Daha önce hiç, sabah uyandığınızda, gece boyunca gördüğünüz rüyaları hatırlamadığınızı fark edip hayal kırıklığına uğradığınız oldu mu? Bu kişi siz değilseniz bile mutlaka “Hiç rüya görmüyorum” diyen birilerini tanıyorsunuzdur. Bilimsel olarak herkes rüya görüyor (*). Ancak bazıları, çeşitli nedenlerle rüyalarını hatırlamıyor. Peki ama neden? Rüya görmemek ne anlama gelir? Konuyla ilgili farklı bilimsel açıklamalar için okumaya devam edin.

Neden rüya görürüz?

Rüyalar sadece rüyayı görenler için değil, uzmanlar için de oldukça gizemli. Rüyalara dair bilinen tek şey, bunun tıpkı düşünmek gibi nörobiyolojik bir süreç olduğu. Buna göre rüyalar, beynin en dış tabakası olan neokorteksin artan aktivitesinin bir sonucu (*). Araştırmacılar hala farklı rüya türlerinin, farklı beyin bölgelerini nasıl harekete geçirdiğini anlamaya çalışıyor. Bununla birlikte bilim dünyası hala neden rüya gördüğümüze dair anlamlı kanıtlar bulabilmiş değil.

Yine de rüyalar, beynin duygu ve hafıza bölümleri tarafından kontrol ediliyor gibi görünüyor. Dolayısıyla duygusal düzenlemeye ve hafızayı güçlendirmeye yardımcı olabilirler. Psikoterapistler, tuhaf rüyalar gördüklerini söyleyen danışanlarına genellikle ilgili rüya sırasında ne hissettiklerini soruyorlar. Bunun nedeni rüyalardaki detayların başka şeyleri simgeleyebilecek olması. Buradan hareketle, kişinin rüyalarında kendisine nasıl yardımcı olmaya çalıştığına dair fikir edinebilir. Benzer şekilde tekrarlayan rüyalar da gerçek yaşamda kişiyi neyin strese soktuğuna dair ipuçları içerebilir.

Rüyalarımız belki de beynimizin problemler, geçmiş olaylar ve gelecek için bir planlama yapma şeklidir. Beyin deneyimleri ve duyguları işleyebildiği, yaşam olaylarını anlamlandırabildiği için rüyalar yoluyla bir tür kendi kendine terapi yapıyor olabilir. Bu da rüyaların duygusal iyileşme ve büyüme konusunda neden güçlü bir etkisi olabileceğini açıklar.

“Neden hiç rüya görmüyorum?”: Rüya görmemek ne anlama gelir?

Peki rüyalar bizim için bu kadar önemliyse neden bazılarımız rüya görmediğini söylüyor? Daha önce de belirttiğimiz gibi aslında her insan rüya görüyor, ancak bazıları bunu hatırlamıyor. İşte uyandıktan sonra rüyalarınızı hatırlamamanızın bazı olası nedenleri:

1. Yetersiz REM uykusu

Eğer uyandıktan sonra rüyalarınızı hatırlamıyorsanız Rem uykusu oluşmuyor veya yetersiz kalıyor olabilir. Bu ne demek? Rüyaların çoğu, hızlı göz hareketi olarak bilinen REM uykusu sırasında gerçekleşir. Bazı ilaçlar REM uykusunu baskılayabilir. Benzer şekilde alkol de etkisi geçene kadar REm uykusunu bastırıcı bir etki gösterebilir. REM uykusu meydana gelmezse veya REM uykusundan hızlıca uykunun diğer aşamalarına geçilirse, bilinciniz geri gelmeden önce rüyalarınızı unutabilirsiniz.

2. Uyanınca rüyalarla ilgili anıların solmaya başlaması

Rüyaların uyandıktan sonra unutulmasının nedeni, bu deneyimi oluşturan elektrik sinyalleri ve kimyasal imzaların uyanıklık ortaya çıktıkça kaybolmasıdır. Bazen rüya unsurları gün içinde, gece boyunca rüyayı yaratan beynin aynı bölgesini yeniden harekete geçiren bir deneyim yaşandığında tetiklenerek hatırlanabilir. Söz konusu rüyayı başka birine anlatmak da akılda kalmasına yardımcı olabilir. Korku gibi yoğun duygularla ilişkili rüyalar da daha fazla akılda kalır. Amigdala, beynin bu duygu yüklü rüyaları ortaya çıkarmaya yardımcı olabilecek bir bölgesidir.

3. Uyku bozuklukları

Rüya görmemek uyku bozukluklarının da bir işareti olabilir. Örneğin uyku apnesi nedeniyle uyku sırasında boğaz kasları gevşer ve solunum durur; buna bağlı olarak kişinin uykusu sürekli bölünür. Eğer rüya görmüyorsanız bu uyku kalitenizin nefes alma olaylarıyla bozulduğunu gösterebilir.

Görüldüğü gibi rüyaları hatırlamamanın farklı nedenleri olabilir. Bununla birlikte “Yıllardır rüya görmüyorum” diyorsanız rüya görmeyen birkaç kişiden biri olabilirsiniz. Uzmanlar bunun nedeninin, REM uykularının bir madde (alkol vb.), ilaçlar (antidepresanlar) veya depresyon gibi bir akıl sağlığı durumu tarafından kesilmesi olduğunu söylüyor.

Rüya görebilmek için ne yapılmalı?

Rüyalar insan olma deneyiminin bir parçası olduğu için rüyalarınızı hatırlamamak sizin için endişe verici veya üzücü olabilir. Bir şeyleri kaçırıyormuş gibi hissedebilirsiniz. Ancak rüya görmemek kötü ya da yanlış değildir. Aksine “Neden rüya görmüyorum” sorusunun cevabı, muhtemelen onları hatırlamıyor olmanızdır. Bununla birlikte rüyalarınızı ve onların size anlatmaya çalıştıklarını hatırlamak için bazı stratejilerden yardım alabilirsiniz:

1. Rüyalarınızı yazın

Rüyalarınızı hatırlamanın en iyi yolu, uyanır uyanmaz onları yazmaktır. Bunun için hemen yatağınızın yanında bir rüya günlüğü bulundurabilir ve rüya henüz tazeyken onu detaylıca yazabilirsiniz.

2. Rüyalarınızı anlatın

Eğer rüya günlüğü tutmuyorsanız veya sabahları buna zamanınız yoksa, birlikte yaşadığınız kişilere uyandığınızda rüyanızı anlatabilirsiniz. Veya rüyanızı anlatarak telefonunuzda ses kaydı alabilirsiniz.

3. Uyku kalitenizi artırın

Uyku kalitesi, REM uykusuna ulaşma yeteneğini etkiler. Bu nedenle eğer uyku kaliteniz kötüyse rüya görme olasılığınız azalabilir. Uzmanlar uyku kalitesi için yatmadan önce ve uyandıktan hemen sonra ekrana bakmamanızı, her gün aynı saatte uyuyup uyanmanızı, yatma saatine yakın alkol tüketmemenizi öneriyor.

Hiç rüya görmemek normal mi?

Daha önce de belirttiğimiz gibi rüyaları hatırlamamak bir sorun değil. Yine de rüyalarınızı kişisel gelişiminizi destekleyecek araçlar olarak görebilir ve bu şekilde yorumlayabilirsiniz. Böyle düşünüldüğünde rüyaları hatırlamak faydalı bile olabilir.

Örneğin bazen korkutucu olmasa da endişe seviyemizi yükselten tekrarlayan rüyalar görebiliriz. Bunlar bizim hazırlıksız yakalandığımız anlardır. İşte bu tür stresli rüyalar, hayatta farkında olmadığımız bir şeyin işareti olabilir. Bu farkındalık sayesinde stres yönetimine öncelik verebiliriz…

Kaynaklar: verywellmind, mindbodygreen, wellandgood

İlginizi çekebilir: Rüyada düşmek ne anlama gelir?