İletişim biçimlerinin karmaşıklaştığı modern flört dünyasında; “İlgi göstermiyor mu”, “Beni beğeniyor mu”, “Bana iyi davranıyor mu” gibi sorular çoğumuzun aklından en az bir kez geçmiştir. Ancak bazen karşı tarafın hareketleri o kadar anlaşılmazdır ki, neyin iyi neyin kötü olduğunu fark etmek imkansız hale gelir. İlişki dünyasının en yeni terimlerinden olan “negging” karşı tarafın sessiz ve zararsız görünen, ancak derinde fazlasıyla yıkıcı olan bu tür davranışlarına karşılık geliyor. Sıklıkla gözden kaçmasına rağmen duygusal açıdan epey yıpratıcı olan negging, günümüz ilişkilerindeki en yaygın manipülasyon tekniklerinden biri.
Basitçe tanımlamak gerekirse; bir kişiyi iğneleyici yollardan aşağı çekerek, öz güvenini sarsma ve kendini değersiz hissetmesini sağlama gibi kötücül amaçlar taşıyor. Şaka veya komik kisvesi altında sarf edilen sözlerin altında, oldukça sarsıcı ve yıpratıcı anlamlar bulunuyor. Böyle bir iletişim biçimine uyum sağlayan taraf ise kendini karşı tarafın beğenilerine göre hareket eden, sorunu sürekli kendinde arayan ve kontrol edilen birine dönüşmüş halde bulabiliyor. Bu nedenle bu tür zehirli sinyalleri nasıl fark edececeğini bilmek, kendimizi duygusal açıdan korumak adına büyük önem taşıyor.
Gizli küçümseme (Negging) anatomisi
Genellikle ilişkinin flört aşamasında başlayan negging, bir tür güç oyunudur. Erken evrede başlayarak karşı tarafı dönüştürmeyi ve öz güvenini sarsarak kendi kontrolü altına almayı hedefler. Esprili ve komik görünen ufak şeylerle başladığından, özellikle heyecanlı flört döneminde bu davranışı adlandırmak zor olabilir. Ancak erken evrede fark edilmediği takdirde uzun vadede ilişki sağlığını ve kişinin psikolojisini olumsuz şekilde etkileyebilir.
- Bu tekniği kullanan kişi, karşı tarafa söz geçirmek ve üzerinde hakimiyet kurmak istiyordur. Bunu destekleyecek şekilde tipik olarak şu davranışları sergiler:
- İltifat gibi görünen ama küçük düşürücü cümleler kurar. Örneğin; “Bu saç rengi sende çok güzel dururdu” diyerek pozitif görünen yorumlarda bulunur ancak derinlerde kendini sürekli yetersiz hissettirir.
- Karşı tarafı savunmasız bırakarak ilişkideki tüm kontrolü eline alır. Böylece ilişkideki güç dengelerini değiştirir ve tek yönetici olur.
- Yaptığı bir eleştirinin ardından ufak bir onay kırıntısı vererek onay bağımlılığı yaratır. Bu durum karşı tarafın, tekrar onay almak için daha fazla çabalamasına yol açar.
- “Şaka yaptım”, “Takılma”, “Dediklerimi ciddiye almıyorsun değil mi” gibi esprili tepkiler vererek, kişinin kendini sorgulamasına neden olur.
Başlangıçta alttan alınan veya gözden kaçırılan bu tür ufak iğneler birikerek, zamanla kişinin benlik algısında ve öz güveninde derin yaralar açabilir.
Negging ile nasıl başa çıkılır?
Negging’i fark etmek, negging ile mücadelenin ilk adımıdır. Karşı tarafın sizi arada bırakan potansiyel saldırılarını anladığınız zaman başa çıkma tekniklerini de kolayca uygulayabilirsiniz. Geri vitesli iltifatlar, “Sadece şakaydı” kisvesiyle sarf edilen eleştiriler, kıyaslama yollu aşağılamalar ve eleştirel tavsiyeler, negging sınıfında yer alan örneklerden birkaçıdır.
Aşağıdaki stratejiler, bu tür davranışlarla karşılaştığınızda kendinizi korumanıza yardımcı olabilir:
1. Kendi gerçeğinize tutunun
Negging’in amacı, algıyı bozarak kişiyi manipüle etmek ve ardından kendi isteğine göre şekillendirmektir. Karşılaştığınız bu tür tepkilerin, sizin değerinizi tanımlamadığını hatırlayın. Bunun yerine kendi değerinizi kendiniz belirleyin. Sonuçta başkasının ağzından çıkan bir iki cümle, hiçbir zaman sizin gerçeğinizi yansıtmaz.
2. Sınırları netleştirin
Negging davranışını doğrudan kontrol etmek çok zor olabilir fakat kendi sınırlarınızı net şekilde belirlemeniz, kendi koruma kalkanınızı oluşturmanız anlamına gelir. Karşılaştığınız olumsuz davranışlara ve şaka yollu yorumlara “Eğer bu tür esprilerle beni aşağılamaya devam edeceksen, burada daha fazla kalamam” gibi cümlelerle sakin tepkiler gösterin. Bu tür ifadelerin sizi rahatsız ettiğini söyleyerek, onun kendi davranışını sorgulamasını sağlayın.
3. Duygusal tepkiyi değerlendirin
Negging genellikle küçümseme ve yetersizlik hissi gibi olumsuz duygular için tetikleyicidir. Karşı tarafın size söylediği cümleler sonunda içinizde değişen bu tür duyguları fark edin. Bu tutum, onun üzerinizde yaratmak istediği etkiyi önleyecek ve “Daha iyi biri olmalıydım” sanrısını ortadan kaldıracaktır.
4. Güvenli iletişimi teşvik edin
Negging davranışına devam eden kişi ile sağlıklı iletişim kurmak kolay değildir. Ancak bunun bir alışkanlık haline gelmesini önlemek sizin elinizdedir. “Dediklerinin bana nasıl hissettirdiğini sana açıklamak istiyorum”, “Benimle daha doğrudan ve açık konuşmanı istiyorum” gibi cümlelerle, onu güvenli iletişime davet edin. Karşı tarafın geri adım atmadığı durumlarda ise ortamdan uzaklaşmayı düşünün.
Gerçek sevginin ve sağlıklı ilişkinin kuralı, iki kişinin birbirini desteklemesidir. Eleştiri doğru ve yerinde yapıldığında, oldukça faydalı ve geliştirici olabilir. Fakat negging davranış kalıbında, şüphe ettirme üzerine kurulu bir iletişim mevcuttur. Oysa sağlıklı ilişkinin; karşılıklı saygı, açık iletişim ve empati etrafında şekillenmesi gerekir. Eğer karşı taraf bilerek öz güveninizi kırmaya ve sizdeki güvensizlik duygusunu tetiklemeye çalışıyorsa, hak ettiğinizin bu olmadığını hatırlayarak işleri sonlandırmak, belki de vereceğiniz en doğru karardır.
Kaynak: popsugar, pscyhologytoday
İlginizi çekebilir: Her çiftin öğrenmesi gereken 5 ilişki dersi