Bakmak ve görmek: Sıradan bir eylemin sanata dönüştüğü yer

Olağan akış 1

Hayatım ketçap nerede?
Buzdolabının kapağındaki rafta duruyor.
Buzdolabının önündeyim, burada ketçap falan yok.
… E işte burada ya.
A evet görmemişim.
Gözünün önündeki şeyi nasıl görmezsin?!

Olağan akış 2 (Başka bir yer, başka bir zaman, başka bir kişi)

Bir saattir gözümdeki gözlüğü arıyorum biriniz de çıkıp bana gözlüğün gözünde demediniz, aşk olsun!

Bir yerlerden tanıdık mı bu haller? Örneklerdeki kişiler bakar kör mü yoksa? TDK bakar kör deyimini gözleri sağlam gördüğü hâlde göremeyen ve çok dikkatsiz kimse olarak tanımlıyor. Bakıyoruz sürekli olarak bakma halindeyiz ama an geliyor görmüyor, göremiyoruz. Aynı şeyden bahsediyorlarmış gibi gözükseler de farklılar bakmak ve görmek.

Pencereden dışarı baktığımızda geçen insanlar var belki, kediler, ağaçlar. Bakışımızı bir şey üzerine çevirdiğimizde algımıza giren gözlediklerimiz, seyrettiklerimiz. Gözlerimizin görme yetisi sayesinde varlığını seçtiklerimizden insanların sıradan veya belki üzgün belki neşeli bir gün geçirdiklerini, kedilerin oyun oynadıklarını veya yemek peşinde koştuklarını, bazı ağaçların yapraklarının tohuma gittiğini bazılarının sarardığını seziyor, anlıyor, kavrıyoruz; görüyoruz.

Her iki kavramı gözler aracılığı ile dış dünyaya ile iletişime girmek olarak değerlendirdiğimizde sanki sadece fiziksel bir durumdan bahsediyormuşuz gibi oluyor olsa da, işin aslı daha derin. Bakmak daha genel bir hali tarif ederken, görmek bakılanın nasıl algılandığı ile artık bir eyleme dönüşmeye başlıyor.

Görme eyleminde baktığımız her neyse kalbimiz ve zihnimizle onunla bir bağ kurarız. Derinleşmiş bir görme eylemi sınırları aşarak o ana dair bir bağ kurmaya olanak sağlar. Baktığımız bir cisimse eğer görmeye başladığımız andan itibaren cismin rengi, dokusu, ağırlığı hakkında bir hissimiz var olur.

Meditasyonun sayısız tanımlarından birinin bir kişinin dikkatini ve farkındalığını eğitmek ve zihinsel olarak daha açık, duygusal olarak daha sakin ve istikrarlı bir duruma ulaşmak için farkındalığını ve dikkatini belirli bir nesneye, düşünceye veya etkinliğe odaklaması tekniğini kullandığı bir uygulamadır.

Şu ana kadar ettiğimiz sohbeti toparlarsak bağ kurmak ancak tefekkürün objesi ile bağ kurmak sayesinde mümkün olabiliyorsa meditasyon bilinen ve çoğunlukla zorunlu olduğu sanılanın aksine gözlerin tamamen kapalı ortamın tamamen sessiz olduğu bir uygulama olmak zorunda değil.

Görmek; bakmanın farkındalıklı halidir. Başka bir tabirle farkındalığın yönünü görme duyusu ile gelen bilgiye çevirmeyi seçmeyi bir meditasyon deneyimi olarak tarif edebiliriz. Bu meditatif deneyimde nesnelerle kurduğumuz bağ ise bir o kadar özneldir. Çünkü onlara sadece somut bir nesneye bakar gibi bakmıyoruz, baktığımız şeyin bizde hissettirdikleri ve bize anlatılmaya çalışılanla bağ kuruyoruz bu onu artık gördüğümüz anlamına geliyor.

Yıllar önce müdürlüğünü yaptığım bir firmada işverenimin bana neredeyse tamamen çorak denebilecek bir arazide hiçbir yeşil alanın olmadığı sapsarı tonlarda muhtemelen havanın bunaltıcı sıcaklıkta olduğu bir fotoğraf göstermişti. Issız denebilecek bir yerde köhne bir köy evinin olduğu görsel için hayatında gördüğü en güzel manzara olduğunu söylemişti. Bu yorumunu garipsediğimi hatırlıyorum benim için hiç de öyle değildi çünkü. O, fotoğrafta büyüdüğü köyü, evini, ailesini, o dönemin kokusunu, ortamın ısısını, yediği yemeklerin tadını alıyordu. Ben bakıyordum O görüyordu.

Sanat da böyledir ve bu yüzden evrenseldir. Bir kişi kendisinden, içinde yaşadığı teknolojinin getirdiği yaşam deneyiminden yüzyıllar önce icra edilmiş bir eser ile bağ kurduğunda artık bakılan değil görülen olmuştur. Artık sadece somut bir nesneye bakmıyor ötesindeki soyut manaların ifade buluşuna kapı açıyoruzdur. Bu yüzden onlar sanat eseridir ve her çağda kıymetli ve evrenseldir.

Görmek anlamaya başladığımız yer. Yaptığımız ister kalbimizin, zihnimizin derinliklerinde ister bir sanat eseri gibi dış bir nesneye dikkat vermek olsun, farkındalıkla görmeyi seçtiğimiz her an zihindeki kalabalıktan sıyrılıp dikkati bilinçli olarak o anda olan gerçek bir şeye vermiş oluyoruz.

Eğer şimdiye kadar dünyaca ün kazanmış ressamların evrenselleşmiş resimleri sizin için anlamlı olmamışsa belki de onlarla bağ kurmanızı sağlayacak olan bakmaktan ziyade tam farkındalıklı görmek deneyimini yaşama fırsatı bulamamış olmanızdandır.
Farkındalıkla görmek yaşantımın her alanında en büyük destekçim. Ben dikkat vermeyi seçtikçe keyifle sürekli devam edeceği kesin olan bir yolculuk. Amacı ne zihni boşaltmak ne de düşünce üretmek. Tam farkındalık; eylem ya da düşünce yoluyla şimdiki zamandan kaçınmak ya da onu değişikliğe uğratmaya çalışmayı dilemeden yaşama halidir.

Bu yaklaşım dünyayla ilişkinizi kökünden değiştirebilir. Bu sayede size acı veren şeylerin etkisini azaltıp, sevinçlerinizi, neşenizi yükseltebilirsiniz.

Eğer kendinizi yorgun, yaşam hevesi kırılmış, öfkeli, tükenmiş hissediyorsanız… Odaklanma ve zaman yaratmak sizin için sorunsa… Sizi rahatsız eden acı ve günlük olaylarla başa çıkma zorlaştıysa… Zihninizin içi sürekli düşüncelerle kalabalıksa… Sakinleşip hoşça vakit geçirmeye, yaşadığınız anın tadını çıkarmaya ihtiyacınız varsa…

Heyecanla vermek istediğim haber şu ki; pozitif bir yaşam deneyimi yaşamak ve bunu korumak isteyenlere destek olmak için 3 Ekim Cumartesi günü saat 11:00 de başlayacak ve takip eden 10-17-24-31 Ekim ve 7 Kasım tarihleri boyunca aynı gün ve saatte 6 hafta boyunca sürecek olan “Hazineni Fark Et” isimli online bir program hazırladım. Hazineni Fark Et, kadim yoga yaşam felsefesi başta olmak üzere bakmak yerine görme halini yaşatacak içeriği, tüm dünyada bilinen, uygulanan ve pozitif sonuçları ile binlerce insanı peşinden sürükleyen bilgilerin, özenli bir harmanı.

Günlük yaşantınıza kolaylıkla katabileceğiniz meditasyon teknikleri, nefes egzersizleri, bakmak ve görmek arasındaki farklı deneyime kapı açan görsel içeriği ile bu eğitim;

  • Stres, acı ve günlük yaşamın zorluklarıyla daha rahat baş etmenize,
  • Rahatsız edici olaylarla zarafet ve sakinlikle başa çıkmanıza,
  • Bu anda tam olarak mevcut ve canlı olmanıza,
  • Terapötik etkileri ile stresin beden duyumlarınızdaki huzursuzluk veren etkilerinin azalmasına katkı olmak amacıyla tasarlandı.

Program içeriği hakkında detaylı bilgi sahibi olmak, kaydolmak veya tanışmak isterseniz [email protected] adresimden bana ulaşabilir, hakkımda biraz daha bilgi sahibi olmak isterseniz @birceileyoga Instagram hesabımdan beni takip edebilirsiniz.

İlginizi çekebilir: Tatmin duygusu uzaklarda veya gelecek bir zamanda değil: Yakındaki mutluluğu görebilmek

Birce Sinem Tezer
Merhaba, ben Birce. Yoga ile lise yıllarımda tanıştım. 200 saatlik temel eğitimimi 2014 yılında aldım. İçlerinde Godfrey Devereux gibi pek çok kıymetli eğitmenlerin olduğu ... Devam