Antik Yunan Uygarlığının ünlü düşünürü Aristotales günümüzden yüzlerce yıl önce, doğan çocuğun özelliklerini yalnızca biyolojik anne ve babasından almadığına, çocuğun annenin daha önce birlikte olduğu diğer erkeklerin özelliklerinden de etkilendiğine dair, telegoni diye bir kavram ortaya attı. Bu fikir, deneysel olarak desteklenmediği için şimdiye kadar bilim dünyası tarafından çok da fazla dikkate alınmayan ve üzerine çalışma yapılmayan bir teori olmanın ötesine geçemedi.
Geçtiğimiz günlerde Ecology Letters isimli bilimsel dergide yayınlanan bir araştırma, bilimsel hiç bir desteği olmayan telegoni kavramına farklı bir boyut getirdi.
Bu araştırmada, bilimsel adı Telostylinus angusticollis olan bir sinek türünün erkek bireylerinden iki ayrı grup oluşturuldu. Gruplardan birinin üyelerine larva sürecinde daha iyi besinler verildi ve fiziksel olarak daha üstün olmaları sağlandı. Diğer gruptaki sinekler ise tam tersine beslenme açısından kötü koşullara maruz bırakıldı ve daha zayıf ve güçsüz erkek sinekler elde edildi.
Araştırmanın bir sonraki aşamasında, üreme sistemleri henüz yeterince gelişmemiş olan bir grup dişi sinek, bu iki gruptaki erkek sineklerle eşleştirildi. Dişi sinekler üreyebilecek duruma geldiklerinde, bazıları yine aynı gruptaki başka bir erkek sinekle, bazıları ise farklı gruptaki bir erkek sinekle eşleştirildi. Bu aşamada dişi sineklerin üreme sistemleri gelişmiş olduğu için son eşleştikleri erkek sineklerden yeni yavrular meydana getirdiler. Araştırmacılar, yeni yavruların tamamen biyolojik babalarının özelliklerini mi taşıdıklarını yoksa annelerinin bir önceki partnerlerinden de mi özellikler getirdiklerini incelediler.
Yeni bireyler fiziksel olarak eski partnerin özelliklerini gösteriyor
Yapılan detaylı DNA analizlerinde, tahmin edebileceğiniz gibi biyolojik babalarının özelliklerine rastladı. Ancak yavruların boyutları incelendiğinde, büyük bir kısmının annenin bir önceki partnerinin fiziksel özelliklerini taşıdığı görüldü.
Araştırmacılar bu durumu, dişilerdeki olgunlaşmamış yumurtaların önceki partnerlerinin spermlerinden moleküller çekmiş olabileceği ve bunun doğacak yavrunun özelliklerini etkilemiş olabileceği hipoteziyle açıklamaya çalışıyor.
Telegoni kavramını bilimsel olarak destekleyen ilk çalışma olması dolayısıyla bu çalışma bilim dünyasında oldukça heyecan uyandırmış durumda. Sineklerle yapılan bu araştırma, henüz diğer türlerde denenmediği için sonuçlarını insan ırkına ya da diğer hayvan ırklarına genellemek yanıltıcı olacaktır. Ancak oluşan yeni bireylere anne ve babadan gelen özelliklerin nasıl aktarıldığı konusunda önemli ipuçları sağlıyor.
Kaynak: Crean, A. J., Kopps, A. M., & Bonduriansky, R. (in press). Revisiting telegony: Offspring inherit an acquired characteristic of their mother's previous mate.Ecology Letters. (Lehmiller.com)