kariyer olanakları vardır. Ömür boyu eğitimi desteklediğinden geleceğin liderleri olacak nesillerin, daha koordineli ve mantıklı şekilde hareket etmesine yardımcı olur. Bu da genel anlamda yaşam kalitesinin ve refahın artmasına, aynı zamanda ekonomik sürdürülebilirliğin sağlanmasına yardımcıdır.

Kaynak: unesco.org, plt.org, eliteeducationmagazine

İlginizi çekebilir: En iyi online eğitim platformları ve web siteleri