Bağışıklık sistemi veya immün sistem, bir canlıdaki hastalıklara karşı savunma mekanizmasını oluşturan, patojenleri ve tümör hücrelerini tanıyıp onları yok eden, vücudu yabancı ve zararlı maddelerden koruyan karmaşık bir sistemdir.
İmmün sistem ile beslenme arasında çok yakın bir ilişki vardır. Son yıllarda iyi beslenmenin hedefi sadece protein ve enerji gereksiniminin karşılanması değil, alınan bu besinlerle hastalık direncini artırmak, çevresel ve genetik eğilimlerle vücudun kendi dokularına verebileceği yanıtı sınırlamak veya durdurmak olmalıdır. Bunların içinde, üzerinde en çok durulan omega 3 ve 6 yağ asitleridir. Anne sütü omega 3 ve 6 yağ asitleri bakımından çok zengindir; bebeklerin ilk altı ayda yalnız anne sütü ile beslenmesi immün sistemi hayatın ilk dönemlerinden itibaren desteklemektedir.
Omega 3 ve 6 yağ asitleri bağışıklık sisteminde temel fonksiyonlara sahip olan lenfosit ve doğal öldürücü hücrelerin yanıtlarını düzenleyip inflamasyonu sınırlamaktadır. Koroner kalp hastalıkları, otoimmün hastalıklar, kolon kanseri, meme kanseri, hipertansiyon gibi hastalıkların immün beslenme ile engellenebildiği bilinmektedir. İnsan vücudu bakterilere, virüslere ve diğer yabancı maddelere karşı pek çok farklı mekanizma ile koruma sağlar.
Bağışıklık sistemini güçlendirmek için neler tüketilmeli?
Bağışıklık sisteminin desteklenmesinde kullanılan en önemli vitamin ve elementler; A ,E, C, B vitaminleri, karotenler, demir, çinko, selenyum ve probiyotiklerdir.
Probiyotikler
Hastalık yapan mikroorganizmaların çoğalmasını engeller, bağırsağın düzenli çalışmasına yardımcı olur. Kansere karşı koruyucu etkisi vardır. Yoğurt ve kefirde yoğun olarak bulunur.
A, B, C, E, D vitaminleri, selenyum, demir, çinko ve karotenler
Bağışıklık sisteminin karmaşık reaksiyonlarını katalize eder. Turunçgil meyvesinin içeriğindeki karotenin, kanser önlemedeki önemi büyüktür.
E vitamini: İmmün yanıtları tetikleyen ve düzenleyen kompleks hücre etkileşimlerinde önemli rol oynar. Badem, ay çekirdeği, kabak çekirdeği, fındık, ceviz gibi kuruyemişler, zeytinyağı , ıspanak, marul, tere, maydanoz, lahana, brokoli, balkabağı, kerevizde bulunur.
B6 vitamini: Yetersizliği bağışıklık sisteminin baskılanmasına neden olur. Et, yumurta ve süt ürünleri, kuru baklagiller
Folik asit – B12 vitamini: Bağışıklık sisteminin güçlenmesinde önemli rolü olan folik asit özellikle ıspanak olmak üzere yeşil yapraklı sebzeler, kuru baklagiller önemli kaynaklarıdır. B12; kırmızı et, balık, yumurta, tavuk ,süt ve süt ürünlerinde bulunur.
Çinko: Yetersizliğinde, immün yanıtta baskılanmaya neden olur. Yumurta, et ve sütte yoğun bulunur. Bezelye, fasulye, kabak çekirdeği, yer fıstığında bulunur.
A vitamini: Yetersizlik durumlarında viral, bakteriyel ve paraziter enfeksiyonlarının yüksek olduğu belirtilmiştir. Süt, balık yağı, yumurta, tereyağı, peynir, havuç, patates, pırasa, bezelye, kuşkonmaz, kayısıda bulunur.
Betakaroten: Son 10 yıl içinde yapılan araştırmalardan sağlanan veriler karotenoidlerin antimutojenik, immün sistemi güçlendirici ve koruyucu ilaç etkinliğine sahip olduğunu söylemektedir. Yeşil yapraklı sebzeler, kırmızı, turuncu, koyu sarı renkli sebzeler önemli kaynaklarıdır.
C vitamini: Antiviral ve antibakteriyal etkisinin yanı sıra bağışıklığı artırır ve güçlendirir. Turunçgiller, yeşil biber, maydanoz, kiraz, kavun, brokoli, papaya, kivi, karnabahar, kara lahanada bulunur.
Bağışıklık sisteminin güçlenmesinde, doğal destekçi besinlerden faydalanmak gereklidir. Beslenmenize ek olarak günlük düzenli içeceğiniz bağışıklık güçlendirici içecekler de bağışıklık sisteminizi güçlendirmede yardımcı olabilir.
Bağışıklık sisteminizi güçlendirecek bir içecek tarifi
- 1 adet orta boy havuç,
- 1 adet orta boy elma,
- 1 adet orta boy portakal (kabuğu soyulmuş)
- 1 adet büyük boy pancar (yapraklı),
- 1 küçük parça taze zencefil,
- 3 dal kale
- Tüm meyve ve sebzeleri arındırarak yıkayıp slow juicer makinesinde içecek haline getirin. Günlük taze olarak hazırlanıp tüketilmesi önemlidir. Bu tarz içecekler günlük düzenli ve taze tüketildiği takdirde maksimum fayda sağlayacaktır.
İlginizi çekebilir: Glutensiz beslenmeye geçerken nelere dikkat etmek gerekir?