“Sevilmek için sevmek insanlara özgüdür; sevmek için sevmek ise meleklere.”
– Alphonse de Lamartine –
Sürekli paylaşılan, epeyce dalgası da geçilen sevimli kedi videoları kadar sık karşımıza çıkan bir şey varsa o da, birbirine şefkat gösteren ve yardımcı olan çeşitli hayvan videoları olsa gerek. Bu görüntüler, fedakarlık, diğerlerini düşünme ya da diğerkamlık diye açıklanabilen “altruizm” teriminin sadece insana özgü bir özellik olmadığını kanıtlıyor. Bu erdeme sahip olmanın yolu, başkasına yardım ederken sadece onun iyiliği için yardım etmekten geçiyor. Kendimiz için hiçbir şey istemeden ya da bir çıkar ummadan…
Tüm canlılar için geçerli bir önerme var: Eğer ihtiyaç içinde yaşamayacak kadar şanslıysak, ihtiyaç duyan başkalarına yardım etmek doğal bir içgüdüdür. Altruizmin kökenini araştıran bilim insanları, bu içgüdünün insanda gelişimini anlamak için primatlara, bir diğer deyişle maymunlara yönelmişler. Evrim teorisine göre, insanlar ve şempanzelerin ortak ataları 5-7 milyon yıl öncesine dayanıyor. Şempanzeler insanlar kadar yardımsever ve işbirlikçi olmasalar da, yapılan deneyler bu doğal içgüdünün onlarda da var olduğunu kanıtlıyor.
Güney Amerika’da yaşayan Saki maymunları ve Lion Tamarin (pembe maymunlarda) diğerlerini düşünme yetisi ile ilgili iki video, konuyu net olarak özetliyor: Zürih Üniversitesi’nden Judith Burkart’ın bu deneyinde, kayan bir tahtanın bir ucuna yiyecek konuyor. Tahtanın her iki ucunda maymunların bulunduğu bu deneyde, tahtaya erişip onu çekebilecek taraftaki maymunların bu işten hiçbir çıkarları olmadığı halde bunu yaptıkları ve arkadaşlarının yiyeceğe erişmesini sağladıkları görülmüş.