Beklenmedik kilo kaybı pek çok farklı rahatsızlıktan kaynaklanabildiği için 6-12 ay içerisinde ciddi bir beklenmedik kayıp yaşarsanız doktorunuza danışmanız iyi olacaktır. Bu ciddi miktarın temel olarak beden ağırlığının %5’i olduğu belirtiliyor.
Önemli not: Bu yazıda yer verilen tüm bilgi ve öneriler bilimsel destekli makaleler baz alınarak, genel bilgilendirme amaçlı hazırlanmış olup herhangi bir uzman tavsiyesi içermemektedir. Sayfa içeriğinde tedavi edici sağlık hizmetine yönelik bilgiler içeren öğelere yer verilmemiştir. Tanı ve tedavi için mutlaka hekiminize başvurun.
Açıklanamayan kilo kaybının sebebi ne olabilir?
Tüm kilo kayıpları ciddi bir probleme işaret etmezler ve yaşam tarzınızdaki bir değişim yahut stresli bir olay sonucunda ortaya çıkabilir. Ancak istemsiz ve açıklanamayan ciddi bir kilo kaybı başka bir sağlık probleminin işareti olabilir.
İnflamatuvar bağırsak hastalığı
İnflamatuvar bağırsak hastalığındaki kronik inflamasyon, açıklanamayan kilo kaybına sebep olabilir ve bunun sebebi şu olabilir:
- Eksik emilim
- Ağrı ve rahatsızlıktan dolayı azalan iştah
- Belirtileri önlemek için kısıtlı yeme davranışı
- Komplikasyonlardan dolayı oluşan ağrılar
Bu rahatsızlık bedeni devamlı olarak enerji kullanmaya iten katabolik bir moda da sokar.
Diğer sindirim bozuklukları
Çölyak hastalığı otoimmün bir hastalıktır ve gluten tüketimi durumunda bağışıklık sisteminin beden hücrelerine saldırmasına yol açar ve bu da kilo kaybı ve beslenme eksikliklerine sebep olur.
Huzursuz bağırsak sendromuna veya ince bağırsak aşırı bakteri gelişimine sahip olan insanlarda iştah azalabilir ve bu da kilo kaybına sebep olabilir.
Ruh sağlığı problemleri
Depresyon ve anksiyete gibi ruh sağlığı problemleri beynin iştahı kontrol eden kısımlarını etkileyebilir. Bu da iştahta azalmaya ve sonucunda istemsiz kilo kaybına yol açar.
Bazı insanlarda depresyon ve anksiyete iştahı arttırabilir. Belirtiler kişiden kişiye değişim gösterir.
Kanser
Kanser anormal hücrelerin hızlıca bölünme ve yayılmalarına sebep olur. Kanser inflamasyonu ve kasların yıkımını arttrır ve iştahı yönetem hormonları etkileyebilir.
Büyüme hızı dinlenme durumunda enerji harcamasını da arttırır. Kısa sürede ciddi bir kilo verme çeşitli kanser türlerinin erken dönem uyarı işareti olabilir.
Hipertiroidi
Aşırı aktif tiroid, bedendeki tiroid bezinin çok fazla tiroid hormonu üretmesi sonucunda ortaya çıkar. Bu hormon bedendeki pek çok işlevi kontrol eder ve buna metabolizma da dahildir. Eğer tiroidiniz çok aktifse, hızlıca kalori yakarsınız ve bu sırada iştahınız da yüksek olabilir.
Romatoid Artrit
Romatoid artrit, bağışıklık sisteminin eklem dokularına saldırmasına sebep olur. Bu da metabolizmayı hızlandıran inflamasyona sebep olur ve kilo vermenize yol açar.
Kas Atrofisi
Kas atrofisi, kas kütlesindeki kayıptan dolayı beklenmedik kilo kayıplarına yol açar ve özellikle kaslarınızı bir süre kullanmazsanız ortaya çıkar. Özellikle spor yapmayan, masabaşı çalışan ve hareket edemeyen insanlarda görülür.
Tip-1 diyabet
Tip-1 diyabet, bağışıklık sistemi hücrelerinin insülin üreten pankreasa saldırdıkları bir bağışıklık sistemi hastalığıdır. İnsülin olmadığında beden glukozu enerji için kullanamaz. Bu da yüksek kan şekerine sebep olduğu gibi bedenin enerji için yağ ve kas yakmasına sebep olur.
KOAH
Bu ilerleyen akciğer hastalığına emfisema ve kronik bronşit de dahildir. İlerleyen aşamalarda nefes almanın zorlaşmasından dolayı fazla kalori yakarsınız ve bu da kilo vermeye sebep olur.
Endokarditis
Kalbin iç dokusundaki bakteri enfeksiyonundan kaynaklanan inflamasyondur. Bu rahatsızlığa sahip pek çok kişide ateş ve iştahta azalma görülür. Artan beden sıcaklığı metabolizmayı hızlandırır ve yağ yakımı sağlar, bu da kilo vermeye sebep olur.
Verem
Bu bulaşıcı bakteri enfeksiyonu akciğerleri etkiler. Verem geçiren pek çok insan kilo ve iştah kaybı yaşar ancak bunun sebepleri henüz tam olarak bilinmiyor.
Addison Hastalığı
Addison hastalığı nadir olsa da bağışıklık sisteminin adrenal bezlere saldırmasına sebep olur ve bunun sonucunda yeterince kortizol ve altosteron üretemezsiniz. Kortizol metabolizma ve iştah gibi pek çok işlevi etkiler. Düşük olması iştahı azaltır.
HIV
HIV T hücresi adı verilen bağışıklık sistemi hücrelerine saldırır ve bu nedenle bedenin enfeksiyonlardan kurtulmasını zorlaştırır. HIV 3. aşamaya geldiği zaman kilo kaybına, beslenme eksikliklerine ve açlıkta azalmaya yol açar. Bunun sebebi bağışıklık sisteminin hastalığı kontrol edememesidir.
Konjestif Kalp Yetersizliği
Bu rahatsızlık kalbin yeterince kan pompalayamaması, kanı yeterince güçle pompalayamaması veya her ikisinin birden olması ile kendini gösterir. Sindirim sistemine daha az kan gitmesi bulantıya ve çabuk doymaya sebep olabilir. Ayrıca yerken nefes almak zorlaşabilir ve kalp dokusundaki inflamasyon metabolizmayı hızlandırıp daha fazla kalori yakmaya sebep olabilir.
Açıklanamayan kilo kaybının diğer risk faktörleri
Açıklanamayan kilo kaybının ihtimalini arttıran bazı diğer faktörler şöyle:
- Yaşlı olmak: 65 yaş üzeri bireylerin %15-20’sinin açıklanamayan kilo kaybı yaşadıkları belirtiliyor. Sigara içmek ve beden yağlanmasının az olması bu ihtimali arttırıyor.
- Fakirlik yaşayanlar: Fakirliğin özellikle çocuklarda büyüme problemleri yarattığı, bu çocukların yaşıtlarından daha hafif ve kısa oldukları belirtiliyor.
- Emme problemleri olan yenidoğan ve bebekler: Emme konusunda sorun yaşayan bebeklerde gerekli kilo alımını sağlamak zor olabiliyor. Bu nedenle böylesi bir durumda doktorla görüşmek gerekiyor.
Doktorlar açıklanamayan kilo kaybının nasıl teşhis ediyorlar?
Teşhis süreci genel bir değerlendirme ile başlar ve doktorunuz başka belirtilerinizi, tıbbi geçmişinizi sorar.
Yaşadığınız size özel belirtiler, doktorun bazı testler yapmasını sağlayabilir. Eğer sebebi belli değilse genel bir test yapılarak bazı rahatsızlıkların elenmesi sağlanır.
Bu testlerin bazıları şöyle:
- Muayenehanede fizik muayene
- Kan testleri
- İdrar analizi
- Kan şekeri ölçümü
- Kanda hastalık ölçümleri
- Tarama testleri
- Depresyon taramaları
Doktorlar açıklanamayan kilo kaybını nasıl tedavi ediyorlar?
Tedavi seçeneği altta yatan sebebe bağlı olacaktır. Araştırmalara göre açıklanamayan kilo kaybına sahip olan insanların çeyreği kadarında muayene sonucunda herhangi bir teşhis koymak mümkün olmuyor.
Kilo kaybının besin yetersizliği şüphesini doğurduğu vakalarda tam sebep bulunamasa bile doktorunuz beslenmenizi değiştirmenizi ve takviye almanızı önerebilir. Sonuç olarak kilo hep sabit olmaz ve özellikle beslenme ve fiziksel hareketlilikteki değişimlerden dolayı farklılık gösterebilir.
Ancak alışkanlıklarınız değişmediği halde kilo veriyorsanız doktorunuzla konuşmanız doğru olacaktır. Özellikle beden ağırlığının %5’inden daha fazlasını kaybetmek ve başka belirtilere sahip olmak kesinlikle doktor ziyareti gerektirir.
Önemli not: Bu yazıda yer verilen tüm bilgi ve öneriler bilimsel destekli makaleler baz alınarak, genel bilgilendirme amaçlı hazırlanmış olup herhangi bir uzman tavsiyesi içermemektedir. Sayfa içeriğinde tedavi edici sağlık hizmetine yönelik bilgiler içeren öğelere yer verilmemiştir. Tanı ve tedavi için mutlaka hekiminize başvurun.
Kaynak: healthline
İlginizi çekebilir: Dr. Mark Hyman’a göre vücudun kilo vermeye direnmesinin 3 nedeniDr. Mark Hyman’