Yer elması pek çok vitamin ve mineral için iyi bir kaynaktır ve aynı zamanda lifler ve proteinler bakımından da zengindir. Ayçiçeği ailesine ait bir bitki olduğu söylenebilir.
Yer elmasının görüntüsü zencefile oldukça benzer. Dokusu ise çiğken su kestanesine, piştiğinde ise patatese benzer. Bazıları aromasının patates ve enginar karması olduğunu söyler ama bazıları da kestaneye benzer bir tadı olduğunu belirtir.
Besin Değerleri Nelerdir?
Bir kase yer elması 150 gram kadar tutar ve 100 kaloriye, 3 gram proteine, 26.1 gram karbonhidrata ve 0 gram yağa sahiptir. Yer elması mükemmel bir demir, bakır, magnezyum, fosfor ve potasyum kaynağıdır.
- Kaloriler: 110
- Yağ: 0 g
- Sodyum: 6 mg
- Karbonhidratlar: 26.1 g
- Lifler: 2.4 g
- Şekerler: 14.4 g
- Proteinler: 3 g
- Demir: 5.1 mg
- Bakır: 0.2 mg
- Magnezyum: 25.5 mg
- Fosfor: 117 mg
- Potasyum: 644 mg
Karbonhidratlar
Yer elmasındaki kalorilerin %90’ı kompleks karbonhidratlardan gelir. Bir kasesi günlük lif ihtiyacının %10’u kadarını sağlar. Bu kök sebzede fruktan ailesine dahil fermente olabilen bir lif olan inülin bol bulunur.
Bir porsiyonu 14 gram doğal şeker sağlar. Biraz yüksek gibi görünse de, glisemik endeksi düşüktür. Yani kan şekerini çok fazla etkilemez ve prediyabet ile diyabete sahip olanlarda patatese iyi bir alternatiftir.
Yağlar
Yer elmasında ihmal edilebilir düzeyde yağ vardır. Bu nedenle az yağlı beslenenler için uygundur.
Proteinler
Yer elmasının çiğ halinin kasesinde 3 gram kadar protein vardır. İçindeki kalorilerin %10’undan biraz fazlası proteinlerden gelir.
Vitamin ve Mineraller
Yer elmasında demir, bakır, magnezyum, fosfor ve potasyum gibi çeşitli vitamin ve mineraller bol bulunurlar. C vitamini, çeşitli B vitaminleri, kalsiyum ve bazı diğer besinler de vardır.
İçindeki demir heme-olmayan bir demirdir. Bu nedenle yanında C vitamini içeren gıdalar tüketmek bu demiri daha kolay almanıza yardımcı olabilir.
Yer Elmasının Sağlığa Faydaları Nelerdir?
Yer elmasını tüketerek elde edebileceğiniz pek çok fayda vardır:
Bağırsak Sağlığına İyi Gelir
Yer elmasında bulunan inülin adlı lif, bağırsak sağlığına iyi gelir çünkü prebiyotik gibi davranır ve bağırsak hareketlerini düzenler. İnülin faydalı bakterilerin gelişimini uyarır.
Bu iyi bakteriler, bağırsaklardaki kötü bakterilerin adetlerini azaltmaya yardımcı olurlar. Sağlıklı bir faydalı bakteri dengesine sahip olmanın inflamasyonda azalma, bağışıklıkta ve metabolizmada iyileşme ile bağlantısı vardır.
Kan Glukoz Kontrolüne Yardımcı Olur
İnülin aynı zamanda glukoz metabolizması için de faydalıdır. Çünkü kısa zincirli bir karbonhidrattır ve diğer karbonhidratlar gibi basit şekerlere dönüştürülmez. Yani kan şekerini yükseltmez.
Bazı çalışmalara göre inülin açlık kan şekerini azaltmaya yardımcı olabilir.
Tansiyonu Düzenler
Yer elması iyi bir potasyum kaynağıdır ve bu nedenle tansiyonu düzenlemeye yardımcı olabilir, sodyumun olumsuz etkilerine karşı gelebilir. Yüksek potasyum ve düşük tuzlu beslenme türleri tansiyonu düşürmek için sıklıkla önerilirler.
Kolesterolü Azaltabilir
Yer elmasında bulunan çözünebilir lifler yüksek kolesterol ve trigliserit düzeylerini düşürmeye yardımcı olabilirler. Çözünebilir lifler bakımından yüksek değerlere sahip bir beslenmenin kalp damar sağlığının korunmasına yardımcı olduğuna dair artan miktarda kanıtlar mevcut.
Kansere Karşı Koruma Sağlayabilir
Araştırmacılar yer elması yapraklarını incelediklerinde, kanser hücrelerine karşı koruma sağlayabilen bileşenler keşfettiler. Bu bileşenler kanser hücrelerinin öldürülmesine yardımcı olabiliyorlar.
Yan Etkileri Nelerdir?
Yer elması genelde yemesi güvenli bir gıda olarak görülür. Ancak bazı insanlarda yüksek inülin içeriğinden dolayı sindirim rahatsızlıkları yaratabilir. Bu sebze özellikle çok gaza sebep olmasıyla bilinir.
Eğer bu durumla karşılaşırsanız, yediğiniz miktara dikkat etmeniz gerekir. Bir süre sonra bedeniniz yer elmasına alıştığında arttırabilirsiniz. Ayrıca fruktan adı verilen bir şekere sahip olduğundan, FODMAP bakımından düşük değerlere sahip beslenme türünü takip edenlerin tüketmemeleri daha uygun olur.
Kaynaklar:
https://www.nutrition-and-you.com/jerusalem-artichoke.html
https://www.menshealth.com/nutrition/a19527470/sunchoke-nutrition-facts/
https://www.verywellfit.com/jerusalem-artichoke-nutrition-facts-and-health-benefits-5076353