D vitamini son dönemlerin en popüler vitaminlerinden biri. Aslında ona vitamin demek bile haksızlık olabilir, çünkü bilim dünyasında hala bir vitamin mi yoksa bir hormon mu olduğu konusunda tartışmalar sürüyor.
D vitaminin en temel kaynağının güneş olduğunu ve güneş ışınları sayesinde derimizde sentezlenebildiğini biliyoruz. Ülkemiz her ne kadar 4 mevsimi bir arada yaşasa da D vitamini sentezi için gereken ışınları alma konusunda çok şanslı sayılmaz. Türkiye Endokrinoloji ve Metabolizma Derneği’ne göre, D vitamini sentezi için uygun zaman Mayıs ve Kasım ayları arasında ve saat olarak da 10.00-15.00 arası. Üstelik 15 faktörün üzerinde güneş kremi kullanmadan haftanın en az 3 günü vücudun en az %25’i açık olacak şekilde 15-20 dakika güneşlenmek gerekiyor. Yani D vitaminin sentezi de sandığımız kadar kolay olmuyor.
D vitamini eksikliği veya yetersizliği genellikle fark edilmez. D vitamini seviyelerinin yetersiz olup olmadığını anlamaya yardımcı olacak belirtiler için aşağıdaki 5 soruya cevap verebilirsin…
1. Ne sıklıkla hasta oluyorsun?
Bağışıklık sisteminin en önemli oyuncularından biri de D vitaminidir. Yapılan çalışmalar, soğuk algınlığı, bronşit ve pnömoni solunum yolu enfeksiyonları ve yetersiz D vitamini arasında bir bağlantı olduğunu gösteriyor. Eğer sık sık hasta oluyor ve soğuk algınlığıyla karşı karşıya kalıyorsan D vitamini seviyelerini kontrol ettirmeni öneririm.
2. Kendini yorgun hissediyor musun?
Kendini yorgun ve halsiz hissetmenin elbette birçok farklı sebebi olabilir. Ama bu durum uzun süredir devam ediyorsa altta yatan sebebi mutlaka araştır. D vitamini eksikliği bu sebeplerden biri olabilir. Yapılan çalışmalar D vitamini eksikliğinin enerji seviyesini etkilediğini kendini yorgun hissetmene neden olabileceğini söylüyor.
3. Kas, kemik ve sırt ağrısından şikayetçi misin?
D vitamini ve kalsiyum iki kardeş vitamin olarak kas ve kemik sağlığı için çalışırlar. Uzun süreli gözlemler ve çalışmalar kronik sırt ağrısı ile yetersiz D vitamini seviyelerinin ilişkili olabileceğini söylüyor. Eğer sıklıkla kas, kemik ağrısı veya sırt, bel ağrıları yaşıyorsan D vitamini seviyelerin yetersiz olabilir.
4. Mutsuz musun?
Mutsuzluk, hatta biraz daha fazlası depresyon… D vitamini ve duygu durumu arasında da oldukça güçlü ilişki var. Çalışmalar, D vitamini yetersizliğinin giderilmesinin, kışın görülen mevsimsel depresyon dahil olmak üzere depresyonun iyileştirilmesine yardımcı olduğunu gösteriyor.
5. Yaraların geç iyileşiyor olabilir mi?
D vitamininin inflamasyonun önlenmesinde ve enfeksiyonlarla savaşmadaki rolünün aynı zamanda yara iyileşmesinde de önemli olduğu düşünülüyor. Yani yaraların geç iyileşmesi düşük D vitamini seviyeleriyle ilişkili olabilir.
Bütün bunlar D vitamini seviyelerinin yetersiz olup olmadığı konusunda bir fikir verebilir ama en doğru teşhis için mutlaka bir kan testi yaptırmalısın. Eğer D vitamini seviyen eksik veya yetersizse mutlaka bir hekim kontrolünde kandaki D vitamini seviyen normal düzeye gelene kadar gerekli olan tedavi protokolünü uygulaman gerekiyor. D vitamini konusunun son zamanlarda çok popüler olduğunun ve özellikle de sosyal medyada uzman olmadığı halde sazı her eline alanın bu konu hakkında konuştuğunun farkındayım. Ama lütfen bu söyleyeceklerimi hatırla ve sadece başkalarından duyduğun kadarıyla hiçbir takviyeyi kullanma.
Çünkü D vitamini hem bir vitamin hem de hormon görevi görüyor ve fazlası da zarar. Yani bir toksik seviyesi var. Uluslararası bir kurum olan Endocrine Society Journals, D vitamini seviyesinin kanda 150 ng/mL’den yüksek olduğunda intoksikasyona sebep olacağını söylüyor. Türkiye Endokrinoloji ve Metabolizma Derneği sağlıklı bireyler için (kandaki D vitamini seviyesi 30 ng/mL olanlar) günde 4.000 IU D vitaminin üzerinde alınan dozları güvenilir bulmuyor.
İlginizi çekebilir: Glutensiz beslenme zayıflamanın formülü mü?