Doğarız bir bedende, yaşarız, yaşamaya devam ederiz. Sonra bir gün şöyle ya da böyle bir yerlerimiz ağrımaya başlar. Mesela duyarız: “Kesin yağmur yağacak, eklemlerimde hissediyorum, eklemlerim sızlıyor.” “Romatizmam var.” “Şeker hastalığım var.” “Kronik ağrılarım var.” “İnsülin direncim varmış.”
Yukarıda ifade edilen tüm belirtiler ya da hastalıklar “kronik inflamasyon” ile ilişkilidir. İnflamasyon (iltihap, yangı); bedenimizde iç ve dış etkenler nedeniyle hasar gören dokuların verdiği bir seri yaşamsal yanıt sürecidir. İç ve dış etkenler; bir mikrop da olabilir (bakteri, virüs gibi), beslenme şeklimiz de olabilir, yaşam tarzımız da olabilir. Kronik inflamasyon nedenleri arasında yaralanma, şişmanlık, dengesiz beslenme (aşırı şeker, şekerli içecekler, rafine ve işlenmiş gıdalar, trans yağlar, doymuş yağlar), hareketsiz yaşam şekli, depresyon, uykusuzluk yer alabilir.
Kronik inflamasyon; kilo alımı ya da kilo kaybı da yapabilir, kansere de neden olabilir, romatizmaya, tiroid hastalıklara, otoimmün hastalıklara, kalp hastalıklarına, Alzheimer hastalığına, Tip 2 diyabete, fibromiyaljiye de yol açabilir.
Bedenimizdeki inflamasyonu azaltmada veya gidermede beslenme, hareket (egzersiz) önemli rol oynamaktadır. Klinik olarak kanıtlanmış inflamasyonu azaltan gıdalar arasında:
- Brokoli
- Lahana
- Papaya
- Avokado
- Çilek
- Kiraz
- Portakal
- Ceviz
- Badem
- Kırmızı lahana
- Yaban mersini
- Kereviz
- Somon
- Uskumru
- Sardalya
- Roka
- Maydanoz
- Tere
- Ispanak
- Pazı
- Soğan
- Sarımsak
- Pırasa
- Havuç
- Turp
- Turşular
yer almaktadır.
Akut ve kronik inflamasyonda (iltihaplanma) uygun gıda seçimiyle ve bu gıdalardan 150 g/gün tüketerek , uygulanan tedaviye destek olabilirsiniz. Bu şekilde inflamasyonu kontrol etmek mümkün olacaktır. Bunun yanı sıra, inflamasyonu azaltan gıdalarla beslenme; sağlığa yararlı vitaminleri, mineralleri, fitokimyasalları, lif ve antioksidanları içermektedir.
Referanslar:
1.Bergman N et al. Diet and lifestyle recommendations for the treatment of chronic cough and chronic disease. BMJ Case Rep. 2018 May 2;2018. pii: bcr-2017-223685. doi: 10.1136/bcr-2017-223685.
2.Spatafranca A. Adherence to the Mediterranean Diet and Serum Adiponectin Levels in Pregnancy: Results from a Cohort Study in Normal Weight Caucasian Women. Nutrients. 2018 Jul 20;10(7). pii: E928. doi: 10.3390/nu10070928.
3.Alkhatib A et al. Olive Oil Nutraceuticals in the Prevention and Management of Diabetes: From Molecules to Lifestyle. Int J Mol Sci. 2018 Jul 12;19(7). pii: E2024. doi: 10.3390/ijms19072024.
4.Vahid F et al. Validation of a Dietary Inflammatory Index (DII) and Association with Risk of Gastric Cancer: a Case-Control Study. Asian Pac J Cancer Prev. 2018 Jun 25;19(6):1471-1477.
5.Rossi M et al. Nutraceuticals in colorectal cancer: A mechanistic approach. Eur J Pharmacol. 2018 Aug 15;833:396-402. doi: 10.1016/j.ejphar.2018.06.027. Epub 2018 Jun 20.
6.Lopez-Aliaga I et al. Fermented goat milk consumption improves iron status and evokes inflammatory signalling during anemia recovery. Food Funct. 2018 Jun 20;9(6):3195-3201. doi: 10.1039/c8fo00552d.
7.Vahid F et al. Association between Dietary Inflammatory Index (DII) and Risk of Breast Cancer: a Case-Control Study. Asian Pac J Cancer Prev. 2018 May 26;19(5):1215-1221.
8.Yıldız F. Kanıta dayalı stratejik inflamasyon beslenmesi.