Bazen beden susar, hücreler konuşur. Ve o sessizlikte, yaşlanma dediğimiz şey sadece kırışıklıklar ya da yavaşlayan adımlar değildir; o, hücrelerin fısıltısıyla başlayan bir iç geri sayımdır.
Tıpta uzun yıllar boyunca yaşlanma, doğal bir süreç olarak kabul edildi. Doğmak kadar olağan, ölmek kadar kaçınılmaz. Ama artık biliyoruz ki bu kaçınılmazlık, kodlanmış bir yazgı değil. Bilimin ışığı altında yaşlanma, önlenebilir, yavaşlatılabilir ve hatta bir hastalık gibi ele alınabilir hale geldi.
Stanford Üniversitesi’nin önderliğinde yapılan son çalışmalar, her bir organın kendine özgü bir “yaşlanma ritmi” olduğunu gösterdi. En dikkat çekici olanıysa beyin yaşının, ölüm riskini yüzde 182 oranında artırabileceğiydi. Bu sadece bir veri değil; yaşlanmanın kader değil, yön verilebilir bir süreç olduğunu haykıran bilimsel bir kanıt.
Yaşlanma, kronolojik bir sayı değil.
Üç ayrı zaman vardır insan bedeninde:
- Kronolojik yaş : Doğum tarihinizden bu yana geçen süre,
- Biyolojik yaş : Hücrelerinizin gerçek durumu,
- Metabolik yaş: Bedeninizin enerji üretme ve yenilenme kapasitesi.
Ve bazen, 52 yaşındaki bir kadının biyolojik yaşı 39’a düşebilir. Çünkü o kadın, genetik kaderini değil, epigenetik seçimlerini yaşamaya karar vermiştir. Tabağındaki besini, gecedeki uykuyu, gündüzdeki hareketi birer şifa mührü gibi taşımıştır hayatına.
Peki, yaşlanma hastalık mıdır?
Eğer hastalık, önlenebilen, geri döndürülebilen ve tedavi edilebilen bir durumsa, yaşlanma artık sadece bir zaman çizgisi değil, bir biyolojik olaydır. Ve evet, bu haliyle hastalık olarak sınıflandırılabilir.
Ama bence yaşlanma, aynı zamanda bir öğretmendir. Her kırışık, bir hatıranın izi; her yavaşlayan refleks, içe dönmeye çağrıdır. Yaşlanmayı hastalık gibi görmek, onunla savaşmak için değil, onu anlamak ve yönetmek için önemlidir.
Bugün bilim; metformin, rapamisin, NAD+ destekleri ve senolitik moleküllerle yaşlanmanın biyolojik köklerine inmeye başladı. Genetik testlerle bedenin hangi ritminde tıkandığını anlayabiliyor, kişiselleştirilmiş uzun yaşam haritaları çıkarabiliyoruz.
Benim için yaşlanma, hem bilimsel bir keşif yolculuğu hem de ruhun zarif dönüşümüdür.
Ve evet; yaşlanma bir hastalıksa, bu hastalık sevgiyle, bilgiyle, ritüelle iyileştirilebilir.