Terapiye gidenler genellikle psikologlarına ruh sağlıklarının neden bu kadar çok dalgalandığını sorarlar. Bir gün her şey mükemmel gider ve anksiyete de kontrol altındadır. Sonrasında ise her şey çöker, ruh hali dağılır, kaygılar artar ve kolayca sinirlenir hale gelirler. Bu durumda her şey üstlerine üstlerine gelir. Doğal olarak bu durum herkesin sinirlerini oldukça bozar. Her şeyimiz yolunda gitse bile bu durum ruhsal ve duygusal bir dalgalanma gibidir.
Farklı girdiler, farklı çıktılar
Duygusal sağlığımız stres, başka insanlarla etkileşimlerimiz, arkadaşlarımızdan aldığımız destek, iyi haber almak gibi pek çok günlük girdiden etkilenir. Üzerimizdeki bu etkilerin genelde farkına da varmayız. Belki işyerinde biraz fazla meşgul olmak bile günü bizim için daha zor hale getirir ve bazen küçük günlük meseleler bile ağır bir yük olurlar.
Hormonlar ve nörotransmiterlerin çeşitliliği
Aylık adet döngüsü, testosterondaki günlük dalgalanmalar gibi şeyler nasıl hissettiğimizi etkilerler. Kortizol gibi stres hormonlarının salgılanması kan şekeri, inflamasyon, enerji, huzursuzluk gibi pek çok şeyi daha etkiler. Ayrıca endokannabinoid sistemimizin de bir döngüsü vardır ve bu sinyaller beden ve beynimizde çok şeyi etkilerler. Endokrin ve sinir sistemimizin tam olarak ne durumda olduğunu bilmeyiz ancak etkilerini hissederiz.
Uyku kalitesi ve miktarı
İyi bir uyku çekmek her konuda iyi gelir ve enerjiden ruh haline, huzursuzluktan üretkenliğe kadar etkiler. Birkaç gece kötü uyumak kaygılarda artışa, ruh halinde düşüşe ve yaşamla baş etme yetisinde azalmaya sebep olur.
Beslenme
Bizler karmaşık canlılarız: psikolojimiz fizyolojimizi etkiler ve tam tersi de geçerlidir. Fazla şeker gibi şeyler ruh hali ve enerjiyi çökertir, kafein ise kaygıları arttırır. Yapılan son araştırmalarından birisine göre beslenme ruh halinde akut değişimlere yol açabilir.
Zihinsel bakış açısı
Zihinsel durumumuz andan ana, günden güne değişebilir. İyimserden umutsuzluğa, kıtlıktan bolluğa, dünya bize karşı hissinden herkes arkamızda hissine kadar pek çok şey yaşanabilir. Bakış açısındaki küçük bir değişim bile zihin sağlığı üzerinde pozitif veya negatif etkilerde bulunur.
Gerçekliği kabullenmek veya reddetmek
Yaşama karşı genel bakış açımız da zihinsel bakış açımız kadar önemlidir: Onu olduğu gibi kabul ediyor muyuz ve tüm deneyimlere yer açıyor muyuz? Yoksa sevmediğimiz ama değiştiremediğimiz şeylere direniyor, her şeyin farklı olmasını mı istiyoruz? Yaşamla boğuşmak yerine onun akışına kapılmak genelde istemediğimiz şeyler olsa bile daha az çile çekmemizi sağlar.
Makine değilsiniz
Ruhsal iniş çıkışların en büyük sebeplerinden birisi yaşayan bir varlık olmaktır ve günden güne değişim normaldir. Zorlu zamanlarda kendinizi eleştirmek kolaydır ancak aslında tam da bu anlarda merhamete ve özellikle de kendinize merhamet göstermeye ihtiyacınız vardır. Kendinizi yargılamak yerine olduğunuz duruma bağlılık göstermeye çalışın.
Zorlandığınızda şunları yapın
- Sessiz bir yerde oturun veya uzanın. Sağ elinizi karnınıza koyun ve sol elinizi de kalbinize. Nefes alırken kendinize şöyle deyin: “Nefes al dostum.” Nefes verirken de “nefes ver dostum.” Bu ifadeleri iki tur daha uygulayın.
- Sonrasında kendinizi kontrol edin. Nasıl olduğunuzu değerlendirmek yerine sadece merakla davranın. Ne keşfederseniz keşfedin şöyle deyin: “işler şimdi böyle.”
- Son olarak da “bu anda neye ihtiyacın var?” deyin. Açık bir cevabı olmasa da soruyu sormak size yardımcı olacaktır.
Kaynak: psychologytoday
İlginizi çekebilir: Depresyon türleri ve onları tanıma yolları