İltifat kabul etme sanatı: İltifat kabul etmenize yardımcı olacak 3 ipucu

Biri size kendinizle ilgili olumlu, güzel bir şey söylediğinde elini kolunu nereye koyacağını bilemeyenlerden misiniz? O halde bu yazı tam size göre! Birinin güzelliği, kıyafeti, hal ve tavrı ya da başarısı övüldüğünde sevinçten çok utanma hissinin ortaya çıkması çok insani bir tepki. Psikologlar, insanların iltifat kabul etme konusunda neden bu denli zorlandığını araştırmış, bir yandan da işimizi kolaylaştıracak yanıtlar bulmaya çalışmışlar.

Psikolog Lauren Hazzouri, kendi değerini olduğundan düşük görenlerin iltifat kabul etmede zorlandığını iddia ediyor. İltifat almak dikkatlerin, yani “spot ışığının” üzerine çevrilmesi anlamına geliyor, böylece kişi hata ve kusurlarının da ortalığa döküldüğünü düşünüp panikleyebiliyor. Oysa bir iltifatı kabul etmek, kendimizi övmek ya da kibirli davranmak anlamına gelmiyor. Bize yöneltilen olumlu bir değerlendirmeyi olduğu haliyle karşılayabilmek, hem kendimizle hem de karşımızdaki kişiyle daha rahat bir iletişim kurmamıza yardımcı olabilir. Bu yazımızda, iltifatları neden kabul etmekte zorlanabildiğimize ve övgü karşısında daha doğal tepkiler verebilmek için neler yapabileceğimize yakından bakıyoruz.

İltifatları kabul etmekte neden zorlanıyoruz?

İltifat karşısında “Yok canım, ne yaptım ki?” demek çoğumuz için otomatikleşmiş bir tepki olabilir. Kimi zaman alçakgönüllü görünmek, kimi zaman da üzerimize çevrilen ilgiyi azaltmak için övgüyü küçümser veya hemen karşılığını vermeye çalışırız. Oysa bir iltifatı kabul etmek, kendimizi övmek ya da karşımızdaki kişiye karşılık olarak aynı şeyi söylemek zorunda olduğumuz anlamına gelmiyor.

Araştırmalar, iltifatı nasıl karşıladığımızın yalnızca kendimizle ilgili algımızı değil, karşımızdaki kişinin bizi nasıl değerlendirdiğini de etkileyebileceğine işaret ediyor. 2026 yılında yapılan bir araştırmada, iltifat karşısında övgüyü kabul etmek yerine savuşturan kişilerin, karşılarındaki insanlar tarafından daha az sıcak, yetkin ve sevilebilir algılanabildiği görüldü.

Bu nedenle iltifatı küçümsemek veya hemen reddetmek, her zaman düşündüğümüz gibi zarif ve mütevazı bir iletişim biçimi olmayabilir. Üstelik iltifat eden kişi, size değer verdiğini veya sizde takdir ettiği bir özelliği paylaşmaya çalışıyor olabilir. Böyle bir durumda uzun açıklamalara gerek kalmadan “Teşekkür ederim, bunu duymak çok güzel” demek çoğu zaman yeterli.

İltifatı kabul etmek, kendinizi olduğunuzdan daha üstün görmek anlamına gelmez. Size yöneltilen olumlu bir değerlendirmeyi tartışmadan, küçümsemeden ve reddetmeden karşılayabilmek; kendinizle ve karşınızdaki kişiyle daha rahat bir iletişim kurmanıza yardımcı olabilir.

İltifat kabul etmede faydalı 3 düşünce ve davranış

Hazzouri, iletişimde etkin ve güçlü olabilmek için tüm erdem ve kusurlarımızı kucaklamamız gerektiğini söylüyor ve ekliyor: “İnsanların bize davranışı, bizim kendimize karşı davranışımızla yakından ilişkilidir.” Bu yüzden kendimize de haksızlık etmeyi bırakıp iltifat kabul etmede şu 3 düşünce şeklinden yararlanmaya hemen başlayabiliriz:

• Ayna etkisi / Aynı duyguyu ifade etmek: Bazı iltifatlar görünenin ifşası gibidir. “Elbisen ne kadar güzel!” Siz de haliyle öyle düşünüyorsunuz ki onu giymeyi seçtiniz. O halde öyle söyleyebilirsiniz. Teşekkür edip bu elbiseyi almak için ne kadar uğraştığınızı söylemek bile onu ya da zevkinizi küçümseyecek bir cümleden daha iyi bir yanıttır.

• Kendinizi beğendiğinizi saklamamak: Herkesin kendinde beğendiği yönler mutlaka vardır. Bunları saklamamak, ille de insanların gözüne sokar gibi sürekli sergilemekle aynı değildir. Saç renginizin ne kadar şahane olduğunu göstermek için 50 tane selfie çeken biri olmayabilirsiniz. Ancak, bu saç renginin size çok yakıştığını düşünen birine, “Ben de öyle düşünüyorum” demekte hiçbir sakınca yok.

• Basit bir teşekkür işi çözer: “Kim olsa aynısını yapardı” çoğu kez iltifat eden insanı size verdiği değer için pişman eden bir “Ben de sıradan biriyim” yanıtıdır ve çok gereksizdir. Biri size, özellikle de kişiliğinize iltifat ediyorsa, örneğin ne kadar iyi bir dost olduğunuzu söylüyorsa, aksini iddia ederek bu duyguyu elinden almanız ikinizin de işine yaramaz. Böyle bir durumda en azından karşınızdaki kişiye paylaşımının sizin için değerli olduğunu hissettirmelisiniz.

Kaynak: brit+co, Art of Manliness

İlginizi çekebilir: İnsanlara iltifat etmeniz için 5 geçerli sebep