Son derece yerinde bir ihtiyaç olan onaylanma ihtiyacımız, ilişkilerimizde önemli bir rol oynar. Hayatın her alanında olduğu gibi onaylanma ihtiyacımızda da işin sırrı dengededir. Eğer onaylanma ihtiyacınız çok fazlaysa, bu durum sizi yapmanızı istediğiniz işleri yapmaktan alıkoyuyor olabilir.
Jones (1969) onaylanma isteğini şöyle tanımlar: “Kişinin içinde bulunduğu toplumda önemli bulduğu hemen her kişi tarafından sevilmeyi ve onaylanmayı şiddetli bir ihtiyaç olarak düşünmesidir. Bu inancın esası sevgi ve onaylanmanın istenilen bir durum olmaktan ziyade ihtiyaç olarak belirmesidir” (Jones, 1969; Akt: Yurtal Dinç, s, 52-53). Onaylanma ihtiyacımızın derecesi çocukluğumuzun yanı sıra yaşadığımız coğrafya ile de ilgilidir. Özellikle bizimki gibi “Elalem ne der?” tarzında lafların sıkça kullanıldığı toplumlarda kişilerin onay ihtiyacı yüksektir. Türkiye, toplulukçu kültürün yaygın olarak görüldüğü bir toplumdur. “Toplulukçu kültürlerden gelen bireyler, bireyci kültürün temsilcisi sayılan Amerikalılarla karşılaştırıldığında daha yüksek sosyal onay ihtiyacı göstermişlerdir” (Mirowsky ve Ross, 1984).
Onaylanma ihtiyacınızın fazla olduğunu düşünüyor ve bu yüzden kendinizi mutsuz hissetmeye başladıysanız bu durumu objektif bir şekilde analiz edin. Başkalarının onayına neden bu kadar ihtiyaç duyuyorsunuz? Sizin için birinin sizi onaylaması ne anlam ifade ediyor? Değer verdiğiniz biri sizi onaylamadığında ne hissediyorsunuz? Arkadaşlarınızdan veya çevrenizdeki insanlardan onay almak adına kendinizi yadsıyan cümleler mi kuruyorsunuz? Sırf sizi sevsinler diye özünüzü açığa çıkarmadan mı yaşıyorsunuz? Ya da sırf karşınızdakiler mutlu olsunlar diye kendinizi olduğunuzdan daha az zeki, daha az başarılı ya da daha az güzel mi göstermeye çalışıyorsunuz? Daha ne kadar kendinizi bu şekilde feda ederek yaşamınızı sürdürmeye niyetiniz var? Sizce, siz sadece kendiniz olarak yaşamayı hak etmiyor musunuz?
Eğer çocuklukta ailenizden yeterince onay almamışsanız, bu sizin bir yetişkin olarak dış dünyadan gelen onay hissine bağımlı hale gelmenize yol açmış olabilir. Dış dünyadan gelecek olan onaya bağımlı olan kişinin bir psikologla bu konular üzerinde çalışmaya başlaması, kişinin kendine olan güveninin artmasına yardımcı olabilir. Unutmamak gerekir ki biz artık onaylanma ihtiyacı yüksek olan çocuklar değil, hayatını 7/24 başkalarının onayına ihtiyaç duymadan da sürdürebilme kapasitesine sahip yetişkinleriz. Bir insan olarak değerimiz başkalarının bizi onaylayıp onaylamamasına bağlı değil. Bugün bizi öven, yarın hakkımızda negatif bir eleştiride bulunabilir. Kendimizle ilgili düşüncelerimiz, başkalarının bizim hakkımızdaki düşüncelerine göre değişiyorsa işimiz zor demektir. Kendimize her koşulda öz şefkat göstererek onay bağımlılığının bizi ele geçirmesini engelleyebiliriz.
Onay alma ihtiyacınızın sizi ele geçirmediği günler diliyorum. Bu arada 2022 yılını “Öz Sevgi Yılı” ilan ettim. Her hafta @ranakutvan kullanıcı isimli Instagram hesabımdan bu konuyla ilgili psikoloji ödevleri paylaşacağım. Hadi, hep beraber kendimizi sevmeye ve dünyayı güzelleştirmeye… Zoom üzerinden birebir görüşmeler şeklinde ilerleyen üç haftalık “Öz Sevgi” eğitimimle ilgileniyorsanız da bilgi için rsolaker@gmail.com adresine yazabilirsiniz.
Bu yazının tüm hakları Rana Kutvan’a ve Uplifers’a aittir. İzinsiz ve uygun şekilde referans verilmeksizin kopyalanması, çoğaltılması ve başka mecralarda paylaşılması kesinlikle yasaktır.
Kaynaklar:
Jones, R. G. (1969). A factored measure of Ellis’ irrational belief system with personality and maladjustment correlates. Dissertations Abstracts International, 29(11B), 4379–4380 (University Microfilms No. 69-6443).
Mirowsky, J., & Ross, C. E. (1984). Mexican culture and its emotional contradictions. Journal of Health and Social Behavior, 25(1), 2-13.
Yurtal Dinç, F. (1999). Üniversite öğrencilerinin akılcı olmayan inançlarının bazı değişkenlere göre incelenmesi. (Doktora Tezi). Gazi Üniversitesi, Ankara.
İlginizi çekebilir: Yargılayıcı iç sesinizi dönüştürün: İçinizdeki düşmanla dost olma zamanı