Çalışma hayatının görünmeyen gerçeği: Menopoz

Menopoz döneminde kadınların yaşadığı semptomlar yalnızca günlük yaşamı değil, çalışma hayatını da etkileyebiliyor. Menopoz döneminde en sık görülen belirtilerin başında ise vazomotor semptomlar (VMS) olarak adlandırılan sıcak basmaları ve gece terlemeleri geliyor (1,2). Bu belirtiler yalnızca fiziksel bir rahatsızlık yaratmakla kalmıyor; uyku düzenini bozabiliyor, yorgunluğa neden olabiliyor, konsantrasyonu etkileyebiliyor ve günlük yaşam aktivitelerini zorlaştırabiliyor (2,3,4,5). Özellikle gece terlemeleri nedeniyle bölünen uyku, gün içerisinde enerji kaybı ve performans düşüklüğüne yol açabiliyor (2,4,5). Vazomotor semptomlar (VMS) yalnızca sıcak basması ve gece terlemesi ile sınırlı değil, çok daha geniş bir yaşam yükü oluşturuyor.

Tedavi seçeneklerine başvurma oranları düşük kalıyor

Son yıllarda giderek daha fazla tanımlanan ve kadınlar tarafından sıklıkla dile getirilen beyin sisi ise; konsantrasyon güçlüğü, unutkanlık hissi, zihinsel yavaşlama gibi semptomlarıyla özellikle aktif iş hayatındaki kadınlar için önemli bir zorluk oluşturabiliyor (7). VMS’nin oluşturduğu bu yük, yalnızca bireysel bir rahatsızlık değil, aynı zamanda toplumsal ve ekonomik etkileri olan bir sağlık konusuyken8 kadınların önemli bir kısmı semptomları doğal süreç olarak kabul ediyor. Tedavi seçeneklerine başvurma oranları düşük kalıyor ve uygun tedaviye erişimde hala önemli boşluklar bulunuyor. (9)

Semptomlar birçok kadında 7 yıldan daha uzun sürebiliyor

Türkiye’de gerçekleştirilen çalışmalar, menopoz dönemindeki kadınların önemli bir bölümünün orta veya şiddetli düzeyde menopoz semptomları yaşadığını gösteriyor. Menopause Rating Scale (MRS) (Menopoz Derecelendirme Ölçeği) kullanılarak yapılan güncel bir çalışmada kadınların yaklaşık yüzde 95’inde menopoz semptomlarının orta, şiddetli veya çok şiddetli düzeyde olduğu gözlemlenmiştir.10 Benzer şekilde Türkiye’de yapılan başka bir çalışmada kadınların yaklaşık yarısında orta veya şiddetli menopoz semptomları saptanmıştır (11). Menopoz semptomları bazı kadınlarda birkaç yıl sürerken, bazılarında uzun yıllar devam etmektedir (10). Uzun dönemli gözlemsel çalışmalar, vazomotor semptomların birçok kadında 7 yıldan daha uzun sürebildiğini göstermektedir.12

“Menopozun etkilerinin konuşulması sadece bir günle sınırlı kalmaması gerekiyor”

Menopoz semptomlarına ilişkin değerlendirmelerde bulunan Doç. Dr. Pınar Yalçın Bahat; İş Yerinde Menopoz Günü, menopoz dönemindeki kadınların çalışma yaşamında karşılaştığı fiziksel, zihinsel ve duygusal güçlükleri gündeme taşıyor. Ancak menopozun etkilerinin konuşulması sadece bir günle sınırlı kalmaması gerekiyor. İş yerinde menopozla ilgili konuların

açıkça konuşulmasını teşvik ederek, işverenler ve kurumların menopozun semptomlarını yaşayanlara nasıl davranması gerektiğine kadar birçok konuyu konuşmamız lazım. Bunu da her gün yaparak menopozun hayatın üzerindeki etkilerini görünür kılmalıyız. Bilgi, farkındalık ve gerektiğinde hekim ve güncel tedavilerinin desteğiyle kadınların bu süreci kendi yaşamları ve kariyerleri açısından daha sağlıklı şekilde yönetmeleri mümkün” açıklamalarında bulundu. 

“Semptomları baskılamak yerine, menopozun kaynağını hedefleyen tedavilere yöneliyoruz”

Bahat, sözlerine şöyle devam etti; “Menopoz yönetiminde artık yaklaşım değişti ve semptomları baskılamak yerine, menopozun kaynağını hedefleyen tedavilere yöneliyoruz. Menopoz döneminde görülen sıcak basması ve gece terlemesi gibi vazomotor semptomların oluşum mekanizmalarına yönelik hormon olmayan yeni tedavi yaklaşımları; semptom sıklığı ve şiddetinde azalma, erken dönemde başlayan etki, uzun dönem izlem verileri ile birlikte uyku ve yaşam kalitesi parametreleri üzerindeki olası katkılarının klinik çalışmalarda değerlendiriliyor (13,14) Bununla birlikte, uzun dönem güvenlilik ve tolerabilite verileri de güncel araştırmalar kapsamında inceleniyor (13,14,15). Hormon olmayan tedaviler artık yalnızca hormon tedavisi alamayan kadınlar için değil, VMS yaşayan daha geniş popülasyon için de değerlendirilebilecek bir tedavi seçeneği oldu (13,14). Yeni hormon olmayan tedaviler ile birlikte hedefe yönelik, hızlı başlayan ve sürdürülebilir etki sunan yeni bir tedavi yaklaşımı (13,14) klinik pratiğe güçlü şekilde entegre oldu. Tüm bu gelişmelerle birlikte kadınların menopoz kaynaklı iş ve sosyal hayatta yaşadığı zorlukların azalacağına inanıyoruz” dedi. 

Referanslar

1. Santoro N, Epperson CN, Mathews SB. Menopausal Symptoms and Their Management. Endocrinol Metab Clin North Am. 2015;44(3):497-515. doi:10.1016/j.ecl.2015.05.001.

2. Thurston RC, Joffe H. Vasomotor Symptoms and Menopause: Findings from the Study of Women’s Health Across the Nation (SWAN) and Beyond. Obstet Gynecol Clin North Am. 2011;38(3):489-501. doi:10.1016/j.ogc.2011.05.006.

3. The 2022 Hormone Therapy Position Statement of The North American Menopause Society Advisory Panel. The 2022 Hormone Therapy Position Statement of The North American Menopause Society. Menopause. 2022;29(7):767-794. doi:10.1097/GME.0000000000002028.

4. DePree B, Shiozawa A, King D, et al. Association of Menopausal Vasomotor Symptom Severity with Sleep and Work Impairments: A US Survey. Menopause. 2023;30(9):887-897. doi:10.1097/GME.0000000000002237.

5. Whiteley J, Wagner JS, Bushmakin A, et al. Impact of the Severity of Vasomotor Symptoms on Health Status, Resource Use, and Productivity. Menopause. 2013;20(5):518-524. doi:10.1097/GME.0b013e31827d38a5.

6. Briggs P et al., The burden of sleep disturbances and vasomotor symptoms on work productivity, activity impairment and healthcare resource use in perimenopausal and postmenopausal women. Maturitas. 2025 Dec;203:108758. doi: 10.1016/j.maturitas.2025.108758. Epub 2025 Nov 1. PMID: 41205459

7. Conde DM, Verdade RC, Valadares ALR, Mella LFB, Pedro AO, Costa-Paiva L. Menopause and cognitive impairment: A narrative review of current knowledge. World J Psychiatry. 2021 Aug 19;11(8):412-428. doi: 10.5498/wjp.v11.i8.412. PMID: 34513605; PMCID: PMC8394691.

8. Whiteley J, DiBonaventura Md, Wagner JS, Alvir J, Shah S. The impact of menopausal symptoms on quality of life, productivity, and economic outcomes. J Womens Health (Larchmt). 2013 Nov;22(11):983-90. doi: 10.1089/jwh.2012.3719. Epub 2013 Oct 1. PMID: 24083674; PMCID: PMC3820128.

9. Islam RM, Bond M, Ghalebeigi A, et al. Prevalence & severity of symptoms across the menopause transition. Lancet Diabetes & Endocrinology. 2025.

10. Yiğitalp G, Aydın L, Korkmaz E. The Effect of Complementary and Alternative Treatment Methods Applied by Women in Postmenopausal Period on Their Menopausal Symptoms and Quality of Life. Int J Tradit Complement Med Res. 2024;5:122-132. doi:10.53811/ijtcmr.1454481.

11. Vural PI, Yangin HB. Assessing Menopausal Symptoms among Turkish and German Women with the Menopause Rating Scale: A Cross-Cultural Study. International Journal of Caring Sciences. 2017;10(2):979-986.

12. Avis NE, Crawford SL, Greendale G, et al. Duration of Menopausal Vasomotor Symptoms over the Menopause Transition. JAMA Intern Med. 2015;175(4):531-539. doi:10.1001/jamainternmed.2014.8063

13. Lederman S, Ottery FD, Cano A, et al. The Lancet. 2023;401:1091–1102.

14. Johnson KA, Martin N, Nappi RE, et al. Journal of Clinical Endocrinology & Metabolism. 2023;108(8):1981–1997.

15. Fraser GL, Lederman S, Waldbaum A, et al. Long-term safety of fezolinetant for vasomotor symptoms associated with menopause (SKYLIGHT 4): a randomized controlled trial. Obstetrics & Gynecology. 2023.