Cuma gecesi birçok kültürde “Thank God It’s Friday” ile özdeşleşmiştir ama İsveç, bu gece için çok daha özel bir ritüeli var: fredagsmys. Tam çevirisi “Cuma sıcaklığı” veya “Cuma rahatlığı” anlamına gelen bu sözcük, yoğun tempolu bir haftayı bitirmenin ve yorgunluğu geride bırakarak rahatlamanın yollarından biridir. Aile ve arkadaşlarla geçirilen sakin, keyifli ve rahat bir akşamı tanımlar.
Sadece pijamayla oturup televizyon izlemekten çok daha derin anlam taşıyan bu ritüel; hafta boyunca yüklendiğiniz stresi kontrol etme ve haftalık görevleri dengeleme konusunda size de büyük fayda sağlayabilir. Gelin, haftalık zihin sıfırlama ritüeli, fredagsmys psikolojisini birlikte inceleyelim.
Fredagsmys nedir?
İsveçlilerin en sevdiği sosyal alışkanlıklardan olan fredagsmys ritüeli, köken olarak 1990’lı yıllara kadar uzanır. Uygulanan reklam kampanyaları sonucu toplumda yerleşik hale gelen bu alışkanlık, İsveç kültüründeki güçlü çalışma ve yaşam dengesinin göstergesidir. Hafta boyunca sürdürülen uzun ve yorucu çalışma temposunun ardından gelen sakinlik arayışını yansıtır. İsveçliler, insanların genellikle cuma gününü dışarı çıkıp eğlenerek geçirdiği ülkelerden farklı olarak, eve gidip sevdikleriyle birlikte vakit geçirmek ister.
Duygusal açıdan oldukça tatmin edici olan fredagsmys anları, insanların rahat kanepeye oturup battaniyeler altında toplandığı sıcacık anılar doğurur. Film izleme, kutu oyunu oynama veya sadece sohbet etme gibi basit eylemler içerir. Ortada hoş atıştırmalıkların ve sıcacık içeceklerin olduğu bir sehpa etrafındaki rahatlama halidir. Birlikte vakit geçirmenin ve bağ kurmanın keyfiyle birleşen bütün ritüel, toplumun sakin ve dengeli yaşam alışkanlığını tanımlar.
Fredagsmys’in faydaları
Fredagsmys, haftalık stres ve hafta sonu rahatlaması arasındaki geçiş köprüsü olmasıyla bilinir. Beyne güvende olduğu sinyali vermenin en samimi yollarından biri olarak öne çıkan bu sakin ritüel, özellikle şu faydalarıyla öne çıkar:
- Haftalık çalışma ve eğitim süreci boyunca artan kortizol ve adrenalin seviyelerini artırarak beyni dinlenme moduna sokar.
- Parasempatik sinir sistemini uyararak vücudu “savaş ve kaç” modundan, “dinlen ve sindir” moduna sokar.
- Mum yakma, yumuşak battaniyelere dokunma ve konforlu atıştırmalıklar yeme gibi ritüellerin tümü stres hormonlarının düşmesini, mutluluk hormonlarının yükselmesini sağlar.
- Profesyonel ve özel hayat arası sınırların netleşmesini sağlayarak haftaya taze başlangıç yapmaya yardımcı olur.
- Aile ve arkadaşlık bağlarını güçlendirir.
- Akşam ne yapacağına karar vermenin getirdiği sosyal stresi ve karar yorgunluğunu azaltır.
- Kendi başına uygulamaya uygun olduğundan harika bir öz bakım pratiğine dönüşerek içsel denge sağlar.
Fredagsmys ritüelini nasıl uygularsınız?
İsveçlilerin vazgeçilmez ritüellerinden olan fredagsmys ile siz de cuma akşamlarını faydalı bir şifa rutinine dönüştürebilirsiniz. Kesin bir reçetesi olmayan bu rahatlatıcı pratiği birkaç temel bileşene dikkat ederek, kendi sisteminize oturtabilirsiniz:
1. Ortamı hazırlayın
Fredagsmys’in temel bileşenlerinden biri yumuşak ve samimi ortamdır. Loş ışıklar, kokulu mumlar ve sıcak battaniyeler evdeki rahatlama halini artırır. Ortam ne kadar davetkar ve samimi olursa, hissedilen yakınlık da o kadar fazla olur. Bu durum, beyindeki melatonin salınımını hızlandırarak vücudun daha keyifli bir dinlenme moduna geçmesini sağlar. Yumuşak battaniyeler, rahat yastıklar ve tütsüler kullanarak evinizi ideal bir cuma moduna sokabilirsiniz.
2. Rahat giyinin
Ritüelin kalbinde rahatlık olduğu için giyilen kıyafetlerin de en az ortam kadar rahat ve samimi olması gerekir. Dışarıda giyilen dar ve resmi kıyafetlerden arınarak, evin güvenilir ortamında kendini en iyi hissettiği kıyafetlerle sarma halini yansıtır. Bunun için en sevdiğiniz pijamaları, yumuşak çorap ve patikleri giyerek ritüele yavaş bir geçiş yapabilirsiniz.
3. Atıştırmalıklar hazırlayın
Atıştırmalık hazırlığı, fredagsmys için hayatidir. Bu noktada hazırlanan yiyeceklerin kolay hazırlanması ve keyif vermesi gerekir. Önemli olan herkesin paylaşabileceği, kolay tüketeceği ve keyif alacağı rahat yiyecekler seçmektir. İsveçlilerin özel yiyeceklerinden taco, en simgesel atıştırmalıklardan olsa da kendi sağlıklı atıştırmalıklarınızı hazırlayarak leziz bir tepsi kurabilirsiniz.
4. Küçük etkinlikler planlayın
Böyle bir ritüelin odağında sosyalleşmek ve etkinlik planlamaktan çok, birlikte yavaşlama eylemi yer alır. Televizyon karşısında film izlemek, rahat bir çalma listesini açmak ya da sadece konuşmak en favori etkinlikler arasındadır. İster favori dizinizin yeni bölümünü seyredebilir, isterseniz de ufak kutu oyunları oynayarak sevdiklerinizle birlikte anda kalabilirsiniz. Ama bu noktada, telefonları ve diğer dijital cihazları ortamdan uzaklaştırarak anın tadını çıkarmayı unutmayın!
Kaynak: huffpost, greatergood
İlginizi çekebilir: İsveç kahve molası fika’ya dair merak edilenler