İrade gücüyle sigarayı bırakmak işkencedir

Sizce sigarayı bıraktığınız…

  • ilk günlerde kendinizi kötü hissetmezseniz,
  • gergin günler yaşamazsanız,
  • hayatınızdan hemen daha fazla keyif almaya başlarsanız,
  • stresli durumlarda sigara aklınıza bile gelmese,
  • kendinize güveniniz artsa,
  • konsantrasyon bozukluğu yerine konsantrasyonunuzda ciddi bir artış yaşasanız,
  • içen arkadaşlarınızın yanında kendinizi yoksun hissetmezseniz

…yine de iradeye ihtiyaç duyar mısınız? Sizce sigarayı bu kadar kolay bırakmanın bir yolu var mı? Bu konuyu yeterince araştırdığınızı düşünüyor musunuz?

Sigarayı bırakırken kendinize işkence etmeyin.
İradeyle sigara bırakılmaz, bırakılsa da işkencedir!

Toplumumuzda sigarayı bırakmanın çok güç olduğu düşüncesi yaygındır, hatta hayatında hiç sigara içmemiş insanlar bile buna inanırlar. Sigarayı bırakmayı öğütleyen kitaplar bile bırakmanın ne kadar zor olduğuyla başlar. Aslında bırakmak o kadar kolaydır ki. Evet, bu son cümleye kuşkuyla yaklaşmanız çok doğal fakat olayı iyice bir düşünün lütfen: Sigarayı bırakmak neden zor olsun ki?

Sigarayı bırakmak için yapmanız gereken tek şey sigara içmemektir. Kimse sizi sigara içmeye zorlamaz (kendiniz hariç tabii), yaşamak için yemek ve içmek gibi, sigara içmek zorunda değilsiniz. Bırakmak istiyorsanız neden güçlük çekesiniz ki? Hiç zor bir şey değil. Sadece irade gücü yöntemiyle bırakmaya çalıştığınızda olayı kendi kendinize zorlamış olursunuz. Sigara içen insanlar zaten iradesi güçlü insanlardır, ancak yıllarca tam tersine inandırılırlar. Yani sigara irade gücüyle bırakılsaydı, birçoğu zaten çoktan kolaylıkla bırakmış olurdu. Ancak sorun iradeyle çözülecek bir sorun değil! Bu yazıyı okuduktan sonra bunu çok iyi anlamış olmanızı istiyorum.

Şimdi sigara sorununu bir ele alalım

Hiç kimse sigara içicisi olmaya karar vermez. İlk içtiğimiz sigaralar yalnızca bir denemedir ve tatları iğrenç olduğundan ne zaman istersek o zaman bırakabileceğimizi sanırız. İlk sigaralarımızı genellikle canımız istediği zaman ve çoğunlukla sigara içen başka insanlarla birlikteyken sosyal ortamlarda içeriz.

Ne olduğunu daha doğru dürüst anlamadan düzenli olarak sigara almaya ve sürekli sigara içmeye başlarız. Böylece sigara içmek yavaş yavaş hayatımızın bir parçası olur. Aradan yıllar geçer ve artık yanımızda sigara bulundurduğumuzdan emin olmak isteriz, çünkü bulunmaması veya azalması bizi huzursuz eder, hatta panik yaratabilir.

Sigarayı irade gücü yöntemi ile bırakmak neden bu kadar zordur?

Çoktan bağımlı olmuşuzdur ancak olduğumuzu anlamamız yıllar sürer! Genellikle ilk sigarayı bırakma girişiminde bulunduğumuz zaman bir sorunla karşı karşıya olduğumuzu fark ederiz. İşkence dolu bir süreden sonra ya “daha az içmeye” niyetlenir ya da “yanlış zaman” seçmiş olduğu sonucunu çıkarıp “daha az stresli olduğu bir anı beklemeye” karar veririz. Ancak o doğru zaman bir türlü gelmez çünkü yaşam giderek daha az değil daha çok stresli hale gelir. Anne babamızın evinden çıkar, evleniriz, kendi evimizi kurarız, borçlanırız, çocuklarımız olur, işimizdeki sorumluluğumuz artar vs. Tabii ki hayatlarımızda stres hiç azalmaz… Sonunda bir sabah kalkıp sigara içmek istememe olasılığına inanmaya başlarız. Kendinizi kandırmayı bırakın lütfen! Öyle bir şey kendiliğinden olmaz; sizin de biraz katkıda bulunmanız gerekir.

Sigarayı irade gücü yöntemi ile bırakmak neden bu kadar zordur? Yaşamımızın çoğunu gerçekleri görmezlikten gelip “yarın bırakacağım” diyerek geçiririz. Sonra yavaş yavaş bir şeyler sigarayı bırakma girişimde bulunmamıza neden olur. Sağlıkla ilgili sorunlar, sosyal baskı ya da son zamanlarda çok fazla nefes darlığı çekmişsinizdir, kokusu aşırı rahatsız etmeye başlamıştır ve ve ve…

Neden ne olursa olsun gözlerimizi açıp sigaranın olumlu ve olumsuz yanlarını tartmaya başlarız ve aslında yaşamımız boyunca bildiğimiz sonuca tekrar varırız. Mantıklı düşündükten sonra bir tek kanıya varılabilir: SİGARAYI BIRAKMAK!

Her içici sigara içmezse daha iyi olacağını bildiği halde sigarayı bıraktığında bir özveride bulunduğu duygusuna kapılır çünkü sigaranın yaşamın iyi ve kötü anlarında kendisine destek olduğuna inanır. Bu gerçi bir yanılgıdır ama çok etkili bir yanılgıdır.

Bu duyguya bir de sigarayı bırakmanın ne kadar güç olduğu konusundaki daha da etkili yanılgılar da eklenir:

  1. Aylardır sigara içmeyen ve hâlâ sigara diye kıvranan insanları duyar.
  2. Yıllarca sigara içmeden mutlu bir şekilde yaşarken bir gün bir sigara içip tekrar bağımlı olanları da bilir.
  3. Büyük bir olasılıkla hastalıkları iyice ilerlemiş olan, kendilerine gözle görülür bir şekilde zarar veren ve sigaradan zevk almadıkları belli olan tiryakilerde tanıyordur – fakat yine de sigara içmeye devam eder.
  4. Ayrıca bunların bir ya da daha fazlasını kendi de yaşamıştır.
  5. Birkaç saat ya da gün önce sigarayı bırakmanın nedenlerini sayan kişi tekrar başlamak için bahaneler bulmaya çalışır ve şu gibi şeyler söylemeye başlar: “Yaşam çok kısa. Yarın bir bomba patlayabilir ya da bir arabanın altında kalabilirim. Zaten çok uzun süredir içiyorum. Hem bugünlerde artık her şeyin kansere yol açtığını söylüyorlar.” Ya da “Yanlış zamanı seçmişim. Yılbaşından/ tatilden/ bu stres döneminden sonra bıraksam daha iyi olacakmış. Veya “Konsantre olamıyorum. Gerginim ve moralim bozuk. Doğru dürüst çalışamıyorum. Arkadaşlarım ve ailem beni artık sevmiyor. İşin gerçeği herkesin yararı için benim tekrar sigaraya başlamam gerekiyor.”
  6. Ve belki en sık duyduğumuz “Ben sigaraya çok düşkünüm ve anlaşılan bir daha sigarasız mutlu olmama olanak yok.”

Kişi bu noktaya geldiğinde kaderine razı olup bir sigara yakar ve şizofreni artar. Çok istediğini zannettiği o sigarayı yaktığı için önce büyük bir rahatlama duyar fakat uzun süre sigara içmediyse sigaranın tadından iğrenir ve bu iğrenç şeyi neden içtiğini bir türlü anlayamaz. Sonunda iradesinin yetersiz olduğuna inanmaya başlar. Aslında hiçbir eksiği, ağrısı sızısı yoktur!

İnsan kendisini perişan hissettikten sonra sağlığın ne anlamı kalır ki? Mutsuz olduktan sonra varlıklı olup da ne olacak? Hiçbir şey. Kısa fakat eğlenceli bir yaşam, uzun ve mutsuz bir yaşamdan çok daha iyidir değil mi? Ne mutlu ki, bunun tam tersi doğrudur. Sigarasız bir yaşam çok daha eğlencelidir.

Lütfen çok geç kalmadan nasıl bir tuzağın içinde olduğunuzun farkına varın ve doğru bakış açısını kazanmadan hatta doğru hazırlığı yapmadan sigara bırakma girişimlerinde bulunmayın! Bulunduğunuz durumlarda yukarıda verilen örnekleri yaşama olasılığınız çok yüksek.

 

İlginizi çekebilir: Sigarayı azaltarak bırakmak daha mı kolay

Yazarın tüm yazılarını okumak için buraya tıklayabilirsiniz. 

Uzman Psikolog İlknur Üstünuçar
Uzman Klinik Psikolog İlknur Üstünuçar Freie Üniversitaet Berlin - Tıp Fakültesi’nde Psikoloji Uzmanlık eğitimini tamamladı. Yıllarca klinik deneyimleri yanı sıra bir çok ülkede çok ... Devam