Yaş almak denilince birçok kişinin içini korku ve endişe kaplaması çok normal. Ancak son dönemde ortaya atılan “joyspan” kavramı, bu korkuyu neşeye çevirmeye odaklanıyor ve yaşlanmanın da keyifli olabileceğini öne sürüyor. Yaşlandıkça artan şeyin sadece sayılar değil; ruh dayanıklılığı, keşif isteği ve kişisel gelişim olduğu fikrinden yola çıkarak endişe kaplı bakış açılarına karşı çıkıyor. Bu yaklaşıma göre hayat neşesini kaybetmeden, hatta ona daha fazla değer ve ilham katarak iyi yaşlanmak mümkün. Peki joyspan ile neşe ömrünü ve iyi olma halini nasıl uzatabiliriz?

Neşeli ömür neden iyi yaşlanmanın sırrı olarak görülüyor?

Joyspan; İngilizce “joy” (neşe) ve “span” (ömür) kelimelerinin birleşiminden oluşan bir kavram. Geriatri Uzmanı Dr. Kerry Burnight’ın ortaya attığı bu terim, hayatın ileri evrelerinde de yaşama karşı heyecan ve mutluluk duyma fikrini benimsiyor. Yaşam süreninin ve sağlıklı yılların, sayıların ötesine geçerek deneyimle sabit olduğunu vurguluyor. Bu yaklaşıma göre ömür boyu deneyimlenen tatmin ve edinilen yaşam kalitesi, iyi yaşlanma halini destekliyor. Birçok kişinin, yaşlanmayı hayattan alınan keyfin sonu olarak görmesinin aksine, yaşamda hala sevinilecek ve mutlu olacak yeni deneyimler olduğunu savunuyor. Özetle; joyspan yaklaşımı ile sadece uzun yaşamak ve sağlıklı olmak değil, tüm zorluklara rağmen hayatı sevmek ve ondan keyif almak mümkün gibi görünüyor.

Özellikle yaşamın ileri evrelerindeki insanlara yardımcı olan joyspan, süreç içinde artan sağlık problemleri ve yeni mücadeleler karşısında iyilik halini korumaya yardımcı oluyor. Yaşlılığın getirdiği yeni normallere adapte olan bu kişiler, yüksek zihinsel ve ruhsal dayanıklılıkları ile öne çıkıyor. Bu doğrultuda, uzun ve sağlıklı ömürlülük ile ilişkili olan “longevity” kavramının üstüne ekliyor. Öznel refahın altını çizdiğinden, bireyi, ileri yaşlarda dahi mutlu ve tamamlanmış hissetmeye teşvik ediyor. Toplumsal yaşlılık rollerinden uzaklaşarak yaşamdan hala doyum alınabileceğini gösteriyor. Aktif olarak geliştirilebilen yetilerden olan joyspan, pozitif psikoloji üzerinden ilerleyerek yıllara yaşanmışlık katmaya yarıyor.

Neşeli ömür ile iyi yaşlanma halini artırma yolları

Joyspan, bakış açısındaki birkaç değişiklikle desteklenebilecek kadar basit ve etkili bir felsefe. Bireyin yaş alırken karşılaştığı zorluklara adaptasyon yeteneğini pekiştiren bu yaklaşımı, her gün uygulayacağınız ufak adımlarla geliştirebilirsiniz. Aktif olarak pozitif düşünerek hem ruh halinizi yükseltebilir hem de fiziksel olarak kendinizi daha özgür ve bağımsız hissedebilirsiniz. Neşe ömrünü uzatmak için odaklanabileceğiniz 4 temel davranış biçimi var:

1. Büyümeyi sürdürmek

Yaş aldıkça birçok kişiyi, kendini bırakma ve yaşlılığa teslim olma hali alıyor. Joyspan ise bu duyguya karşı çıkarak hayattaki merak duygusunu korumaya odaklanıyor. Merak hissinin, yaştan bağımsız olarak sürmesi, kişiyi sürekli gelişime ve keşfettiği yeni şeylerden mutlu olmaya davet ediyor. Yeni deneyimler ve öğretilerle büyüyen iç huzur, ruh sağlığını iyileştirmenin yanı sıra zihinsel fonksiyonların korunmasına da yardımcı oluyor. Beyin fonksiyonlarının aktif olarak araştırma, öğrenme ve keşfetme amacıyla kullanması ileri yaşlarda da olumlu hislerin canlı kalmasını sağlıyor. Bir kursa yazılmak, yeni bir dil öğrenmek veya okula geri dönmek merak duygusunu sürdürmek için yapılabilecek etkili eylemler arasında.

2. Adapte olmak

İleri yaşların getirdiği mücadelelerin başında, yavaşlayan vücut fonksiyonlarına bağlı ortaya çıkan fiziksel sorunlar ve sosyal değişiklikler geliyor. Yaşamın önceki evrelerine göre daha yavaş hareket edilen bu dönemde, insanlar genellikle içe dönerek bunalıma girme eğiliminde oluyor. Joyspan ise bu zorluklarla mücadele etmek için adaptasyon yeteneğinin korunması gerektiğini öne sürüyor. Zihinsel olarak değişen şartlara uyum sağlayabilecek kapasitede olmak, değişimi kucaklamaya yardımcı olarak yaşla birlikte gelen ruhsal sorunların önüne geçiyor. Değişen normallere alışan bireyler, fiziksel duruma en uygun ve yeni yaratıcı yollar bularak hayattan hala keyif alabiliyor. Örneğin; artık araba kullanamamak, eskisi gibi spor yapamamak gibi sorunlara odaklanmak yerine, bunları normal karşılayıp yaş ilerlemesinin getirdiği güzelliklere bakmayı öneriyor.

3. Vermek

Yaşlılık, toplumda genellikle yardıma muhtaç olmakla eşdeğer tutuluyor. Joyspan ise “Bana kim yardım edecek” sorusunu, “Ben kime yardım edebilirim” düşünce yapısına dönüştürüyor. Yaşla birlikte artan bilgi birikiminin ve deneyimin, başkalarına yardım etmek için kullanılabileceğini gösteriyor. Eldeki bilgiyi paylaşarak başkalarına mentor olmak, hem kişisel tatmin duygusunu artırıyor hem de yaşam deneyimlerinden memnun olmayı sağlıyor. Kimi zaman şefkat, kimi zaman ilgi, kimi zaman ise dikkat vermekle birinin hayatına dokunmayı teşvik ediyor.

4. Bağlanmak

Yaşlılığın getirdiği eve kapanma, daha az insanla konuşma ve yeni bağlara kapalı olma durumları da joyspan felsefesi ile dönüşüme uğruyor. Çünkü anlamlı sosyal bağlar kurmak ve yenilerine açık olmak, kişiye her yaşta iyi geliyor. Zihinsel kapasiteyi genişleten ve ruh halini iyileştiren sosyal bağlantılar, yaşın getirdiği zorluklarla mücadelede kritik önem taşıyor. Ruh halinin düzenlenmesiyle birlikte fiziksel sağlık ve uzun ömürlülük için gereken doğru adımlar da daha kolay atılabiliyor. Zoom üzerinden akrabalarla iletişimi sürdürmek, komşuluk ilişkilerine vakit ayırmak ve sosyal bağ kurmak için bahane yaratmak neşeyi artırıyor.

Kaynak: livetobloom

İlginizi çekebilir: Yaşam süresini uzatmak ve yaşlanmadan yaş almak mümkün mü?