Hiç fark ettiniz mi? Bir karar anında tartıştığımız şey genellikle kararın kendisi değil, onun temelindeki görünmez kabullerdir. Peki ya düşüncelerimizin ve kararlarımızın çoğu, hiç sorgulamadığımız varsayımların birer eseri ise?
Varsayım avı, zihnimizin arka planında sessizce çalışan bu gizli kabulleri yakalayıp sorgulama sanatıdır. Günlük kararlarımızı, tepkilerimizi ve hatta duygularımızı bu görünmez inançlar şekillendirir.
Örneğin, “Bu toplantı bir saat sürmeli” düşüncesinin ardındaki gizli varsayım şudur: “Bir saatten kısa bir toplantıda verimli bir tartışma yapılamaz.”
Bu yöntem, işte bu gibi zihinsel kalıpları fark etmek ve onların gerçekten ne kadar doğru olduğunu test etmek üzerine kuruludur.
İş ve yaşamdan pratik örnekler
- İş hayatında:
Düşünce: “Müşteri bu ürünü kesin pahalı bulur.”
Gizli varsayım: “İnsanlar için fiyat, daima değerden daha önemlidir.”
Gerçeklik: Oysa çoğu zaman müşteri, kalite ve çözüm için daha fazlasını ödemeye hazırdır.
- Kişisel yaşamda:
Düşünce: “Sabah erken kalkmazsam günüm verimli geçmez.”
Gizli varsayım: “Verimlilik sadece sabah saatlerine özgüdür.”
Gerçeklik: Oysa birçok insan yaratıcılığının ve verimliliğinin zirvesine gece saatlerinde ulaşır.
- Sosyal ilişkilerde:
Düşünce: “O ilk mesajı atmazsa ben de yazmam.”
Gizli varsayım: “İletişimi başlatma sorumluluğu daima karşı taraftadır.”
Gerçeklik: Bu varsayım, sizi değerli bir dostluktan veya fırsattan alıkoyabilir.
Varsayımlarınızı nasıl avlarsınız? 5 adımlık strateji
Sorunu tanımlayın: Üzerinde düşündüğünüz konuyu veya kararı net bir şekilde yazın. “Yardım için ‘Problemi tanımlama ve çözüm üretme yöntemleri’ isimli yazıya da bakabilirsiniz…“
Cümleyi tamamlayın: “Bunu böyle yapmalıyım, çünkü…”; diyerek düşüncenizin arkasındaki nedeni ortaya çıkarın.
Kök inancı bulun: Kendinize sorun: “Bu nedeni hangi temel inanç veya kabul yönlendiriyor?”
Meydan okuyun: Bu varsayım gerçekten mutlak bir doğru mu, yoksa sadece bir alışkanlık mı? Aksi mümkün mü?
Alternatifler yaratın: Varsayımı yıktığınızda veya değiştirdiğinizde önünüze hangi yeni seçenekler çıkıyor?
Bizi en çok yanıltan şey yanlış cevaplar değil, hiç sorgulanmamış varsayımlar olabilir.
İlginizi çekebilir: Delphi tekniği: Gürültüyü azaltıp bilgeliği ortaya çıkarın