Duygularımız lunaparklardaki trenler gibidir; kimi zaman kendimizi yerden alabildiğine yüksekte, her şeye gücümüz yetermiş gibi hissederken, kimi zaman bizi derin uykulardan uyandırmayan bir hüzün kaplar içimizi. Üzgün olmak kolaydır; mutlu olmak ise daha zahmetli. O yüzden, bizi hissizleştiren, günlük hayatımıza devam etmemizi zorlaştıran, “gökyüzünü ciğerimize dolduran” olumsuz duygularla baş edebilmek epey zor olabilir; fakat imkansız değil.
İster öfke olsun, ister korku ya da endişe, olumsuz duyguları yenmenin ilk adımı onları tanımak. Hangi duygu durumu içinde olduğumuzun farkında olabilmek bir başlangıç ve hepimizin bildiği gibi, başlamak bitirmenin yarısıdır.
Olumsuz duyguları yenmekte en etkili 3 yöntemi sizler için derledik;
1. Duyguyu gözlemlemek: “farkındalık” ile üstesinden gelmek
Olumsuz bir duygunun aklımıza (ve hatta bedenimize) nasıl hakim olduğunu, içimizde nasıl yer kaplamaya başladığını fark edebiliriz. Ne kadar erken fark edersek de onu yenmek o denli kolay olacaktır. Önemli olan, duyguyu inkar etmeden ya da küçümsemeden kabullenmek.
Duygunun bedensel etkisi olur mu, demeyin. Birine pek de açık etmek istemediğiniz bir şey söylemek üzere olduğunuzda karnınız ağrıdıysa, endişenin ilk bedensel etkisiyle tanışmışsınız demektir. Ya da, midenizden boğazınıza doğru çıkan, “şurama kadar geldi!” dedirten bir öfke nöbeti geçirmişsinizdir mutlaka. Bir dahaki sefere, bu etkilerin daha çok farkında olarak, onlara daha sakin, daha kontrollü ve “dışarıdan” bir bakışla yaklaşmanız mümkün.
2. Duygunun ve aklın doğasını kavramak: “anlama” ile üstesinden gelmek
Olumsuz duygularla baş etmek için oldukça analitik, fakat özellikle ağırlığı altında ezildiğinizi hissettiğiniz duygulara karşı epey faydalı bir yaklaşım. Duygunun kendisine odaklanmak yerine kaynağına, yani akla yönelmek bir nevi dikkat dağıtma işlevi görebilir.
Aklın sabit kalmadığını, düşüncelerin sürekli değiştiğini görmeye çalışın. Tıpkı gökyüzünü kaplayan ve hiç dağılmayacak sandığınız kara bulutlar gibi. Bu şekilde, bu duygu durumunun da aklın bir ürünü olduğunu, geçici ve sizi tanımlamayan bir şey olduğunu kabul edebilirsiniz. Bulutların mutlaka dağılacağını bildiğiniz gibi, bu kötü zamanların geçeceğine de emin olabilirsiniz.
3. Zıt düşünmek: “odak değiştirme” ile üstesinden gelmek
Çok yoğun, yıkıcı düşüncelerden geçici olarak kurtulmak için etkili bir diğer yöntem de zıt düşünme tekniği. İngilizce derslerindeki, zıt fikirleri savunarak yazılan kompozisyonlardan hatırlayabileceğiniz bu yöntem, üstümüzde hakimiyet kuran duygunun tam tersini yaratabilmeyi hedefliyor.
Bu yöntemin sırrı çok basit: İnsan aklı ve ruhu, aynı anda iki zıt duyguyu aynı güçte barındıramıyor. Dolayısıyla, olumlu duygunun olumsuzun önüne geçmesini sağlayarak iyilik haline doğru yol alabiliriz. Mevlana’nın dediği gibi
“Bir yandan korku, bir yandan ümidin varsa iki kanatlı olursun. Tek kanatla uçulmaz.”