Hayatım boyunca farklı ilişkilerde en çok duyduğum cümlelerden biri şuydu: “Sen çok duygusalsın, sen hassassın.” Belki siz de tam tersini duymuşsunuzdur: “Ben mantık insanıyım, ben daha güçlüyüm, sen şöylesin, sen böylesin…” Eminim ki bu ifadeler çoğunuza da tanıdık gelir. Çünkü her insan pek çok duyguyu yaşar, öğrenir, içinde kalır. Tek fark, her birimizin bu duyguları yaşama, tanımlama, kabul etme ve onlarla kalabilme kapasitesi farklıdır.
Bir korku, bir öfke ya da bir kayıp yaşadığımızda hepimiz farklı tepkiler geliştiririz. Kimimiz kaçar, kimimiz bastırır, kimimiz “mantık insanıyım” diyerek duyguların etkisiz olduğunu sanır. Oysa hiçbir insan düşüncesi ve davranışı duygudan bağımsız değildir. Düşünce, duygu ve davranış birbirini besler; kimi zaman mikro düzeyde, kimi zaman makro düzeyde bedenimizde şekillenir.
İnsanı diğer canlılardan ayıran en temel özelliklerden biri, birçok duyguyu aynı anda yaşayabilmesi ve onları dönüştürme gücüdür. İnsan duygularıyla kalabildikçe, onları tanıyıp anlamlandırabildikçe olgunlaşır. Aslında hayatımızdaki başarılarımızın, ilişkilerimizin, hırslarımızın, hatta kaçışlarımızın arkasında hep bir duygu vardır. Ya uzak durmaya çalıştığımız ya da daha çok hissetmek istediğimiz bir duygu.
Bunu basit bir soruyla bile görebilirsiniz: “Şu an … olsaydı ya da olmasaydı ne hissederdiniz?” Bu boşluğa annenizi, babanızı, işinizi, eşinizi, çocuğunuzu, arabanızı, evinizi ya da en yoğun hissettiğiniz bir duyguyu — mesela öfkenizi ya da bir korkunuzu — koyabilirsiniz. Bu soru size nasıl hissettirdi, bir bakın. Bir de şunu sorun kendinize: “Şu an yalnız olsaydım hangi duygum baskın çıkardı? Şu an kaybetmekten en çok korktuğum şey olmasaydı, ben kim olurdum?” Bu soruların cevabı size hangi duygularla daha çok bağ kurduğunuzu gösterecektir.
Bugünün dünyasında ise güçlü görünme arzusu çok daha baskın hale geldi. Sosyal medya, iş hayatı, toplum… Hepimizden sürekli güçlü olmamız, hep kontrol sahibi görünmemiz bekleniyor. Ama insan ne sadece güçlüdür ne sadece mantıklı ne de sadece duygusaldır. Hepimizin ortak ihtiyacı aslında görünmek, anlaşılmak ve insan olduğumuzu hissetmektir.
Son yıllarda öne çıkan “hep mutlu olmalısın, en iyi sen olmalısın, hep güçlü görünmelisin” söylemleri insanı insan olmaktan uzaklaştırıyor. Çünkü bizi biz yapan şey sadece mutluluk ya da güç değil; kırılganlık, kaygı, hüzün ve umut da insanın özüdür. Her birimizin ruhu, bedeni ve psikolojisi farklı bir işleyişe sahiptir ve bu çeşitlilik bizi insan yapar. Her insan duygusaldır. Fark, hangi duygularla ne kadar yol aldığımızdadır. Duygularımızı tanıyabildiğimiz, onlarla kalabildiğimiz ve onlardan öğrenebildiğimiz sürece insan olmanın keşfine yaklaşırız. Çünkü güçlü olmak, insan olmayı reddetmek değil; insan olmayı kabullenmektir. Umarım hepimiz, her duygunun içinde vakit geçirme ve her duygu okyanusunda keşfe çıkma cesaretine ve keyfine ulaşırız.
Yolunuza ışık olması dileğiyle…
İlginizi çekebilir: Tepkilerini sen mi seçiyorsun, bedenin mi?