Popüler kültürde sapyoseksüellik ya da sapyofili, zekayı cinsel olarak çekici bulmak anlamı taşıyor. Yeni tanıştığınız kişilerde dış görünümden, sosyal statüden, ekonomik durumdan çok konuştuğu şeylerin derinliğinden, okuduğu kitaplardan, mezun olduğu bölümden, kısacası zekasına dair şeylerden hoşlanıyorsanız sapyoseksüel olabilirsiniz.
Aslında zeka her zaman çekiciliğin en önemli unsurlarından biri. Yani zaten birlikte ortak şeyler konuşamadığımız ya da zekasından etkilenmediğimiz biriyle genelde birlikte olmayı tercih etmiyoruz. Ancak sapyoseksüellikte bahsi geçen ‘zekadan haz duyma’ durumu ideal partnerde olması gereken özellikler listesindeki ‘zekadan etkilenme’ durumundan biraz daha farklı. Sapyoseksüeller, zekası yüksek olan birinin düşüncelerinden ve davranışlarından etkilenmenin de ötesinde zekası yüksek olan biriyle karşılaştıklarında cinsel olarak da uyarılıyorlar.
Sapyoseksüellik son yıllarda oldukça popüler bir konu olduğu için farklı mecralarda bu konuyla ilgili yazılan yüzlerce yazı bulabilirsiniz. Ancak yazılan yüzlerce makaleye rağmen, bu konuyla ilgili yapılmış bilimsel çalışmalar da bir o kadar az.
Sapyoseksüellikle ilgili yapılmış çok yeni bir bilimsel araştırma, bu konuda yapılmış ilk deneysel çalışma olma özelliğini taşıyor. Araştırmanın sonuçları ise oldukça şaşırtıcı: Üzerine bu kadar konuşulan, makaleler yazılan sapyoseksüellik aslında konuşulduğu kadar yaygın değil.
Yapılan bilimsel çalışmada 400 yetişkin katılımcıdan sapyoseksüelliğe dair aşağıdaki ifadelerin bulunduğu bir anketi doldurmaları istendi.
1. Fiziksel olarak ortalamanın üstünde olan ancak ortalama zekaya sahip birini çekici bulmam.
2. Çok zekice şeyler konuşan biri beni cinsel olarak tahrik eder.
3. Birlikte olduğum kişinin ortalama bir zekaya sahip olmasını tercih ederim.
4. Birinin sadece çok zeki olması o kişiye karşı cinsel çekim hissetmem için yeterlidir.
5. Zeka ve entelektüel birikim gerektiren bir işte çalışmayan biriyle birlikte olduğumu hayal dahi edemiyorum.
6. Cinsel çekim hissettiğim insanların zekası genelde benden daha yüksektir.
7. Cinsel çekim hissettiğim insanların zekası genelde benden daha düşüktür.
8. Potansiyel partnerimle zihnimi açan, entelektüel konuşmalar yapmak beni cinsel olarak harekete geçirir.
9. Birine karşı cinsel çekim duyabilmem için ileri düzeyde bir zekaya sahip olması gereklidir.
Katılımcılardan her ifadeyi 1 ile 5 arasındaki bir ölçekte, ‘tamamen katılıyorum’dan ‘hiç katılmıyorum’a kadar olan bir aralıkta puanlamaları beklendi. Araştırma sonuçları, popüler kültürde yaygın olan düşüncenin aksine aslında sapyoseksüelliğin çok da yaygın olmadığını, katılımcıların ortalama bir seviyede zekadan cinsel olarak etkilendiğini gösteriyor. Araştırma sonuçlarının gösterdiği bir başka ilginç bulgu da katılımcıların bir kısmının sapyoseksüllerin aksine, zekasıyla ön planda olan biriyle birlikte olmanın libidolarını düşürdüğünü söylemesi.
Sonuç olarak yapılan bu bilimsel çalışma sapyoseksüelliğin konuşulduğu ve yazıldığı kadar yaygın bir ilişkilenme biçimi olmadığını gösteriyor. Ancak yine de zekayı cinsel olarak çekici bulan ve zekadan etkilenen kişilerin yüzdelik dağılımlarının kültüre, yaşa ve cinsiyete bağlı olarak değişiklik gösterebileceğini de aklınızda bulundurmalısınız.
Kaynaklar:
Lehmiller
Gignac, G. E., Darbyshire, J., & Ooi, M. (2018). Some people are attracted sexually to intelligence: A psychometric evaluation of sapiosexuality. Intelligence, 66, 98-111.
İlginizi çekebilir: Bir sapyoseksüeli etkilemenin yolları