Güne nasıl başlıyorsunuz? Zihniniz, bedeniniz adeta otomatik pilota alınmış gibi her şeye bir anda saldırmaya mı başlıyor? Sakinlik bir yana dursun, büyük bir telaş içinde evin bir odasından diğerine koşturup duruyor musunuz? Ya da açalar çalmaz telefona mı uzanıyor, henüz gözleriniz tam açılmadan e-postalara göz atıyor, sosyal medya akışında kayboluyor musunuz? Modern yaşam temposunda, birçok kişi güne kendi ihtiyacıyla değil, dış dünyanın talepleriyle başlıyor. Oysa sadece birkaç dakika ile bu döngüyü kırmak mümkün.
İngiliz doktor, podcast sunucusu ve The 4 Pillar Plan, Make Change That Lasts, Feel Better In 5 gibi kitapların yazarı Dr. Rangan Chatterjee, sabahları iyileştirecek ve bu döngüyü kıracak 5 dakikalık bir pratik öneriyor. Gelin, yakından keşfedelim.
Dr. Rangan Chatterjee kimdir?
Dr. Rangan Chatterjee, İngiltere’de Ulusal Sağlık Sistemi (NHS) bünyesinde görev yapan bir doktor. Onu diğer hekimlerden ayıran bir özelliği var: Hastalıkların yalnızca belirtilerine değil, kökenlerine inmeyi hedefleyen bütüncül bir yaklaşımla çalışıyor.
Dr. Chatterjee’ye göre fiziksel sağlık, zihinsel denge ve yaşam kalitesi; uyku, stres yönetimi, beslenme ve sabah alışkanlıkları gibi yaşam tarzı seçimlerine doğrudan bağlı. Bu nedenle hastalarına yalnızca ilaç yazmakla kalmıyor, aynı zamanda sürdürülebilir yaşam pratikleri de geliştiriyor. Ve bu pratiklerin en önemlilerinden biri de sabahlarınızı düzene sokacak 5 dakika yaklaşımı.
Sabahları 5 dakika: Güne daha zinde bir başlangıç
Sabahları 5 dakika hareket, nefes ve farkındalık. Basit gibi görünebilir, ama etkileri bilimsel olarak kanıtlanmış ve binlerce kişinin hayatını değiştirmiş bir alışkanlık…
Dr. Chatterjee, sabahları yapılan kısa süreli hareketin zihinsel ve fiziksel sağlık üzerinde güçlü etkileri olduğunu belirtiyor. Özellikle sabah hareketinin beyinde bir ‘nörokimyasal banyo’ etkisi yarattığını söylüyor. Bu süreçte dopamin, serotonin ve noradrenalin gibi ruh halini düzenleyen kimyasalların yanı sıra, öğrenme ve hafıza ile ilişkilendirilen BDNF (Beyin Türevli Nörotrofik Faktör) gibi büyüme faktörlerinin de salgılandığını anlatıyor. İster yoga ister esneme ister basit fiziksel hareketler, tercih tamamen size bağlı. Yeter ki her sabah hareket ederek güne başlamayı alışkanlık haline getirin. Burada önemli olan hareketin türünden çok, tutarlılığı. Yani istikrarlı bir şekilde her sabah hareket etmek.
“Hareket ettiğinizde sadece vücudunuzu değil, özgüveninizi de şekillendirirsiniz.”-Dr. Chatterjee
Sabah pratiğinde hareket kadar önemli olan bir diğer faktör ise nefes. Nefes egzersizleri, sinir sistemi üzerinde doğrudan ve hızlı bir etki yaratan araçlardan biri. Dr. Chatterjee, özellikle 3-4-5 nefes tekniğini öneriyor; 3 saniye nefes almak, 4 saniye tutmak ve 5 saniyede nefes vermek. Bu oranlar sayesinde parasempatik sinir sistemi aktive olur; yani beden stres modundan çıkarak dinlenme ve onarım moduna geçer. Dilerseniz yalnızca sabahları değil; öğünlerden önce, yoğun bir gün ortasında ya da uyumadan önce de rahatlıkla uygulayabilirsiniz.
Dr. Chatterjee’nin sabah rutininde üçüncü önerisi ise günlük yazı pratiği veya journaling. Bu uygulama, zihinsel yükü hafifletmek ve duygusal denge sağlamak açısından etkili bir araç ve farkındalığı artırmak için de birebir. Serbest yazı ya da yapılandırılmış yazı tarzında size hangisi uyuyorsa uygulayabilirsiniz. Bu yazı alışkanlığı, zihinsel netlik sağlamakla kalmaz; aynı zamanda değerlerle uyumlu bir yaşam sürdürme konusunda farkındalıkyazı pratiği veya journaling. Bu uygulama, zihinsel yükü hafifletmek ve duygusal denge sağlamak açısından etkili bir araç ve farkındalığı artırmak için de birebir. Serbest yazı ya da yapılandırılmış yazı tarzında size hangisi uyuyorsa uygulayabilirsiniz. Bu yazı alışkanlığı, zihinsel netlik sağlamakla kalmaz; kazanmanıza da yardımcı olabilir.
Sonuç olarak Dr. Rangan Chatterjee’nin önerdiği “sabahları 5 dakika” yaklaşımı, modern hayatın karmaşasına karşı sade ama etkili bir yanıt sunuyor. Güne hareketle başlamak, nefesle sinir sistemini dengelemek ve yazıyla zihni berraklaştırmak; sadece fiziksel sağlık açısından değil, kişinin kendine güveni ve yaşamla kurduğu ilişki açısından da derin bir dönüşüm yaratabilir. Güne kendinize ayıracağınız beş dakikayla başlamak, büyük hedeflere ulaşmak için atılacak küçük ama kararlı bir adım olabilir.
İlginizi çekebilir: Opening shift trendiyle güne daha pozitif başlayın