İlişkilerde telefonun araya girmesi: Phubbing nedir, yakınlığı nasıl etkiler?

Bir arkadaşınızla kahve içerken onun sürekli telefonuna baktığını düşünün. Siz bir şeyler anlatırken gelen bildirimleri kontrol ediyor, sosyal medyada geziniyor veya mesajlarına yanıt veriyor. Fiziksel olarak aynı masadasınız ancak dikkatinizin aynı yerde olmadığını hissediyorsunuz. Üstelik benzer bir durumu romantik ilişkinizde, aile yemeklerinde veya günlük sohbetlerinizde de deneyimliyor olabilirsiniz. Hatta belki de bu sıraladığımız davranışları karşınızdakinden önce siz yapıyorsunuz.

Akıllı telefonlar hayatın her alanında kolaylık sağlayıp iletişimi kolaylaştırsa ve son zamanlarda herkesin işi başından aşkın olsa da bazen yanımızdaki insanlarla aramıza görünmez bir mesafe koyabiliyor. Son yıllarda bu davranışı tanımlamak için kullanılan “phubbing” kavramı da tam olarak bu duruma işaret ediyor. Peki, phubbing nedir, ilişkilerimizi nasıl etkiler ve telefonlarımızın sosyal hayatımızdaki yerini nasıl daha dengeli hale getirebiliriz?

Phubbing nedir?

Phubbing, İngilizcede telefon anlamına gelen “phone” ve birini görmezden gelmek anlamındaki “snubbing” kelimelerinin birleşiminden oluşuyor. En basit tanımıyla, yüz yüze iletişim sırasında dikkatimizi karşımızdaki kişi yerine telefonumuza yönelterek onu ihmal etmemiz anlamına geliyor. Partneriniz bir şey anlatırken mesajlarınızı kontrol etmek, arkadaşınızla buluştuğunuzda sürekli sosyal medya akışına bakmak veya aile yemeği sırasında telefondan uzaklaşamamak phubbing davranışına örnek gösterilebilir.

Buradaki en önemli ayrım ise bu eylemi tek yapıp yapmamak. Yani partnerinizle birlikte telefon ekranından aynı şeylere bakıp ortak bir deneyim paylaşmakla, karşınızdaki kişi konuşurken ekrana odaklanıp o kişiyi görmezden gelmek yanı şey değil. Dolayısıyla phubbing davranışını belirleyen temel unsur, telefon kullanımının yüz yüze iletişimi kesintiye uğratması oluyor.

Phubbing ilişkileri nasıl etkiler?

Telefon kullanımının ilişkiler üzerindeki etkisi sadece dikkatin dağılmasıyla sınırlı değil. Araştırmalar, sürekli tekrarlanan phubbing davranışının ilişki memnuniyeti, yakınlık ve duygusal bağ ile olumsuz yönde ilişkili olduğunu gösteriyor. Nitekim bu davranışı uzun süre devam ettirmek ilişkilerde yeni sorunlarını tetikleyebiliyor:

1. Kendimizi yeterince önemsenmemiş hissedebiliriz.

Karşımızdaki kişi konuşma sırasında sürekli telefonuyla ilgilendiğinde söylediklerimizin yeterince önemli olmadığını düşünebiliriz. Özellikle kişisel bir konuyu veya özel bir durumu paylaşırken dikkatin başka bir yere yönelmesi, anlaşılma ve önemsenme ihtiyacımızı olumsuz etkileyebiliyor. Bu durum her zaman bilinçli bir ilgisizlikten kaynaklanmasa da karşımızdaki kişinin davranışını nasıl algıladığımız, ilişkideki deneyimimizi etkileyebiliyor.

2. Duygusal yakınlık zamanla azalabilir.

Yakın ilişkiler yalnızca birlikte geçirilen zamanla değil, o zamanın nasıl paylaşıldığıyla da gelişiyor. Birbirimizi dikkatle dinlemek, küçük tepkiler vermek ve sohbeti sürdürmek, duygusal bağlarımızı en çok destekleyen davranışlar arasında. Bunun aksine partnerin telefonla ilgilenmesi ise dışlanmış veya yeterince ilgilenilmemiş hissetme riskini artırabilyor. Bu durum zamanla duygusal yakınlığın azalmasına varan daha ciddi sonuçlar da doğurabiliyor.

3. Küçük anlaşmazlıklar tekrarlayan sorunlara dönüşebilir.

Telefonun sürekli araya girmesi, özellikle tarafların beklentileri farklı olduğunda anlaşmazlıklara yol açabiliyor. Bir kişi mesajları kontrol etmeyi sıradan bir alışkanlık olarak görürken diğeri bunu ilgisizlik olarak değerlendirebiliyor. Zamanla aynı şikayetlerin tekrarlanması, sorunun yalnızca telefon kullanımı olmaktan çıkıp karşılıklı ilgi ve öncelikler hakkında bir tartışmaya dönüşmesine neden olabiliyor.

Phubbing davranışını azaltmak için neler yapabiliriz?

Phubbing her zaman bilinçli bir davranış olmamakla birlikte genel olarak bildirimleri kontrol etme alışkanlığından kaynaklanıyor. Sosyal medya ve dijital çağın yarattığı bir şeylere geç kalma hissi burada da kendini gösterdiğinden bazen elimiz istemsizce telefondaki bildirimlere gidiyor. Bazı durumlarda ise gerçeklerden, sorunlardan ya da karşımızdaki kişilerle yüzleşmekten kaçınma isteğine işaret ediyor. 

Dolayısıyla telefonları tamamen hayatınızdan çıkarmadan da ilişkilerimizdeki bağı korumak için atabileceğiniz ufak adımlar bulunuyor:

• Telefonsuz zamanlar belirleyin. Örneğin partneriz veya bir arkadaşınızla birlikte yemek yerken, sohbet ederken telefonları bir süreliğine masadan uzaklaştırmayı deneyin.
• Gereksiz bildirimleri kapatarak bu döngüyü sonlandırın. Sürekli gelen uyarıları azaltmak, dikkatinizi bulunduğunuz ortamda tutmanızı kolaylaştırabilir.
• İhtiyaçlarınızı açıkça konuşmaktan çekinmeyin. Partnerinizin telefon kullanımından rahatsızsanız suçlayıcı ifadeler kurmadan önce bunun size nasıl hissettirdiğini anlatın.
• Telefon kullanımını ortak deneyime dönüştürün. Birlikte fotoğraflara bakmak, komik reel videoları izlemek veya bir etkinlik araştırmak, telefonu iletişimi kesen bir araç olmaktan çıkarabilir.

Bazen yakınlığı güçlendirmek için daha fazla konuşmaya değil, konuşurken birbirimize daha fazla dikkat vermeye ihtiyaç duyabiliriz. Telefonu birkaç dakikalığına bir kenara bırakmak da bunun için küçük ama anlamlı bir başlangıç olabilir.

Kaynak: healthline

İlginizi çekebilir: İlişkilerde mesele meşgul olmak değil, öncelik vermektir