Hepimizin hayatının bir döneminde toksik ilişki olarak adlandırdığımız, bizi yukarı taşımak yerine aşağı çeken ilişkiler ve insanlar olabiliyor. Özellikle ikili ilişkilerde sınırların korunmaması ve iki tarafın da birbirlerinin kişisel alanlarına müdahale etmesi hem ilişkideki bireylerin hem de ilişkinin sağlığını olumsuz etkileyebiliyor.
Genel olarak baktığımızda, kontrolcü bir bireyi agresif tavırlarından, tehditlerinden ya da davranışlarıyla karşısındaki kişileri domine etmeye çalışmasından kolayca ayırt edebiliyoruz. Davranışlarıyla görünür ve belirgin sinyaller veren kontrolcü kişilerden korunmak ve sınır koymak kolay olsa da, bazı kontrolcü kişilikler, bu özelliklerini davranışlarına yansıtmazlar ve beklemediğiniz anlarda beklemediğiniz tepkiler verebilirler. Peki, kontrolcü olduğunu davranışlarına yansıtmayan ya da kolayca anlayamadığımız kişileri nasıl ayırt ederiz? Kişinin günlük ilişkilerini ve kişilik özelliklerini inceleyecek kontrolcü olup olmadığını anlayabilmemiz mümkün mü?
Sizler için Psychology Today’de yer alan ve kontrolcü kişileri kolayca çözümlemenize yardımcı olabilecek ipuçlarını derledik. İşte kontrol delisi bir partnerin sergilemesi muhtemel olan 20 davranış:
1. Sizi ailenizden ve arkadaşlarınızdan uzaklaştırmaya çalışır. Sosyal hayatınızı kısıtlar ve sürekli hayatınızın merkezinde olmak ister.
2. En küçük hatalarınızı bile büyüterek sizi sürekli eleştirmeye ve yaptıklarınıza kusur bulmaya çalışır.
3. Sizi ya da çevresindeki kişileri sürekli tehdit ederek kontrol altında tutma eğilimindedir.
4. Sizi sevdiğini, olduğunuz gibi kabul ettiğini ya da ilgi gösterdiğini nadiren ve belli durumlar altında hissedebilirsiniz.
5. Sizin için yaptığı fedakarlıkları abartarak devamlı yüzünüze vurma ve karşılık bekleme eğilimindedir.
6. Suçluluk duygusunu araç olarak kullanır. Sizi manipüle ederek kendinizi suçlu hissetmenize neden olur ve sizi duygularınızı kullanarak kontrol altında tutmaya çalışır.
7. Aldığı ve verdiği her şeyin hesabını tutar. Size güzel bir akşam yemeği, pahalı hediyeler ya da romantik sürprizlerle geliyorsa mutlaka karşılığını almak isteyeceği bir zaman gelecektir.
8. Ajan gibi sürekli kişisel hesaplarınızı, maillerinizi ya da telefonunuzu gizlice kurcalar. Yaptıklarınızla ya da özel hayatınızla ilgili ondan gizlediğiniz şeyler olduğunu düşünür ve olur olmadık her şey için açıklama bekler.
9. Paranoyaya varabilecek seviyede kıskançtır.
10. Yalnız kalma ihtiyacınıza ve kişisel sınırlarınıza saygı duymaz.
11. Size güvenemediğini açıkça belirtir ve güvenebilmesi için sürekli fedakarlık yapmanızı bekler.
12. Masum olduğunuzu kanıtlayana kadar size suçluymuşsunuz gibi davranır.
13. Tartışmalarda inatla kendi fikirlerinin doğruluğunu savunarak sizi bıktırır ve haklı olsanız da etkisiz hale getirir.
14. İnançlarınızı yargılar ve sizi inançlarınız nedeniyle küçümser.
15. Kendinizi değersiz hissetmenize neden olabilecek davranışlar sergiler.
16. Sizi huzursuz edecek, küçümseyici ve kişiliğinize saldıran şakalar yapar.
17. Cinsel yakınlaşma sonrasında kendinizi kötü hissedersiniz.
18. Sizin olaylara bakış açınızı merak etmez ve önemsemez. Sadece kendi fikirleriyle hareket eder ve kendi fikirleriyle çelişen düşünceleri duymak bile istemez.
19. Kötü alışkanlıklar edinmenize neden olur. Düzenli olarak spor yapan biriyken kendinizi bir anda sigaraya başlamış bulabilirsiniz.
20. Kendi yeteneklerinizden ve yeterliliklerinizden şüphe etmenize neden olarak profesyonel gelişiminizi engellemeye çalışır.