Önemli kararlar vermek, her zaman zor olmuştur. Karmaşık, birçok faktörü içinde barındıran, farklı çıkarların çatıştığı durumlar yaşanır. Bu yüzden siz ilk başta kararınızın ne kadar kolay olduğunu düşünseniz de önemli bir karar aşamasına gelindiğinde uykusuz geceler, kararsızlıklar, git-geller yaşanır. Ancak bu zor süreci kolaylaştırmak için bazı yöntemler de var. Tüm olasılıkları değerlendirip, mevcut şartları ortaya serdiğinizde, zor kararları daha kolay verebilirsiniz. İşte size önemli kararlar vermenizi kolaylaştıracak tüyolar:
1. Bir süre sessiz kalıp kenarda oturun
Önemli bir karar vermeden önce biraz düşünüp taşınmanız gerekiyorsa, bunu gürültülü, dikkatinizi dağıtacak birçok şeyin olduğu, telefonların çaldığı, insanların konuştuğu bir ortamda yapmanın hiçbir anlamı yok. Aynı şekilde yorgun veya aç olduğunuda, duygusal veya fiziksel olarak kendinizi iyi hissetmediğinizde, büyük bir baskı ve stres altında olduğunuzda da önemli kararlar vermemelisiniz. Önemli bir karar verme aşamasındaysanız kendinize kimsenin ve hiçbir şeyin sizi rahatsız etmeyeceği sessiz bir yer bulun ve karar vermek istediğiniz şeye odaklanın. Bunun için belirlenmiş bir süre yok. Eğer sizin daha fazla süreye ihtiyacınız varsa, kendinize bu imkanı tanımaktan çekinmeyin. Sadece bulunduğunuz yerin sessiz ve dikkatinizi yoğunlaştırmaya elverişli bir yer olduğundan emin olun.
2. Düşüncelerinizi netleştirin
Hiç şüphesiz, önemli bir karar vermeden önce kafanızda bir sürü şey gelip gidiyordur. Üstelik bunların birçoğu, karar vermek istediğiniz konuyla ilgili olmayabilir. Kafanızın içindeki bu gürültüyü durdurun. Bunu meditasyon, derin nefes egzersizleri, yoga, dua veya size ne iyi geliyorsa o şekilde yapabilirsiniz. Etkili bir karar verme süreci için yapabileceğiniz en iyi şey, sakin ve odaklanmış bir zihin oluşturmaktır.
3. Hedeflerinizi netleştirin
Bazen insanın kafasında birden çok hedef dönüp dolaşır. Bu yüzden kafanız karışmış olabilir, hangi hedefe yöneleceğinizi bilmediğiniz için bir an önce karar vermek istiyor olabilirsiniz. Kendinize biraz zaman verin ve ne istediğinizi düşünün, ne için çalışmak istediğinizi ve ne tür sonuçlar almak istediğinizi düşünün. Hedeflerinizi belirlemek, üzerinde çalışılabilir bir karar vermenize yardımcı olur.
4. Kendinize takvim hazırlayın
Aldığınız her kararın bir takvimi olmalı. Aksi takdirde bu kararları erteleyebilir, dikkatinizi dağıtan başka şeyler yüzünden unutabilir, vazgeçebilirsiniz. Karar vermenin en büyük zorluklarından biri, daha sonradan o karara bağlı kalıp bir takvim hazırlamaktır. En azından kendinize düzenli olarak bir kontrol mekanizması oluşturun ve nasıl ilerlediğinizi görmek için kendinizi kontrol edin.
5. Bilgi toplayın
Hiçbir karar, gerekli bilgi olmadan verilemez. Bunun için kararınızı vermeden önce bilgi edinin, kaynakları kontrol edin, o karara bağlı olan unsurları ortaya çıkarın. Her büyük karar, arkasında önemli bir araştırma ve bilgi birikimi gerektirir.
6. Önyargılarınızın farkına varın
Bazen, bazı konularda farkında olmasanız bile önyargılarınız olabilir. Herkesin önyargıları vardır, buna çok şaşırmayın. Ancak önyargıların farkına varamazsanız, önyargılarınıza dayanarak kararlar vermiş olursunuz ve bu kararlar da sandığınız kadar başarılı olmaz. Eğer bu konuda yardıma ihtiyacınız varsa, güvendiğiniz bir arkadaşınızdan sizin önyargılarınızı anlatmasını isteyebilirsiniz.
7. Objektif olmaya çalışın
Söz konusu hayatta önemli kararlar vermek olduğunda, objektif olmak en önemli unsur olabilir. Ayrıca, önyargılarınızın farkına varmak için de objektif olmanız gerekir. Objektif olmak, nötr bir alanda kalmak, hayatta yaptığını seçimlerin peşinden gitmeden önce bulunduğunu geçici bir alandır.
8. İçgüdülerinize kulak verin
Bazıları buna 6. his diyor, bazıları sezgilere güvenmek diyor. Adı ne olursa olsun, içgüdülerinizin size ne anlatmak istediğini dinleyin. Bazen, sizin için en iyi olacak şey, içgüdülerinizden gelebilir.
9. Gerçekleri ortaya serin
Vermek istediğiniz kararla ilgili tüm gerçekleri ortaya serin. Bu sayede konuya objektf bakabilirsiniz. Bu adımı sakın atlamayın. Bir kararın peşinden gitmek için önce o kararla ilgili tüm gerçekleri bilmeniz gerek.
10. İyi ve kötü yönleri ortaya koyun
Her kararın iyi yönleri ve kötü yönleri vardır. Bazen bunlar çok açık bir şekilde ortadadır, bazen de bunların farkına varabilmek için dikkati bir analiz yapmak gerekir. İyi yönleri ve kötü yönleri belirlemek, sizi vereceğiniz karara yaklaştırır. Bu yüzden bir karar vermeden önce mutlaka iyi ve kötü yönlerini belirleyin.
11. Attığınız adımların sonuçlarını gözünüzde canlandırın
Eğer düşündüğünüz kararı alırsanız, gelecekte neler olabileceğini düşünün. Kafanızın içinde kararınızın olası sonuçlarını gözden geçirin. Eğer bu değerlendirme negatif ise, bu kararın peşinden gitmek isteyip istemediğinizi tekrar düşünün. Ne kadar risk alabileceğinizi ve bu riske değip değmeyeceğini gözden geçirin.
12. Kararınızın, kendi değerlerinize ne kadar uygun olduğunu düşünün
Patronunuz, arkadaşlarınız, ailenizin üzerinizde kurduğu baskı yüzünden kendinize çok uygun olmayan bir karar vermek üzere olabilirsiniz. Aslında bunun kendinize uygun olmaması, sizin değerlerinizle örtüşmemesinden kaynaklanıyor. Başkalarının söylediğini yaparsanız, gün sonunda tatminsiz ve mutsuz olursunuz. Her zaman kendi değerlerinize ve kendinize güvenin, önemli bir karar vermeden önce sizin kendi düşüncelerinize kulak verin.
13. Kararlarınızın devamını getirin
Hangi kararı vermiş olursanız olun, bunun aslında bir son olmadığını unutmayın. Önemli olan bu kararı verdikten sonra kararlarınıza uygun adımlar atmakta gizli. Verdiğiniz karar umduğunuz sonuçları sağladı mı? Hedeflerinize ulaşabildiniz mi? Kararınızı geliştirebildiniz mi? Bu sorulara yanıt arayın.
Kaynaklar:
PsychCentral
Lifehacker
Psychology Today