Panik atak bir çeşit kaygı bozukluğudur ve psikoterapi ile kişinin iyileşmesi mümkündür. Panik atağı olan kişi bedeninde gerçekleşen; nefes darlığı çekme, kalp ritminin hızlanması ve terleme gibi reaksiyonları ‘‘kalp krizi geçiriyorum’’ ya da ‘’bayılmak üzereyim’’ şeklinde yorumlar. Bedensel reaksiyonlara bu anlamların yüklenmesi kişinin, panik, endişe ve tedirginlik yaşamasına neden olur.
[pull_quote_center]Panik atak geçirmiş olan kişilerin en büyük korkusu atağın tekrarlanması durumudur. [/pull_quote_center]
Panik atak ile ilgili yapılmış pek çok bilimsel araştırma, kognitif (bilişsel) terapinin iyileşmede çok etkin bir tedavi yöntemi olduğunu göstermektedir. Sadece ilaç tedavisi ile panik atağın iyileşmesi mümkün değildir. İlaç kullanmak kişinin endişe ve kaygı duygusunun yoğunluğunun azalmasını sağlasa da, panik atağın tekrarlanmasını önleyemez ve kişinin kaygılarını tam anlamıyla gidermez. Bazı kişiler ilaç kullandıkları halde panik atak geçirmeye devam ederler.
Panik atağın iyileşmesi için kişinin düşüncelerinin, olaylara ve kendisine bakış açısının ve davranışlarının üzerinde çalışılması gerekir. Bilişsel terapi, kişinin düşünce yapısını ele almak ve yeniden yapılandırmak üzerine kurulmuş bir terapi yöntemidir.
Patak atak yaşayan kişi, bilişsel terapi ile ortalama 6-8 seans arasında iyileşme gösterir.
Bilişsel terapi nedir?
Bilişsel terapi, kişinin düşünce yapısının, algılarının ve olayları yorumlayış şeklinin, duygusal tepkilerini ve davranışlarını belirlediği kuramına dayanır. Bu doğrultuda terapideki amaç, kişinin olumsuz ve işlevsel olmayan düşüncelerini yeniden yapılandırmak ve yerine gerçekçi ve olumlu düşünce şeklini getirmektir. Bu şekilde kişinin duygu ve davranışlarının değişmesi sağlanır.
Bilişsel terapi kısa süreli, planlı, yapılandırılmış bir psikoterapi türüdür. Bu terapinin etkinliği bilimsel kanıtlarla desteklenmiştir.
Bilişsel terapi ile panik atak tedavisi
Panik bozukluğun tedavisinde en önemli adım kişiyi hastalığa dair bilgilendirmektir. Kişiye, panik bozukluğun belirtilerinin ve olabileceklerin ayrıntılı olarak anlatılması kişinin tedavi sürecinin önemli bir aşamasıdır . Böylece kişi her atakta kalp krizi geçirdiğini düşünerek kaygıyla hastaneye başvurmaz.
Bilişsel terapide, kişinin korku ve kaygıya neden olan düşünce ve inançları ele alınır. Örneğin; ‘‘Kalp krizi geçiriyorum’’, ‘‘Buradan çıkamayacağım ve bayılıp kalacağım’’ gibi. Bu düşünceler panik atak belirtilerinin yanlış yorumlanmasından kaynaklanır ve kişinin kaygılı ve çaresiz hissetmesine neden olur. Bilişsel terapide kişi ile bu düşüncelerin yeniden yapılandırılması üzerinde çalışılır.
Bilişsel terapide ayrıca kaygıya neden olan durumlarda verilecek tepkileri değiştirme üzerinde çalışılır. Kişinin korkuları nedeniyle yapmaktan kaçındığı davranışları değiştirmek ve yeniden yapılandırmak terapinin önemli bir kısmını oluşturur.
Örneğin: Toplantıya katılmama, toplu taşıma aracına binmekten kaçınma, kalabalık ortamlara girmemek gibi kaçınılan davranışlar üzerinde çalışılır. Kişi ile birlikte davranışçı denemeler ve uygulamalar yapılır, yapılan her deneme kişinin korkusunun üzerine gitmesine yardımcı olur.
Terapilerde kişinin hem sosyal hem de mesleki yaşamını engelleyici ve yaşamını kısıtlayıcı düzeydeki kaygının üzerinde çalışılarak daha kaliteli bir yaşam sürmesi amaçlanır.
Yazarın diğer yazıları için tıklayınız.
Ilüstrasyon: Social Skydivers