Depresyon veya diğer adıyla majör depresif bozukluk, bir ruh hali bozukluğudur. Sadece melankolik hissetmekten veya kötü hissetmekten farklıdır. Klinik depresyonun beyindeki kimyasallardaki dengesizliklerden kaynaklandığı düşünülüyor.
Majör depresif bozukluk tanısı almak için en az iki hafta boyunca günde bir defa beş depresyon belirtisi gösteriyor olmanız gerekir. Belirtileri arasında keyif aldığınız şeylere ilgiyi kaybetmek, değersiz ve suçlu hissetmek, sıra dışı bir şekilde yorgun olmak ve enerjisizlik gibi pek çok şey bulunuyor.
Majör depresif bozukluğun tekrar etme ihtimali yüksektir ve bir nöbet geçirmiş olanların en az yarısı hayatları boyunca bunu bir daha yaşar.
Depresyonun ne kadar uzun süreceği yaşam tarzı faktörlerine ve aynı zamanda doğru tedavi alıp almadığınıza bağlıdır. Birkaç hafta, ay ve sene sürebilir.
Önemli not: Bu yazıda yer verilen tüm bilgi ve öneriler bilimsel destekli makaleler baz alınarak, genel bilgilendirme amaçlı hazırlanmış olup herhangi bir uzman tavsiyesi içermemektedir. Sayfa içeriğinde tedavi edici sağlık hizmetine yönelik bilgiler içeren öğelere yer verilmemiştir. Tanı ve tedavi için mutlaka hekiminize başvurun.
Depresif nöbetler
Depresyon, depresif nöbetlerden oluşan bir hastalıktır ve pek çok diğer hastalık gibi arada bir ateşlenir. Nöbette birey en az iki hafta boyunca depresyon belirtilerine sahiptir.
Nöbetin uzunluğu değişkenlik gösterebilir. Bazı insanlarda tek nöbet olurken, bazılarında yaşam boyunca tekrar eden nöbetler olabilir ve bu nedenle tedavi çok önemlidir.
Tedavi edilmediği zaman tüm diğer hastalıklar gibi belirtiler daha kötü hale gelebilirler ve bu da ciddi problemlere, ilişkilerde ve işlerde sıkıntılara, kendine zarar vermeye ve hatta intihara yol açabilir.
Majör depresyona sahip olan bireyler kısmi veya tümden bir geri çekilme yaşayabilirler, yani belirtileri geçebilir ve hiç belirti yaşamayabilirler.
Araştırmalara göre depresyonun tekrar eden nöbetlerinin risk faktörleri şöyle:
- Kişinin sahip olduğu belirtiler
- Başka bir psikiyatrik bozukluk sahibi olmak
- Aile geçmişinde depresyon olması
- Kişilik
- Bilişsel örüntüler
- Stresli yaşam olaylar
- Geçmiş travmalar
- Sosyal destek yoksunluğu
Eğer tekrar eden depresyon riski altındaysanız, tedavi süreci belirtileri kontrol altına almaya yardımcı olabilir ve depresif nöbetlerin tekrar etme ihtimalini minimuma indirir.
Depresyon nasıl tedavi edilir?
Depresyon tedavi edilebilir bir hastalıktır ve tedavi ne kadar erken başlarsa o kadar etkili olur. Ayrıca depresyonun ardından önleyici terapilere devam etmek de depresyonun ortaya çıkma ihtimalini azaltır.
Tedavi herkes için aynı olmaz. Tedavide kişinin karakteri, belirtileri ve durumlar önemlidir. Pek çok tedavinin kombinasyonu genelde en etkili olandır ancak her kişide durum değişebilir.
Seçenekler arasında ilaçlar, psikoterapi, hastaneye yatış ve elektrokonvülsif terapi bulunur.
İlaçlar: Çeşitli antidepresan türleri vardır ve bazıları için birisi işe yararken, bir başkasında bir başka ilaç işe yarar. Bu nedenle en doğru sonucu verecek olanı bulmak için birden fazla ilaç denemek gerekebilir.
Antidepresan seçenekleri şöyle:
- SSRI’lar
- SNRI’lar
- Trisiklik antidepresanlar
- Atipik antidepresanlar
- Monoamin oksidaz inhibitörleri
- Diğer ilaçlar
Bazen ilaçların bir kombinasyonu gerekebilir ve anti-anksiyete ilaçları da kullanılabilirler. Eğer bir ilaç işe yaramazsa doktorunuz size daha uygun olacak başka bir ilacı da yazabilir.
Psikoterapi: Psikoterapi genellikle konuşma terapisi olarak da tanımlanır.
İnsanlar terapistleri pek çok sebepten görebilirler ve illa ki depresyonda olmaları da gerekmez. Ruh sağlığı uzmanı ile görüşmek yaşamınızdaki problemler konusunda konuşarak onları çözmenize yardımcı olabilir.
Çeşitli psikoterapi türleri vardır ve diyalektik davranış terapisi ve bilişsel davranış terapisi bunlardan iki tanesidir.
Terapi şu konularda yardımcı olabilir:
- Depresyon hissine sebep olan tetikleyicileri tanımlamak
- Sahip olduğunuz zarar verici inançları tanımlamak
- Yeni, pozitif inançlar yaratmak
- Negatif olay ve hisler için başa çıkma stratejileri sağlamak
Psikoterapi kişiye özeldir ve terapistinizle hedef ve beklentilerinizi konuşacak olursanız, o da depresyonunuzla en iyi şekilde başa çıkmanıza yardımcı olacaktır.
Hastaneye yatış: Hastaneye yatış şu şartlarda gerekli olabilir:
- Depresif nöbet ağırsa
- Kendinizi güvende tutamıyorsanız
- Kendinize bakamıyorsanız
Hastaneye yatış esnasında ilaçlarınız değiştirilebilir, bireysel ve grup terapisi alabilirsiniz. Böylelikle destek alırsınız ve ayrıca depresif nöbet geçene kadar güvende olursunuz.
Elektrokonvülsif terapi: Yaygın bir şekilde kullanılmaz ve herkese uymaz. Ancak tedaviye dirençli ve tekrar eden ağır depresyon vakalarında kullanılabilir.
Tedavide birey genel anestezi altındayken bir nöbet başlatacak elektrik akımı kullanılır.
Genellikle diğer tedaviler etkili olmazlarsa kullanılır. İlk tedavi basamağı değildir ve hafıza kaybı gibi bazı ciddi yan etkileri vardır.
Bir çare ve bakım tedavisi değildir, sadece gerektiğinde uygulanır.
Yaşam tarzı değişimleri: Depresyon için evde çözüm reçeteleri yoktur ancak bireysel olarak yapabileceğiniz bazı şeyler fayda sağlayabilirler:
- Tedavi planına bağlı kalın: Düzenli terapi de olsa, ilaç, alkolden uzak durmak gibi şeyler de olsa doktorunuzla yaptığınız plana bağlı kalın.
- Alkol ve madde kullanmayın: Bunlar başlı başına ruh hali belirtilerine sebep olurlar ve pek çok ilaçlar negatif etkileşimleri vardır.
- Taze hava alın, her gün egzersiz yapın: Mahallede biraz yürümek bile olsa evden çıkıp biraz hava almak, izolasyondan kurtulmak depresyona iyi gelebilir.
- Düzenli uyuyun ve sağlıklı beslenin: Beden ve zihin bağlantılıdır ve dinlenme ile beslenme daha iyi hissetmenize yardımcı olabilir.
- Bitkisel takviyelerden doktorunuza bahsedin: Bunlar aldığınız ilaçlarla etkileşime girebilirler.
Uzun vadede depresyonun görünümü nasıldır?
Depresyon ciddi bir hastalıktır ve depresyonla yaşayan pek çok birey için tekrar etme ihtimali vardır. Ancak ortada umutsuzluk da yoktur.
Çeşitli tedavi seçenekleri ile tedavi olabilir, belirtileri hafifletebilir, tekrar etme ihtimalini azaltabilir ve nöbetlerin şiddetini düşürebilirsiniz.
Ayrıca depresif nöbetlerle başa çıkmanıza yardımcı olacak araçlar da vardır. Depresyon kronik bir rahatsızlıktır ancak kontrol altına alınabilir durumdadır.
Önemli not: Bu yazıda yer verilen tüm bilgi ve öneriler bilimsel destekli makaleler baz alınarak, genel bilgilendirme amaçlı hazırlanmış olup herhangi bir uzman tavsiyesi içermemektedir. Sayfa içeriğinde tedavi edici sağlık hizmetine yönelik bilgiler içeren öğelere yer verilmemiştir. Tanı ve tedavi için mutlaka hekiminize başvurun.
Kaynak: healthline
İlginizi çekebilir: Zihinsel sağlığımızı anlamak: Stres, anksiyete ve depresyon nedir?