Geçmişin yüklerinden kurtularak zihni özgürleştirme yolları

Gece saat iki olmuş, sabah erkenden iş var… 

Ama zihninizdeki karmaşık sorunlar yüzünden gözünüzü bir türlü uyku tutmuyor. Gözünüzün önünde aynı kareler bozuk film şeridi gibi tekrar tekrar dönüyor ama bir türlü istediğiniz sonuca ulaşmıyor. Belki sürekli başa sardığınız görüntü sadece arkadaşınıza attığınız bir mesaj, partnerinizle girdiğiniz bir tartışma ya da patronunuzla yaşadığınız bir sorundan ibaret. Konu ne olursa olsun, her seferinde zamanı geriye sarıp “acaba farklı davransam ne olurdu” diye düşünüyorsanız, zihninize fazlaca stres yüklüyorsunuz demektir.

Özellikle uyku saatlerinden çalarak ertesi günkü enerjinizi düşüren, üstüne üstelik omuzlarınıza çözülmesi gereken yeni sorunlar bindiren bu durum, anda kalmanızı önler. Geçmiş sorunlarla yüzleşmek onlardan ders çıkararak hareket etmek adına harika olsa da geçmişe takılı kalmak, yaşadığınız günlerden çalar. Şimdiki zamanda kalmamak ise hem bugünün hem yarının neşesini götürerek sizi sadece geçmiş mutsuzluklara kilitleyebilir. Siz farkına bile varmadan kısır döngü halini alan bu süreçten çıkmak, bazen edineceğiniz ufak bir rutinde gizlidir. Bazen de kontrolü elinize almak için stratejik davranmanızı gerektirir.

Geçmişe neden bu kadar bağlıyız?

Geçmişe takılı kalmak, sıradan bir nostalji özleminden ibaret değildir. Bunun ötesine geçerek çözülmemiş travmalara, tam olarak atlatılmamış yas sürecine ya da pişmanlık duyulan konulara derman olmaya çalışır. Bilindik ve tahmin edilebilir sonuçlara ulaşmak, zihnin sahte bir güven duygusu geliştirmesine neden olur. Ancak diğer yandan; geçmiş, çoktan yaşanıp bitmiş olduğundan zihin bu sistemi mantıklı şekilde kurgulayıp işin içinden çıkamaz. Elindeki katı gerçeklik sebebiyle bir konu üzerine ne kadar farklı senaryolar üretirse üretsin, dönüp dolaşıp vardığı sonuç hep aynı olur. Bu da zihinsel enerjinin, zamanın ve fiziksel gücün boşa harcanması demektir. Zihne yanılsamalı bir güven ortamı sunarak aynı sorunu tekrar tekrar hatırlatma döngüsü ruhsal sağlığı olduğu gibi fiziksel sağlığı da olumsuz etkiler.

Üstelik bu gerçekleri bilmek, geçmişe takılı kalma alışkanlığını sonlandırmak için nadiren yeterlidir. Ama döngüyü kırmak için yapılacaklar sandığınızdan kolay olabilir:

1. Pembe gözlükleri çıkarın

Bir olayı zihninizde canlandırdığınızda onu farkında olmadan hayal gücünüzle zenginleştirir, bir anlamda işin en iyi taraflarına odaklanırsınız. Biten bir ilişkinin ardından sadece iyi özellikleri hatırlamak ya da eski işinizin iyi taraflarını düşünmek gerçeklikten uzaktır. Çünkü gerçekte olan bu iyi özelliklerin yanında var olan ve iyilikleri bile görünmez kılan eksilerdir. Yani size zaman zaman iyi davranan eski sevgili, baskıcı ve manipülatiftir ya da iyi tarafları olan iş hayatınız, aşırı yorucu ve sıkıcıdır. 

Zihniniz bu anları hatırladığında kendini korumak için hoşlanacağı bir fantezi ortamı yaratır. Özlediğiniz şey de gerçeklik değil, bu aslında var olmayan bir fantezi olur. Döngüyü kırmak için nostalji duygusuna kapıldığınız anlarda, aslında o günlerde yaşadığınız zorlukları hatırlatarak bu illüzyondan kurtulabilirsiniz. Hatta eski sevgilinin veya işin kötü özelliklerini kağıda dökerek bu düşünceleri sabitleyebilirsiniz.

2. Kurban rolünden çıkın

Geçmişte haksızlığa uğradığınızı düşünmek, duygusal açıdan yaralayıcı olabilir. Bu nedenle zihninizde o anlara döndüğünüzde kendinizi, aslında vermeniz gereken cevabı verirken ya da yapmanız gerekeni yaparken bulursunuz. Ama bugünden baktığınızda bile farkında olmadan kendinize kurban rolünü yakıştırırsınız. Bu da o kişi, durum ya da olay karşısında kendinizi hala güçsüz hissettiğinizi gösterir. Çözüm ise sadece mini bir perspektif değişimiyle mümkündür.

Başınıza gelenleri kabullenmek buradaki en önemli kuraldır. Geçmişte ne kadar haksızlığa uğramış olsanız da bugün, o günkü kişi olmadığınızı hatırlayarak daha güçlü hissedebilirsiniz. Böylece geçmiş haksızlıkların ve yüklerin, bugünkü motivasyonunuzu etkilemesine izin vermezsiniz.

3. Kendinizi affetmeyi öğrenin

Bazen zihninizde dönüp duran anı, karşı tarafın değil de sizin yaptığınız bir yanlışla ilgilidir. Geçmişte yeterince değer vermediğiniz ya da önemsemediğiniz birine yaptıklarınız için bugün hala zihinsel kefaret ödüyor olabilirsiniz. Birine yanlış davranmaktan ötürü kendinizi kötü hissetmeniz normaldir ama bu cezayı sonsuza dek çekmeniz gerekmez. Hayatta herkesin hata yaptığını anlayarak işe başladığınızda bu yorucu düşünce döngüsünden de kolayca çıkabilirsiniz. 

Önemli olan, bastırıp itiraf edemediğiniz pişmanlıklarınızı açık bir zihinle dışa dökmektir. Bunun için en geleneksel yöntemle güvenilir bir dostunuza açılabilir ya da tüm iç dökümünüzü yansıtacak bir günlüğe dökebilirsiniz. Kelimelerin zihninizden çıkarak fiziksel görünürlük kazanması, üzerinizdeki duygusal baskıyı muazzam şekilde hafifletir.

4. Çıkardığınız derslere odaklanın

Geçmişteki her sorun, kendi içinde çıkarılacak önemli bir ders barındırır. Zihninizi bu önemli dersler yerine sorunun kendisine odaklarsanız, geçmişe takılı kalma desenini kırmakta zorlanırsınız. Yaşadığınız duygunun pişmanlık, suçluluk veya özlem olması fark etmeksizin odağınızı derslere çevirdiğiniz zaman tüm bakış açınızı değiştirmiş olursunuz. Yaşanan ani bir kayıp sonrası “Neden benim başıma geldi” demek yerine, “Bu durum bana ne öğretti” diye sorarak bile yıkıcı bir durumu size güç verecek bir mihenk taşına dönüştürebilirsiniz.

5. Yeni bir sayfa açmaya hazırlanın

Geçmiş düşüncelerden sıyrılmanın en kolay yolu, geleceğe odaklanmaktır. Çünkü zihinsel düşüncenin merkezine gelecek konularını aldığınızda, geçmişi düşünecek alana ve zamana sahip olmazsınız. Odağı artık üzerinde hiçbir etkiniz bulunmayan geçmiş anılardan ayırarak gerçekten kontrol edebileceğiniz gelecek varyasyonlarına yönlendirerek, kendiniz için istediğiniz senaryoyu yaşama şansını da artırırsınız. Geçmiş düşünceleri sonlandırmanın açacağı bu potansiyeli anımsamak, kısır döngü kalıbından çıkmanıza yardımcı olabilir. Enerjinizi geceleri eski anıları düşünmeye harcamaktansa, sabah erken kalkıp yoga yapmaya yönlendirerek bedeninize ve zihninize aynı anda yatırım yapmış olursunuz.

Kaynak: liveboldandbloom, verywellmind

İlginizi çekebilir: Bedeniniz ve zihninizle uyumlu olmak için 5 ipucu