Birçoğumuz dengeli beslenme kavramına aşinayız. Reklamlarda, dizilerde, billboardlarda dengeli beslenme üzerine binlerce slogan, reklam görürüz; ancak iş uygulama kısmına gelince nasıl dengeli besleniriz sorusu kafa karışıklığına yol açar..
Dengeli beslenmek için sebepler de, dengeli beslenmeyi destekleyecek ürünler de ne kadar çok olursa olsun; bazen bu geniş yelpaze bizi kararsızlığa sürükleyebilir. Peki nedir dengeli beslenme?
Dengeli beslenme nedir?
Dengeli beslenme, günlük yediğimiz besinlerden aldığımız protein, karbonhidrat , yağ, mineral ve suyu dengeli bir şekilde almaktır. Böylelikle sağlıklı yaşamı hayatımızın bir parçası haline getirebilir ve mutlu olabiliriz.
Şeker, abur cubur gibi sağlıksız yiyecekleri keyfi olarak tüketmeye alışan vücut, ilk başlarda düzenli ve dengeli beslenmeye adapte olamayabilir. Bizi fiziksel ve psikolojik olarak zorlayabilecek bu alışma sürecinde özellikle aç kaldığımızda canımız zararlı yiyecekler çekse de; aslında beynimizi sağlıklı beslenmeye yönlendirip bu alışkanlığı sağlayabiliriz. Nasıl mı?
Kalori hesaplaması yapın: Yiyeceklerin kalorilerini hesaplamak, dengeli ve düzenli olarak beslenmek için sizi motive edebilir. Örneğin, hamburgerin 294,9 kalori veya 100 gram patates kızartmasının 311,9 kalori olduğunu ve vücudumuz ihtiyaçlarını karşılama konusunda yetersiz kaldığını bilirsek, bu yiyecekleri tüketmekten vazgeçebiliriz.
Küçük porsiyonlar halinde yiyin: Yediğiniz her şeyin porsiyonunu küçültebilir, farklı besin grupları ile renklendirebilirsiniz. Yemeyi planladığınız yiyecekleri normalden daha küçük bir porsiyonda tüketerek hem hevesinizi almış, hem de aşırıya kaçmamış olacaksınız.
Kendinize hedef belirleyin: Eğer dengeli ve düzenli beslenmeyi seçmenizin nedeni fazla kilolarınızsa ve yağlı yiyeceklere karşı iradesizseniz size ufak bir öneri: Kendi bedeninizden bir beden küçük istediğiniz bir elbise, etek veya pantolon alın ve o bedene inmek için dengeli beslenin. Ne zaman canınız sağlıksız beslenmek isterse aklınıza aldığınız kıyafet ve onu ne kadar çok giymek istediğiniz gelecek.
Motivasyon cümlelerinden destek alın: Duvara asacağınız dengeli beslenme ile ilgili motive edici bir çerçeve veya telefonunuzun arka planına kaydedeceğiniz renkli sözler sizler için kurtarıcı olacaktır. Bu sözleri gördüğünüz an yediklerinize dikkat etmek için daha fazla çaba sarf edeceksiniz.
Dengeli beslenmenin önemi
Dengeli ve aşırıya kaçmadan beslenmek, sağlıklı yaşamın olmazsa olmazlarından biri. Çünkü dengeli beslenme ile yaşantımızın her alanında hem enerjik hem sağlıklı hem de mutlu hissedebiliriz.
Dengeli beslenmenin insan sağlığına etkileri nelerdir?
Dengeli beslenmenin faydalarını saymakla bitiremeyiz. Birkaç tanesinden bahsetmek gerekirse:
Enerjik ve coşkulu hissettirir
Başarılı olmak için çalışmak, verimli çalışmak için de enerjik olmak lazım. Peki enerjimizi tüm gün nasıl koruyabiliriz? Dengeli beslenmek diyet yapmaya nazaran kişiyi daha dinç hissettirir. Örneğin, ara öğünlerde tüketmek için seçtiğiniz meyve ve sebze porsiyonları, sizi akşamüstü hazırlandığınız toplantınızda daha iyi hissettirebilir.
2012’de Nüfus Sağlık Yönetimi’nin yapmış olduğu bir araştırmada sağlıksız bir diyetin yüzde 66 oranında üretkenlik enerjinizi yitirdiği belirlenmiştir. Bu sebeple haftada bir balık yemek veya haftanın dört gününde sebze tüketmek bize daha faydalı olacak ve kilo vermemize de yardımcı olacaktır.
Uzun bir yaşam vaat eder.
Dengeli beslenme yaşam kalitenizi arttıracağı gibi, bir de uzamasına yardımcı olur. Vücuda iyi gelen besinler hem mutluluk hormonu salgılar hem de bağışıklık sisteminizi güçlendirir. Uzun bir yaşamın en etkili faktörü de tartışmasız dengeli beslenmektir. Bunun yanında spor yapmak, uykunuza dikkat etmek gibi faktörler de yaşam sürenizi uzatmanın diğer yardımcıları arasında sayılabilir.
Maddi tasarruf sağlar.
Dengeli beslenmenin olmazsa olmazlarından biri de, ara öğünlerdir. Ara öğünler için çantanızda bulunduracağınız meyve, kuruyemiş gibi sağlıklı atıştırmalıklar, ana öğünlerde çok acıkarak çok yemek yemenin de önüne geçecektir. Yanınızda taşıyacağınız sağlıklı atıştırmalıklarla, gün içinde tokluk hissiniz sürer.
Nasıl dengeli besleniriz?
Dengeli beslenmenin pek çok yolu ve yöntemi vardır. Bu çeşitlilik sizin beslenmenize çözüm olabilir. Püf noktaları merak ediyorsanız aşağıdaki uygulamaları değerlendirebilirsiniz.
- Vücudunuzun ihtiyacı olan vitamin, mineral, karbonhidrat ve proteinleri ihtiyaç duyduğunuz kadar tüketmeye özen gösterin.
- Ara öğünleri atlamayın ve ara öğünlerinizde mutlaka sağlıklı atıştırmalıklara yer verin; bir avuç yaş badem, fındık veya kuru üzüm gibi.
- Bol bol su için. Su içmek sizi dinç tutar ve vücuttaki toksinleri atmanıza yardımcı olur.
Dengeli beslenme piramitleri
Beslenme piramitleri, besin gruplarının ideal tüketim miktarlarını gösterir. Piramitin tabanında ekmek ve tahıl ürünleri, bir üstünde meyve ve sebze grubu ürünleri, bunun da üstünde et, yumurta, kurubaklagil ve süt ve süt ürünleri, piramit tepesinde ise yağlar ve şekerler vardır.
Sevdiğiniz abur cuburlar veya fast-foodlardan vazgeçmek zorunda değilsiniz
Gün içerisinde küçük kaçamaklar yapmak istiyorsanız, bu keyiften yoksun kalmayarak da dengeli beslenmeyi gerçekleştirebilirsiniz. Düzenli ve dengeli beslenmenin yanı sıra ara ara yapacağınız küçük kaçamaklar, sizi tekrardan dengeli beslenmeye itecek ve sürekliliğinizi sağlayacaktır.