Safra kesesi diyeti nasıl olmalı? Kaçınılması gerekenler ve beslenme önerileri

Çoğu insan safra kesesi sağlığını düşünmese de safra kesesi diyeti merak edilen konular arasında yer alıyor. Şekil itibariyle armuta benzeyen bu organ, vücudun yağları sindirmesine yardımcı olan safra sıvısını toplamak ve depolamak gibi önemli bir göreve sahip. Ancak kalp, karaciğer ve böbreklerin aksine safra kesesi vücudu sağlıklı ve işlevsel tutmak için gerekli değil. Olması gerektiği gibi çalışmadığında veya safra taşı oluştuğunda bile çoğu insan bir sorun olduğunu fark etmeyebilir. Yine de insanların küçük bir yüzdesinde safra taşı karın ağrısı, şişkinlik, mide bulantısı ve kusma gibi semptomlara neden olabilir. Bu semptomlar sık tekrarlıyor ve rahatsızlık veriyorsa yaygın tedavi safra kesesinin alınmasıyla gerçekleşen safra kesesi ameliyatıdır.

Uzmanlar safra taşı olan insanların çoğunda hayat boyu semptom görülmediğini, semptomlar başladığında ise safra kesesinin alınması gerektiğini söylüyor. Safra kesesi diyeti, doğrudan safra taşını iyileştiremese de ne yediğinizi izlemeniz ve sağlıklı bir beslenme programı benimsemeniz, taş oluşumunun ve olası semptomların önlenmesine yardımcı olabilir. Safra kesesine dokunan yiyecekler, safra kesesinde taş olanlar ne yapmalı, safra kesesi koruma diyeti, safra kesesi diyet yemekleri gibi merak ettiğiniz tüm konuları yazımızda bulabilirsiniz.

Safra kesesi diyeti: Yiyecekler safra kesesini nasıl etkiler?

Safra kesesi karaciğerin altında bulunan küçük bir organdır. Karaciğer tarafından üretilen safra sıvısını depolar ve yiyecekleri sindirmeye yardımcı olmak için safrayı ince bağırsağa bırakır. Son derece hassas bir organdır, bu yüzden sağlıklı bir diyet benimsemek onu mükemmel bir sağlıkta tutmaya yardımcı olur. Bazı besinler, safra kesesi sağlığını destekleyebilir, bazıları ise iltihaplanma veya safra taşı gibi sorunların olasılığını artırır. Yani aslında safra kesesine dokunan yiyecekler de vardır, safra kesesi koruma diyeti de. Eğer safra keseniz sağlıklı değilse, çıkarılması gerekebilir. Bu nedenle safra kesesi için sağlıklı bir diyet benimsemek önemlidir.

Safra kesesine dokunan yiyecekler

Soğan safra kesesine dokunur mu? Balık safra kesesine dokunur mu? Sağlıklı bir safra kesesi diyeti için aşağıdaki yiyeceklerden kaçının:

  • Sebze yağları
  • Fıstık yağı
  • Rafine beyaz yiyecekler (ekmek, makarna vb.)
  • Yağ oranı yüksek gıdalar
  • İşlenmiş gıdalar

Tüm bunlar safra kesesine dokunan yiyeceklere örnek gösterilebilir. Safra kesenizi korumaya yardımcı olması için bazı yiyeceklerden kaçınmalısınız. Bu konuda en sorunlu gıdalar aşırı yağlı ve işlenmiş gıdalardır. Bitkisel yağlar ve fıstık yağı gibi yağlı veya kızartılmış yiyeceklerin parçalanması daha zordur, bu yüzden safra kesesi sorunlarına neden olabilir. İşlenmiş, kötü koşullarda pişirilmiş ürünlerde olduğu gibi trans yağ içeren yiyecekler de safra kesesi sağlığına zararlıdır. Ayrıca alkol ve tütünden de uzak durmalısınız.

Safra kesesi koruma diyeti: Safra kesesine iyi gelen yiyecekler

Sağlıklı bir safra kesesi için beslenme programınıza ekleyebileceğiniz besinler vardır. Safra kesesi diyet yemekleri ve safra kesesine iyi gelen çorbalar hazırlamak için bu sağlıklı besinlerden yararlanabilirsiniz:

  • Dolmalık biber
  • Turunçgiller
  • Koyu, yapraklı yeşil sebzeler
  • Domates
  • Süt
  • Sardalya
  • Balık ve kabuklu deniz ürünleri
  • Az yağlı süt
  • Fasulyeler
  • Fındık
  • Mercimek
  • Soya peyniri

Meyve ve sebzeler bakımından çeşitli; sağlıklı, dengeli bir diyet benimsemek safra kesenizin sağlığını iyileştirmenin ve korumanın en iyi yolu. Çünkü meyve ve sebzeler, sağlıklı bir safra kesesi için gerekli olan besin ve liflerle doludur. Yukarıdaki besinlerden bazıları, safra keseniz için de iyi olan C vitamini, kalsiyum veya B vitaminleri bakımından zengindir.

Daha fazla bitki bazlı protein tüketmenin de safra kesesi hastalıklarını önlemeye yardımcı olabileceği düşünülüyor. Fasulye, fındık, mercimek, tofu gibi yiyecekler (soya alerjiniz olmadığı sürece) kırmızı et yerine mükemmel protein seçenekleridir.

Safra kesesi sorunlarının nedenleri

Safra kesesi sağlığı bozulduğunda iki tür sorun ortaya çıkabilir. Bunlardan ilki safra kesesi iltihabı, diğeri ise safra kesesi taşıdır. Safra taşı olan bazı kişilerde herhangi bir semptom görülmez. Safra kesenizde sorun olduğunu gösteren belirtiler ise şu şekildedir:

  • Özellikle yemeklerden sonra ve yağlı yiyecekler yedikten sonra karnın sağ üst tarafında ağrı
  • İştah kaybı
  • Mide bulantısı ve kusma
  • Sarılık (safra kesesi kanalları tıkalıysa)
  • Düşük dereceli ateş
  • Çay renginde idrar

Safra taşı, zaman zaman ağrılı olabilir. Eğer yeterince büyükse safra kesesinden çıkan kanalı da tıkayabilirler. Fark edilmezse bu, yaşamı tehdit edici bir hal bile alabilir. Böyle durumlarda genellikle safra kesesinin alınması gereklidir.

Safra kesesi taşı görülme riski erkeklere kıyasla kadınlarda daha fazladır. Özellikle hamile, doğum kontrol hapı kullanan ve hormon tedavisi gören kadınlar, risk grubundadır. Diğer risk faktörleri ise şu şekilde sıralanabilir:

  • Aile öyküsünde safra kesesi sorunları öyküsü olması
  • Aşırı kilo
  • Ani kilo kaybı ve kilo alımı
  • Koroner arter hastalığı
  • Şeker hastalığı
  • Rafine karbonhidratlar ve kalori açısından yüksek, lif açısından düşük diyetler
  • Çölyak hastalığı gibi mevcut gıda alerjilerini görmezden gelmek
  • Laktoz intoleransı

Safra kesesi taşı belirtileri nelerdir?

Safra kesesi taşı oluştuğunda, daha önce de belirttiğimiz gibi hiçbir belirti yaşamayabilirsiniz. Ancak bir kanala takılır ve tıkanmaya neden olursa, şu belirtiler ortaya çıkar:

  • Karnınızın sağ üst kısmında ani ve hızla yoğunlaşan ağrı
  • Karnınızın ortasında, göğüs kemiğinizin hemen altında ani ve hızla yoğunlaşan ağrı
  • Arka omuzların arasında sırt ağrısı
  • Sağ omuzda ağrı
  • Mide bulantısı ya da kusma

Safra taşı ağrısı ayrıca birkaç dakika ile birkaç saat arasında sürebilir.

Safra kesesinde taş olanlar ne yapmalı?

Sağlıklı bir safra kesesi için safra kesesine iyi gelen yiyecekler tüketebilirsiniz. Peki safra kesesi diyeti nasıl olmalı? Öncelikle safra kesesine dokunan yiyeceklerden uzak durun. Doktor kontrolünde bir safra kesesi koruma diyeti benimseyin ve düzenli doktor kontrollerini ihmal etmeyin. Bununla birlikte şu ipuçlarından da yararlanabilirsiniz:

  • Doktorunuzun uzak durmanızı söylediği besinleri tüketmekten kaçının. Aşırı yağlı yiyecekler, bunlardan biri.
  • Sakatatlar, yağlı etler, sebze kızartmaları, şarküteri ürünleri de uzak durulması gereken yiyeceklerden.
  • Bitkisel yağlar safra kesesini zorlayabilir. Bu yüzden zeytinyağı tüketimini bile sınırlı tutun.
  • Gazlı içecekler de kasılmalara sebep olabilir.
  • Çiğ sebzeler gaz oluşumuna sebep olabileceği pişirerek tüketin.
  • Süt ve süt ürünleri gaz yapabileceği için doktorunuz aksini önermediği sürece uzak durmaya çalışın.
  • Gaz yapan yiyecekleri sınırlı ve kontrollü bir şekilde tüketin.

Safra kesesi taşı tedavisi

Safra kesesi taşı konusunda en yaygın tedavi safra kesesi ameliyatıdır. Ameliyat konusunda farklı iki seçenek vardır. Eskiden açık yapılan ameliyatlar, günümüzde çoğunlukla laparoskopik yani kapalı yöntemle yapılmaktadır. Bu ameliyat karna açılan 3-4 adet 1 cm’lik delikten yerleştirilen aletlerle safra kesesinin alınması şeklinde yapılır. Ameliyat 1 saatten daha kısa sürer.

Safra kesesi ameliyatı sonrası hastalar kolaylıkla normal yaşamlarına dönebilmekte ve yemek yiyebilmektedir. Hastalar genellikle ameliyatın ertesi veya sonraki gününde taburcu edilir. Peki ameliyattan sonra safra kesesi diyeti nasıl olmalı?

Safra kesenizin alınması gerekiyorsa, ameliyattan sonraki haftalarda muhtemelen ishal yaşarsınız. Bunun nedeni safranın bağırsaklarınıza daha fazla salınmasıdır. Doktorunuz bu süreçteki beslenmenizle ilgili size doğru önerileri verecektir. Siz de olası yan etkileri azaltmak için safra kesesi ameliyatından sonra şu gıdalardan kaçınabilirsiniz:

  • 3 gramdan fazla yağ içeren yiyecekler
  • Yağlı, kızarmış veya işlenmiş gıdalar
  • Kremalar, soslar veya et suyu
  • Tam yağlı süt

Bunlar yerine yağ oranı düşük, yüksek lifli yiyecekler yiyin. Ayrıca daha az ve sık öğünler tüketmeye özen gösterin.

İlginizi çekebilir: Yulafın faydaları nelerdir, nasıl tüketilir? Yulaf ile nasıl kilo verilir?

Uplifers
Kaliteli ve mutlu yaşam koçunuz!