Okuma tembelliği nedir ve bu durumla nasıl mücadele edilir?

Kitap okumayı çok seviyorsunuz fakat şu sıralar okumakta zorluk mu çekiyorsunuz? O halde reading slump yani okuma tembelliği deneyimliyor olabilirsiniz. Bu deneyim, kitap okunamayan belirli bir dönem olarak tanımlanıyor. Reading slump esnasında, kitap okumayı çok sevmenize rağmen elinize kitap almakta zorluk çekebilirsiniz ve başladığınız bir kitabı okumaya devam edemezsiniz ya da okuduğunuza odaklanamazsınız. Kısacası, bu deneyim yüzünden okuma kasınızın zayıfladığını ve kitapların dünyasından uzaklaştığınızı hissedebilirsiniz. Peki, okuma tembelliği neden deneyimlenir ve bu durumla nasıl mücadele edebilirsiniz? Bu soruları bugün sizler için cevaplandırıyoruz.

Okuma tembelliği neden ortaya çıkar?

Kişiden kişiye göre süresi değişen okuma tembelliği, okuma eylemine karşı bir isteksizlik ve tıkanıklık olarak kendisini gösteriyor. Bu durum, her insanda farklı bir durumdan ötürü açığa çıkabiliyor. Aşağıdaki durumlar, reading slump’ın en yaygın nedenleri arasında bulunuyor.

Yanlış kitap tercihi

Pek çok insan, yanlış bir kitaptan yana tercih yaptığı zaman okuma tembelliğine yakalanabiliyor. Örneğin, büyük bir heyecanla başlanan ama bir süre sonra hayal kırıklığına sebep olan kitaplar okuma iştahını kesebiliyor. Sırf yarım bırakmama huyundan ötürü bu tarz kitaplara zorla devam edildiği zaman da bir sonraki kitaba geçmek fazlasıyla zorlaşıyor.

Beklentinin altında kalan kitaplarla birlikte, ‘’muhteşem’’ olarak nitelendirilen eserler de bu deneyime yol açabiliyor. Okuyucular, okudukları etkileyici bir kitaptan sonra diğer kitapların aynı tadı veremeyeceğini düşünüyor. Bu düşünce de okuma isteksizliğini doğurabiliyor.

Bilinçsiz tür geçişi de okuma tembelliğine sebep olabiliyor. Hiç bilinmeyen bir türe en ağır eserle başlamak, zihne büyük bir baskıda bulunuyor. Bu baskı sonucunda, bir savunma mekanizması gibi okuma eyleminden uzaklaşılıyor.

Zihinsel ve duygusal yorgunluk

Modern hayat temposu, iş yoğunluğu, gündelik stres ve duygusal dalgalanma gibi durumlara yol açabiliyor. Bu durumlar da odaklanma becerisini zayıflatıyor ve beynin okuma gibi aktif eylemlere yoğunlaşmasını zorlaştırıyor. Bir başka deyişle, yorgun beyin kitap okumak yerine aynı diziyi tekrar tekrar izlemek ve sosyal medyada kaydırmak gibi pasif eğlencelere yöneliyor.

Sosyal medya

Instagram ve TikTok gibi sosyal medya platformları, kullanıcıları düzenli olarak 10-15 saniyelik kısa videolara maruz bırakıyor. Bu içeriklere alışan beyin, kitapların uzun soluklu temposuna uyum sağlamakta zorlanabiliyor. Aynı zamanda, telefondan sürekli gelen bildirimler ve mavi ışık da derin odaklanma gerektiren okuma eylemini negatif etkiliyor.

Okuma tembelliğiyle nasıl başa çıkabilirsiniz?

Farklı sebeplerden ötürü ortaya çıkabilen okuma tembelliğiyle başa çıkmak için ilk önce bu deneyimin başarısızlık olmadığını kabullenmelisiniz. Daha sonra, eskiden fazlasıyla aktif çalıştığını düşündüğünüz okuma kasınızı nazikçe uyandırmalısınız. Aşağıdaki pratikleri uygulayarak reading slump ile başa çıkabilirsiniz:

• Çerez kitaplara yönelin: Okuma isteksizliği yaşadığınız dönemlerde ağır klasiklerden ve karmaşık kurgulardan uzak durun. Bu dönemlerde az sayfalı ve hızlı akan kitaplara yönelebilirsiniz. Örneğin, kısa öykü derlemeleri, çocuk edebiyatı eserleri ve çizgi romanlardan yana tercih yapabilirsiniz.
• Küçük hedefler koyun: Ufak hedeflerle yola çıkabilirsiniz. Her gün 50 sayfa kitap okuma hedefi yerine günlük 5 sayfalık okuma hedefini benimseyebilirsiniz.
• Yarım bırakın: Eğer bir kitabı okurken çok sıkılıyorsanız ve uykunuz geliyorsa devam etmek için kendinizi zorlamayın. Sizi heyecanlandırmayan kitapları yarım bırakarak zamanınızı etkili bir şekilde yönetebilirsiniz. Bir diğer yandan, bu tarz kitaplara devam etmek için kendinizi zorlarsanız yalnızca okuma tembelliği sürenizi uzatırsınız.
• Tür değiştirin: Sert geçişlerden kaçınarak tür değişikliği yapabilirsiniz çünkü uzun süre aynı türde kitaplar okumak da isteksizliğe yol açabilir. Örneğin, sıkı bir bilim kurgu severiyseniz ufak tefek bilim kurgu ögeleri barındıran klasiklere yönelerek tür değiştirebilirsiniz.
• Sosyal medya detoksu yapın: Kitap okumaya başlamadan en az yarım saat önce sosyal medyaya girmeyi bırakın. Sosyal medya platformlarının dopamin bombardımanı yüzünden okuma eyleminin temposu yavaş gelebilir. Bu nedenle, hem kitap okumadan hemen önce hem de her hafta belirli günlerde sosyal medya detoksu yapabilirsiniz.
• Okuma rutininizi yeniden şekillendirin: Beyninizi şaşırtarak okuma isteğinizi artırabilirsiniz. Örneğin, hep yatakta kitap okuyorsanız bu sefer bir kafeye veya parka gidip kitabınızı okuyun. Mekan değişikliği yaparak odaklanma becerinizi destekleyebilirsiniz.

Yukarıdaki pratikleri uygularken okumayı bir ödev gibi değil de bir keyif olarak görmelisiniz.

İlginizi çekebilir: Kitap okumak yaşam süresini uzatabilir mi?